Η εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας μεταμορφώνει το τοπίο για περισσότερους από 1,5 εκατομμύριο εργαζόμενους και τις επιχειρήσεις τους, φέρνοντας μαζί της διπλό όφελος: χαμηλότερες ασφαλιστικές εισφορές για υπερωρίες, νυχτερινά και εργασία σε αργίες και ταυτόχρονα μεγαλύτερη διαφάνεια στον εργασιακό χρόνο. Ωστόσο, περίπου 600.000 εργαζόμενοι σε κλάδους όπως τα φροντιστήρια, οι σχολές οδηγών και οι εταιρείες αντασφαλειών, μένουν ακόμα στο… περίμενε, με την ένταξή τους στο μέτρο να μετατίθεται για μετά το 2027.
Τα πρώτα σημάδια από την επέκταση της Ψηφιακής Κάρτας είναι θεαματικά: οι δηλωμένες υπερωρίες εκτοξεύθηκαν σε όλους τους κλάδους που την έχουν υιοθετήσει, επιβεβαιώνοντας πως πρόκειται για ένα ισχυρό όπλο ενάντια στην αδήλωτη εργασία.
Όμως, η άλλη πλευρά του νομίσματος δεν κρύβεται. Μαζί με τα οφέλη, εμφανίστηκαν και αρκετές «τρύπες», καθώς ορισμένοι εργοδότες αναζητούν δημιουργικούς τρόπους για να παρακάμψουν το σύστημα. Μετά την είσοδο του τουριστικού και επισιτιστικού κλάδου – που παραδοσιακά θεωρούνται «δύσκολα» πεδία για την εφαρμογή των εργασιακών κανόνων – οι έλεγχοι από την Επιθεώρηση Εργασίας γίνονται πιο εντατικοί και τα πρόστιμα… καίνε.
Χαρακτηριστικά, στους κλάδους όπου εφαρμόστηκε η Κάρτα, οι υπερωρίες αυξήθηκαν σωρευτικά κατά πάνω από 815.000 ώρες. Ειδικοί υποστηρίζουν πως αν αυτός ο όγκος υπερωριών είχε συνδυαστεί με τις μειωμένες εισφορές, οι μισθοί σε βραδινές ή αργιακές βάρδιες θα μπορούσαν να είναι έως και 42% υψηλότεροι, ενώ το κόστος για τους εργοδότες έως και 20% χαμηλότερο.
Μερικά ενδεικτικά παραδείγματα:
- Σούπερ μάρκετ: αύξηση 60% στις δηλωμένες υπερωρίες.
- Τράπεζες: άνοδος 38%.
- Security: 28% περισσότερες υπερωρίες.
- Βιομηχανία: ενίσχυση κατά 34%.
- Λιανεμπόριο: αύξηση σχεδόν 28%.
Παρά τα θετικά, όμως, οι παραβάσεις συνεχίζουν να εντοπίζονται με αμείωτο ρυθμό. Μόνο το 2024, η Επιθεώρηση Εργασίας κατέγραψε σχεδόν 80.000 ελέγχους και επέβαλε πρόστιμα άνω των 49 εκατ. ευρώ. Οι περισσότερες παραβάσεις αφορούν υπερβάσεις ωραρίου, ενώ ένα μεγάλο μέρος σχετίζεται άμεσα με την κακή ή ελλιπή εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας.
Μάλιστα, αρκετές περιπτώσεις δείχνουν ότι το μέτρο δεν εφαρμόζεται παντού το ίδιο. Εργαζόμενοι σε πολυκαταστήματα, spa και χώρους καλλυντικών που ανήκουν σε τρίτες εταιρείες, δεν χτυπούν την κάρτα. Σε πολλές αλυσίδες supermarket και logistics, το προσωπικό εργολάβων δεν εντάσσεται καν στο σύστημα, ενώ υπάρχουν καταγγελίες για εργαζόμενους που υποχρεώνονται να καταχωρούν την κάρτα τους σε ώρες διαφορετικές από την πραγματική έναρξη της βάρδιας.
Προβλήματα καταγράφονται επίσης σε τομείς όπως τα συνεργεία καθαρισμού, οι εταιρείες security, οι οδηγοί και οι ωρομίσθιοι, αποδεικνύοντας ότι η μετάβαση σε ένα πλήρως διαφανές μοντέλο εργασίας θα χρειαστεί ακόμα δρόμο.
Το βέβαιο είναι ότι οι έλεγχοι θα συνεχιστούν και θα ενταθούν, με τα πρόστιμα να φτάνουν έως και τα 10.500 ευρώ για κάθε παράβαση. Όσο για τους εργαζόμενους; Εκείνοι που δουλεύουν υπερωρίες, νύχτες και αργίες, βλέπουν ήδη περισσότερα χρήματα στην τσέπη τους, ενώ για τις επιχειρήσεις που συμμορφώνονται, τα οφέλη από τις μειώσεις εισφορών είναι σημαντικά.
Το ερώτημα παραμένει: θα καταφέρει η Ψηφιακή Κάρτα να κλείσει μια για πάντα τις «τρύπες» στην αγορά εργασίας;
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
