Μια εξέλιξη που περνά ήδη από τα «ψιλά» στα βασικά θέματα για χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων φέρνει σημαντικές οικονομικές ανάσες. Η ΑΑΔΕ ανοίγει πλέον επισήμως τη διαδικασία επιστροφής ΕΝΦΙΑ σε φορολογούμενους που για χρόνια πλήρωναν φόρο χωρίς να τον οφείλουν, εξαιτίας λαθών ή παραλείψεων στις δηλώσεις Ε9. Πρόκειται κυρίως για περιπτώσεις ακινήτων που ιδιοχρησιμοποιούνταν, αλλά δεν είχαν δηλωθεί σωστά, με αποτέλεσμα να επιβάλλεται φόρος που κανονικά δεν έπρεπε να καταβληθεί.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι οι επιστροφές αυτές αφορούν φορολογικά έτη από το 2014 έως και το 2019, δηλαδή περιόδους που θεωρούνταν κλειστές λόγω παραγραφής. Με ειδική νομοθετική παρέμβαση, το κράτος έδωσε τη δυνατότητα να «ανοίξουν» ξανά παλιές χρήσεις, επιτρέποντας τη διόρθωση δηλώσεων Ε9 και την αναδρομική αποκατάσταση αδικιών που επιβάρυναν ιδιοκτήτες για σχεδόν μια δεκαετία.
Η διαδικασία ενεργοποιήθηκε μέσω τροποποιητικών δηλώσεων που υποβλήθηκαν έως και τον Ιούνιο του 2025. Οι δηλώσεις αυτές αφορούν τόσο επαγγελματίες όσο και ιδιώτες, οι οποίοι χρησιμοποιούσαν τα ακίνητά τους οι ίδιοι και δεν όφειλαν ΕΝΦΙΑ για συγκεκριμένες περιπτώσεις. Μετά την επανεκκαθάριση του φόρου, εφόσον διαπιστωθεί ότι δεν υπήρχε φορολογική υποχρέωση, τα ποσά που έχουν ήδη πληρωθεί χαρακτηρίζονται αχρεωστήτως καταβληθέντα και επιστρέφονται στους δικαιούχους.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η πρόσφατη εγκύκλιος της ΑΑΔΕ, η οποία ξεκαθαρίζει κάθε αμφιβολία γύρω από το ζήτημα της παραγραφής. Κανονικά, η φορολογική νομοθεσία προβλέπει ότι δηλώσεις που οδηγούν σε μείωση φόρου μπορούν να υποβληθούν μόνο εντός συγκεκριμένων χρονικών ορίων. Για τις χρήσεις 2014-2019, τα όρια αυτά είχαν λήξει, γεγονός που στο παρελθόν απέκλειε τόσο τη διαγραφή φόρου όσο και την επιστροφή χρημάτων.
Ωστόσο, με τη συγκεκριμένη ρύθμιση, η Πολιτεία έκανε μια ουσιαστική εξαίρεση. Η εγκύκλιος διευκρινίζει ρητά ότι η άρση της παραγραφής δεν αφορά μόνο τη δυνατότητα διόρθωσης των παλαιών δηλώσεων, αλλά επεκτείνεται και στην επιστροφή των ποσών που πληρώθηκαν χωρίς να οφείλονται. Με απλά λόγια, δεν πρόκειται απλώς για «σβήσιμο» χρεών, αλλά για πραγματική επιστροφή χρημάτων στους φορολογούμενους.
Οι υπηρεσίες της ΑΑΔΕ έχουν πλέον εντολή να προχωρήσουν στις απαραίτητες εκκαθαρίσεις με βάση τα διορθωμένα στοιχεία των δηλώσεων Ε9. Για κάθε ακίνητο που επηρεάζεται, ο ΕΝΦΙΑ επανυπολογίζεται από την αρχή. Αν από τον νέο υπολογισμό προκύπτει μηδενική ή μειωμένη οφειλή, τότε το αντίστοιχο ποσό είτε διαγράφεται είτε επιστρέφεται στον φορολογούμενο, εφόσον έχει ήδη καταβληθεί.
Η εξέλιξη αυτή βάζει τέλος σε μια μακροχρόνια εκκρεμότητα που ταλαιπωρούσε ιδιοκτήτες και λογιστές. Για χρόνια, πολλοί φορολογούμενοι γνώριζαν ότι είχαν αδικηθεί, αλλά θεωρούσαν πως δεν υπήρχε πλέον τρόπος να διεκδικήσουν τα χρήματά τους, λόγω παραγραφής. Πλέον, το τοπίο αλλάζει ριζικά και επιβεβαιώνεται ότι το κράτος αναγνωρίζει το δικαίωμα επιστροφής, ακόμη και για παλιές φορολογικές χρήσεις.
Στην πράξη, ωφελημένοι είναι κυρίως όσοι είχαν επαγγελματικούς χώρους ή ακίνητα τα οποία χρησιμοποιούσαν οι ίδιοι, χωρίς να τα εκμισθώνουν, αλλά δεν είχαν δηλώσει σωστά την ιδιοχρησιμοποίηση. Το λάθος αυτό οδήγησε σε επιβολή ΕΝΦΙΑ για χρόνια, δημιουργώντας μια αδικαιολόγητη οικονομική επιβάρυνση που τώρα αποκαθίσταται.
Πέρα από το οικονομικό όφελος, η ρύθμιση αυτή έχει και θεσμική σημασία. Αποδεικνύει ότι η φορολογική διοίκηση μπορεί να προχωρά σε διορθωτικές παρεμβάσεις όταν διαπιστώνονται συστηματικές αδικίες, ακόμη και αν αυτές ανάγονται σε παρελθόντα έτη. Παράλληλα, στέλνει μήνυμα στους φορολογούμενους ότι η έγκαιρη διόρθωση στοιχείων και η προσεκτική παρακολούθηση των δηλώσεών τους μπορεί να αποφέρει ουσιαστικά οφέλη.
Για χιλιάδες ιδιοκτήτες, η υπόθεση του ΕΝΦΙΑ κλείνει πλέον με θετικό πρόσημο. Όχι μόνο απαλλάσσονται από φόρους που δεν όφειλαν, αλλά βλέπουν και χρήματα να επιστρέφουν στους λογαριασμούς τους. Πρόκειται για μια από τις σπάνιες περιπτώσεις όπου η διόρθωση ενός φορολογικού λάθους μεταφράζεται σε πραγματικό, χειροπιαστό όφελος.
