Δεν πληρώνετε μόνο τις κιλοβατώρες – Οι επιβαρύνσεις που «φουσκώνουν» κάθε μήνα τον λογαριασμό ηλεκτρικού
Χιλιάδες νοικοκυριά σε όλη την Ελλάδα κοιτούν κάθε μήνα τον λογαριασμό ρεύματος και αναρωτιούνται το ίδιο πράγμα: πώς γίνεται η κατανάλωση να φαίνεται σχετικά χαμηλή, αλλά το τελικό ποσό να είναι τόσο υψηλό;
Η πραγματικότητα είναι ότι ο λογαριασμός ηλεκτρικού ρεύματος δεν περιλαμβάνει μόνο την αξία της ενέργειας που καταναλώνει ένα σπίτι. Αντίθετα, «φορτώνεται» με μια σειρά από επιπλέον χρεώσεις, τέλη και επιβαρύνσεις που σε πολλές περιπτώσεις ανεβάζουν αισθητά το τελικό κόστος.
Μάλιστα, αρκετοί καταναλωτές διαπιστώνουν ότι σχεδόν ο μισός λογαριασμός δεν αφορά καν την πραγματική κατανάλωση ρεύματος.
Τι πληρώνουμε πραγματικά στον λογαριασμό ρεύματος
Η βασική χρέωση αφορά τις κιλοβατώρες (kWh) που καταναλώνει ένα νοικοκυριό μέσα σε ένα συγκεκριμένο διάστημα.
Για παράδειγμα, εάν ένα σπίτι καταναλώσει 400 κιλοβατώρες και η τιμή του προγράμματος είναι 0,10 ευρώ ανά kWh, τότε η καθαρή αξία της ηλεκτρικής ενέργειας ανέρχεται στα 40 ευρώ.
Ωστόσο, αυτό είναι μόνο ένα μέρος του τελικού ποσού.
Πάνω σε αυτή τη χρέωση προστίθενται πάγια, ρυθμιζόμενες επιβαρύνσεις, δημοτικά τέλη, κρατικές εισφορές και φυσικά ο ΦΠΑ, με αποτέλεσμα ο λογαριασμός να διαμορφώνεται τελικά σε πολύ υψηλότερα επίπεδα.
Οι 5 βασικές χρεώσεις που ανεβάζουν τον λογαριασμό
Οι περισσότερες επιβαρύνσεις που εμφανίζονται στον λογαριασμό ηλεκτρικού χωρίζονται σε πέντε βασικές κατηγορίες:
- Χρέωση προμήθειας ρεύματος
- Πάγιο προγράμματος
- Ρυθμιζόμενες χρεώσεις
- Δημοτικά τέλη και ΕΡΤ
- Φόροι και ΦΠΑ
Το σημαντικό είναι ότι αρκετές από αυτές δεν εξαρτώνται από τον πάροχο που έχει επιλέξει ο καταναλωτής, καθώς επιβάλλονται από το κράτος ή σχετίζονται με τη λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος της χώρας.
Το «παγίδα» με το πάγιο που πολλοί αγνοούν
Ένα από τα σημεία που συχνά παραβλέπουν οι καταναλωτές είναι το πάγιο του προγράμματος.
Πρόκειται για μια σταθερή χρέωση που πληρώνεται κάθε μήνα ή κάθε δίμηνο, ανεξάρτητα από το αν το σπίτι καταναλώνει πολύ ή λίγο ρεύμα.
Έτσι, ένα πρόγραμμα που διαφημίζεται με πολύ χαμηλή τιμή κιλοβατώρας μπορεί τελικά να αποδειχθεί ακριβότερο, εφόσον συνοδεύεται από υψηλό πάγιο.
Αυτό επηρεάζει κυρίως μικρά νοικοκυριά, εξοχικές κατοικίες ή σπίτια με περιορισμένη κατανάλωση, όπου το πάγιο «ροκανίζει» μεγάλο μέρος της οικονομίας που υπόσχεται το πρόγραμμα.
Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί συμβουλεύουν τους καταναλωτές να μην κοιτούν μόνο την τιμή ανά κιλοβατώρα, αλλά να εξετάζουν συνολικά όλους τους όρους του συμβολαίου.
