Σημαντικές ελαφρύνσεις για χιλιάδες φορολογουμένους φέρνουν οι επερχόμενες αλλαγές στα τεκμήρια διαβίωσης, καθώς το υπουργείο Οικονομικών προχωρά σε γενναίες μειώσεις που σε ορισμένες περιπτώσεις θα φτάνουν έως και το 35%. Οι νέες ρυθμίσεις αφορούν κυρίως τα τεκμήρια κατοικίας και αναμένεται να εφαρμοστούν για τα εισοδήματα του 2025, τα οποία θα δηλωθούν το 2026.
Η μεταρρύθμιση αυτή εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια εξορθολογισμού του φορολογικού συστήματος και έρχεται να ανακουφίσει νοικοκυριά που τα τελευταία χρόνια βρέθηκαν αντιμέτωπα με τεκμήρια δυσανάλογα προς τα πραγματικά τους εισοδήματα. Οι αλλαγές καλύπτουν όσους διαμένουν σε ιδιόκτητες, ενοικιαζόμενες ή δωρεάν παραχωρημένες κατοικίες, ανεξάρτητα από τον τρόπο κατοχής του ακινήτου.
Πώς διαμορφώνονται τα νέα τεκμήρια
Το τεκμήριο διαβίωσης για την κύρια κατοικία θα συνεχίσει να υπολογίζεται με βάση την επιφάνειά της, αλλά τα ποσά ανά τετραγωνικό μειώνονται σημαντικά. Η νέα κλίμακα έχει ως εξής:
-
Για κατοικίες έως 80 τ.μ., το τεκμήριο περιορίζεται στα 28 ευρώ ανά τετραγωνικό, έναντι 40 ευρώ σήμερα. Έτσι, μια κύρια κατοικία 80 τ.μ. θα επιβαρύνεται πλέον με τεκμήριο 2.240 ευρώ, αντί για 3.200 ευρώ, δηλαδή μείωση 30%.
-
Για κατοικίες από 81 έως 120 τ.μ., η τιμή διαμορφώνεται στα 45 ευρώ ανά τ.μ. (από 65 ευρώ σήμερα). Στην πράξη, για ένα διαμέρισμα 120 τ.μ., το τεκμήριο πέφτει από 5.800 ευρώ σε 4.040 ευρώ, επίσης μειωμένο κατά 30%.
-
Για κατοικίες από 121 έως 200 τ.μ., το ποσό διαμορφώνεται στα 77 ευρώ ανά τ.μ., έναντι 110 ευρώ σήμερα.
-
Από 201 έως 300 τ.μ., η χρέωση περιορίζεται στα 140 ευρώ ανά τ.μ. από 200 ευρώ που ίσχυαν έως τώρα.
-
Τέλος, για κατοικίες άνω των 300 τ.μ., το τεκμήριο μειώνεται στα 280 ευρώ ανά τ.μ., έναντι 400 ευρώ προηγουμένως.
Οι μειώσεις αυτές είναι οριζόντιες και αποσκοπούν στο να αποτυπώσουν πιο ρεαλιστικά το κόστος διαβίωσης, σύμφωνα με τα σημερινά δεδομένα της αγοράς ακινήτων και της οικονομίας.
Τι ισχύει για τις ακριβές περιοχές
Προσαρμογές έγιναν και στους συντελεστές προσαύξησης, οι οποίοι εφαρμόζονται σε περιοχές με υψηλές αντικειμενικές αξίες. Συγκεκριμένα:
-
Για ακίνητα σε ζώνες όπου η τιμή ανά τετραγωνικό κυμαίνεται από 2.800 έως 4.999 ευρώ, η προσαύξηση μειώνεται από 40% σε 30%.
-
Για περιοχές όπου η τιμή ζώνης υπερβαίνει τα 5.000 ευρώ ανά τ.μ., η επιβάρυνση πέφτει από 70% σε 58%.
Οι αλλαγές αυτές θα έχουν ιδιαίτερη σημασία για φορολογούμενους που κατοικούν σε περιοχές υψηλής ζήτησης, όπως τα βόρεια και νότια προάστια της Αθήνας ή δημοφιλείς τουριστικές περιοχές, όπου τα τεκμήρια έως σήμερα οδηγούσαν συχνά σε υπερφορολόγηση.
Παραδείγματα μειώσεων
Για να γίνει κατανοητό το εύρος των αλλαγών, το υπουργείο παρέθεσε ενδεικτικά παραδείγματα:
-
Μια κατοικία 120 τ.μ. σε περιοχή με τιμή ζώνης 3.000 ευρώ ανά τ.μ. θα έχει τεκμήριο 5.252 ευρώ, έναντι 8.120 ευρώ που ίσχυε έως σήμερα — δηλαδή μείωση 35%.
-
Αντίστοιχα, κατοικία 300 τ.μ. σε περιοχή με τιμή ζώνης 5.000 ευρώ ανά τ.μ. θα εμφανίζει τεκμήριο 38.236 ευρώ, από 58.820 ευρώ σήμερα — και εδώ μείωση 35%.
Οι συγκεκριμένες διαφορές δείχνουν ότι η ελάφρυνση είναι αισθητή, ιδιαίτερα για όσους διαθέτουν μεγάλα ή παλαιά ακίνητα που έως τώρα επιβάρυναν δυσανάλογα τη φορολογική τους εικόνα.
Ποιοι ωφελούνται περισσότερο
Οι μεγαλύτεροι κερδισμένοι θα είναι οι ιδιοκτήτες μεσαίων και μεγάλων κατοικιών, καθώς και όσοι διαμένουν σε περιοχές με υψηλή τιμή ζώνης. Παράλληλα, ωφελημένοι θα είναι και οι ενοικιαστές ή όσοι κατοικούν σε σπίτια που έχουν παραχωρηθεί δωρεάν, αφού το τεκμήριο αφορά τη χρήση της κατοικίας, ανεξαρτήτως ιδιοκτησίας.
Επιπλέον, οι νέες τιμές αναμένεται να μειώσουν και τον αριθμό των φορολογουμένων που πιάνονται στη «παγίδα» των τεκμηρίων, δηλαδή εκείνων που φορολογούνται για τεκμαρτό εισόδημα υψηλότερο από το πραγματικό τους.
Στόχος: πιο δίκαιο σύστημα
Η κυβέρνηση επιδιώκει με αυτή τη μεταρρύθμιση να φέρει τα τεκμήρια πιο κοντά στην πραγματικότητα και να περιορίσει τις στρεβλώσεις που προκαλούσαν οι υψηλοί συντελεστές. Οι αλλαγές θεωρούνται προάγγελος μιας ευρύτερης φορολογικής αναμόρφωσης, με στόχο τη σταδιακή αντικατάσταση των τεκμηρίων από πιο σύγχρονα εργαλεία ελέγχου των εισοδημάτων, όπως η ανάλυση δαπανών και τραπεζικών κινήσεων.
Παρότι οι μειώσεις στα τεκμήρια θα αρχίσουν να φαίνονται στις φορολογικές δηλώσεις του 2026, οι φορολογούμενοι θα μπορούν να υπολογίζουν ήδη από φέτος τη διαφορά στις επιβαρύνσεις τους, προκειμένου να έχουν πιο σαφή εικόνα των ωφελειών.
