Χιλιάδες ασφαλισμένοι βρίσκονται μπροστά σε μια σημαντική ευκαιρία που μπορεί να αλλάξει πλήρως τα δεδομένα για τη σύνταξή τους, χωρίς καν να το γνωρίζουν. Παλαιοί χρόνοι εργασίας, μαθητείας, πρακτικής άσκησης, stage αλλά και ειδικές περιπτώσεις απασχόλησης φαίνεται πως μπορούν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να αξιοποιηθούν ασφαλιστικά και να προσμετρηθούν στον συνολικό συντάξιμο χρόνο.
Το θέμα αποκτά ολοένα και μεγαλύτερο ενδιαφέρον, καθώς πολλοί ασφαλισμένοι διαπιστώνουν ότι στον ασφαλιστικό τους φάκελο λείπουν περίοδοι εργασίας που θα μπορούσαν να τους βοηθήσουν είτε να βγουν νωρίτερα στη σύνταξη είτε να αυξήσουν το τελικό ποσό που θα λάβουν.
Οι «ξεχασμένοι» χρόνοι που μπορούν να κάνουν τη διαφορά
Στο μικροσκόπιο μπαίνουν κυρίως περίοδοι που για χρόνια θεωρούνταν «γκρίζες ζώνες» στο ασφαλιστικό σύστημα. Πρόκειται για μαθητείες, προγράμματα πρακτικής άσκησης, stage του Δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, αλλά και ειδικές μορφές απασχόλησης που δεν έχουν περαστεί σωστά στα αρχεία των Ταμείων.
Πολλοί εργαζόμενοι, ιδιαίτερα όσοι ξεκίνησαν την επαγγελματική τους πορεία πριν από δεκαετίες, ανακαλύπτουν σήμερα ότι υπάρχει χρόνος που δεν εμφανίζεται στον e-ΕΦΚΑ, παρότι υπήρχαν κρατήσεις ή ασφαλιστικές εισφορές.
Η αναγνώριση αυτών των περιόδων μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική, ειδικά για ασφαλισμένους που βρίσκονται κοντά στη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος ή προσπαθούν να συμπληρώσουν τα απαιτούμενα έτη ασφάλισης.
Ποιοι ασφαλισμένοι έχουν περισσότερες πιθανότητες
Ιδιαίτερα αυξημένες πιθανότητες εντοπισμού «κρυφού» ασφαλιστικού χρόνου έχουν παλαιοί εργαζόμενοι σε ΔΕΚΟ, τράπεζες και ειδικά ασφαλιστικά ταμεία.
Σε οργανισμούς όπως η ΔΕΗ, ο ΟΤΕ, οι τράπεζες αλλά και άλλοι δημόσιοι φορείς, αρκετές περιπτώσεις μαθητείας ή αρχικής εκπαίδευσης συνοδεύονταν από παρακράτηση εισφορών ή ασφαλιστική κάλυψη βάσει ειδικών καταστατικών διατάξεων.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμα και περίοδοι που οι εργαζόμενοι θεωρούσαν «εκπαιδευτικές» ή «δοκιμαστικές» μπορεί τελικά να υπολογιστούν ως πραγματικός συντάξιμος χρόνος.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι σε αρκετές περιπτώσεις τα παλιά αρχεία δεν έχουν μεταφερθεί σωστά στο ενιαίο πληροφοριακό σύστημα του e-ΕΦΚΑ, με αποτέλεσμα ασφαλισμένοι να χάνουν πολύτιμα ένσημα χωρίς να το γνωρίζουν.
Τι ισχύει για το αγροτικό των γιατρών
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η περίπτωση των γιατρών που υπηρέτησαν σε αγροτικά ιατρεία.
Ο χρόνος υπηρεσίας υπαίθρου θεωρείται κανονικός συντάξιμος χρόνος ασφάλισης και αναγνωρίζεται από το πρώην ΤΣΑΥ και πλέον από τον e-ΕΦΚΑ. Ωστόσο, δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου αυτός ο χρόνος είτε δεν έχει αποτυπωθεί σωστά είτε εμφανίζεται ελλιπώς στον ασφαλιστικό φάκελο.