Τι είναι οι ρυθμιζόμενες χρεώσεις
Ένα μεγάλο κομμάτι του λογαριασμού αφορά τις λεγόμενες ρυθμιζόμενες χρεώσεις.
Πρόκειται για ποσά που σχετίζονται με τη μεταφορά και τη διανομή ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά και με κοινωνικές και ενεργειακές πολιτικές.
Σε αυτές περιλαμβάνονται:
- οι χρεώσεις του ΑΔΜΗΕ για το σύστημα μεταφοράς
- οι χρεώσεις του ΔΕΔΔΗΕ για το δίκτυο διανομής
- οι Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ)
- το ΕΤΜΕΑΡ για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας
Οι συγκεκριμένες επιβαρύνσεις καθορίζονται από τη ΡΑΑΕΥ και εφαρμόζονται ανεξάρτητα από τον πάροχο ηλεκτρικής ενέργειας.
Γιατί οι ΥΚΩ αυξάνουν τόσο πολύ τον λογαριασμό
Οι Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας είναι μία από τις πιο «βαριές» χρεώσεις, ιδιαίτερα όταν η κατανάλωση ανεβαίνει.
Μέσω αυτών χρηματοδοτείται, μεταξύ άλλων:
- η ηλεκτροδότηση των μη διασυνδεδεμένων νησιών
- η στήριξη κοινωνικών τιμολογίων
- ειδικές κοινωνικές παροχές
Το πρόβλημα είναι ότι οι χρεώσεις αυτές αυξάνονται σημαντικά σε υψηλές καταναλώσεις.
Αυτό σημαίνει ότι σπίτια που χρησιμοποιούν συχνά κλιματιστικά, ηλεκτρική θέρμανση, θερμοσίφωνες ή ενεργοβόρες συσκευές βλέπουν πολύ μεγαλύτερες επιβαρύνσεις στον τελικό λογαριασμό.
Η χρέωση για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας
Μια ακόμη υποχρεωτική επιβάρυνση είναι το ΕΤΜΕΑΡ.
Πρόκειται για ειδικό τέλος που χρησιμοποιείται για τη χρηματοδότηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και της «πράσινης μετάβασης».
Η χρέωση αυτή δεν μπορεί να αφαιρεθεί με αλλαγή παρόχου, ωστόσο ένας καταναλωτής μπορεί να περιορίσει τη συνολική επιβάρυνση επιλέγοντας πιο συμφέρον πρόγραμμα ηλεκτρικού ρεύματος.
Δημοτικά τέλη και ΕΡΤ: Οι χρεώσεις που δεν σχετίζονται με το ρεύμα
Στον λογαριασμό ηλεκτρικού περιλαμβάνονται και ποσά που δεν έχουν καμία σχέση με την κατανάλωση ενέργειας.
Μεταξύ αυτών βρίσκονται:
- τα δημοτικά τέλη
- ο δημοτικός φόρος
- το τέλος ακίνητης περιουσίας
- το τέλος ΕΡΤ
Οι συγκεκριμένες επιβαρύνσεις υπολογίζονται κυρίως με βάση τα τετραγωνικά μέτρα του ακινήτου και όχι τις κιλοβατώρες που καταναλώνει το νοικοκυριό.
Αυτό σημαίνει ότι συνεχίζουν να χρεώνονται κανονικά ακόμη κι αν το σπίτι έχει πολύ μικρή κατανάλωση ή παραμένει κλειστό για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Το σημείο που μπορεί να κάνει τη διαφορά
Παρότι πολλές χρεώσεις είναι υποχρεωτικές, υπάρχει ένας παράγοντας που μπορεί πραγματικά να μειώσει τον λογαριασμό: η σωστή επιλογή τιμολογίου.
Οι καταναλωτές καλούνται πλέον να συγκρίνουν προσεκτικά:
- την τιμή ανά κιλοβατώρα
- το ύψος του παγίου
- τις εκπτώσεις συνέπειας
- τη διάρκεια της σύμβασης
- τις ρήτρες και τους όρους
- τον τύπο του τιμολογίου
Σε μια περίοδο όπου το ενεργειακό κόστος συνεχίζει να πιέζει τα νοικοκυριά, η προσεκτική επιλογή προγράμματος μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική εξοικονόμηση χρημάτων μέσα στη χρονιά.