Γιατροί που διαπιστώνουν κενά ή λάθη καλούνται να ζητήσουν άμεσα ανακεφαλαίωση χρόνου ασφάλισης, ώστε να διορθωθούν τα στοιχεία πριν από την κατάθεση αίτησης συνταξιοδότησης.
Η διαδικασία θεωρείται κρίσιμη, καθώς ακόμη και λίγοι μήνες επιπλέον μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τόσο την ημερομηνία εξόδου όσο και το ύψος της σύνταξης.
Τα stage που ανοίγουν δρόμο για σύνταξη και αναδρομικά
Ένα από τα μεγαλύτερα κεφάλαια αφορά τα προγράμματα stage, κυρίως εκείνα που υλοποιήθηκαν τη δεκαετία 2000-2010.
Χιλιάδες νέοι εκείνης της περιόδου εργάστηκαν σε δημόσιες υπηρεσίες, οργανισμούς και επιχειρήσεις μέσω stage, καλύπτοντας στην πράξη πάγιες και διαρκείς ανάγκες εργασίας.
Σε αρκετές δικαστικές αποφάσεις έχει κριθεί ότι όταν η απασχόληση δεν είχε πραγματικό χαρακτήρα κατάρτισης αλλά κανονικής εξαρτημένης εργασίας, τότε μπορούν να προκύψουν ασφαλιστικά δικαιώματα.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ο χρόνος μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να αναγνωριστεί ασφαλιστικά, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις ανοίγει ακόμη και ο δρόμος για αναδρομικές απαιτήσεις.
Το ζήτημα αφορά χιλιάδες ασφαλισμένους που σήμερα βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση και αναζητούν τρόπους να συμπληρώσουν τα απαραίτητα χρόνια.
Τι πρέπει να κάνουν τώρα οι ασφαλισμένοι
Οι ειδικοί συμβουλεύουν όσους έχουν περάσει από μαθητεία, stage, πρακτική ή ειδικές μορφές απασχόλησης να προχωρήσουν άμεσα σε έλεγχο του ασφαλιστικού τους ιστορικού.
Το πρώτο βήμα είναι η αναλυτική εξέταση του ασφαλιστικού φακέλου στον e-ΕΦΚΑ, ώστε να διαπιστωθεί αν υπάρχουν περίοδοι που δεν εμφανίζονται.
Παράλληλα, είναι σημαντικό να αναζητηθούν:
- παλιές συμβάσεις εργασίας
- βεβαιώσεις απασχόλησης
- αποδείξεις μισθοδοσίας
- στοιχεία παρακράτησης εισφορών
- ασφαλιστικά βιβλιάρια
- αποφάσεις πρόσληψης ή τοποθέτησης
Όλα αυτά τα στοιχεία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για αίτηση αναγνώρισης ή διόρθωσης χρόνου ασφάλισης.
Γιατί η αναγνώριση μπορεί να αποδειχθεί «χρυσάφι»
Η αναγνώριση ακόμη και μικρού επιπλέον χρόνου ασφάλισης μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα για έναν ασφαλισμένο.
Σε πολλές περιπτώσεις:
- μειώνεται ο χρόνος αναμονής για σύνταξη
- συμπληρώνονται κρίσιμες 35ετίες ή 40ετίες
- αυξάνεται το τελικό ποσό της ανταποδοτικής σύνταξης
- αποφεύγονται ποινές πρόωρης εξόδου
- θεμελιώνεται δικαίωμα που διαφορετικά θα χανόταν
Καθώς οι διαδικασίες του e-ΕΦΚΑ απαιτούν χρόνο, όσοι βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση καλούνται να κινηθούν έγκαιρα και να μην περιμένουν την τελευταία στιγμή.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται νέο κύμα αιτήσεων από ασφαλισμένους που επιχειρούν να «ξεκλειδώσουν» ξεχασμένα ένσημα και να αξιοποιήσουν κάθε διαθέσιμο μήνα ασφάλισης πριν από την οριστική έξοδο στη σύνταξη.
