Σαρωτικούς ελέγχους πραγματοποιεί η ΑΑΔΕ πριν προχωρήσει στην καταβολή επιστροφών φόρου σε χιλιάδες φορολογούμενους, με αποτέλεσμα πολλοί να βλέπουν στο εκκαθαριστικό ότι δικαιούνται χρήματα, αλλά αυτά να μην εμφανίζονται ποτέ – τουλάχιστον άμεσα – στον τραπεζικό τους λογαριασμό.
Η διαδικασία των επιστροφών έχει μετατραπεί πλέον σε ένα πολυεπίπεδο σύστημα διασταυρώσεων και συμψηφισμών, όπου η Εφορία ελέγχει τα πάντα: από οφειλές σε ΕΝΦΙΑ και ασφαλιστικά ταμεία μέχρι λάθη στο IBAN ή εκκρεμότητες που μπορεί να προκύψουν ακόμη και μετά την εκκαθάριση της δήλωσης.
Το αποτέλεσμα είναι ότι χιλιάδες πολίτες που περίμεναν άμεση πίστωση χρημάτων βρίσκονται αντιμέτωποι με «παγωμένες» επιστροφές ή με σημαντικά μειωμένα ποσά.
Πώς λειτουργεί το νέο σύστημα ελέγχου
Αμέσως μετά την υποβολή της φορολογικής δήλωσης, το σύστημα του Taxisnet εκδίδει αυτόματα το εκκαθαριστικό σημείωμα και ενημερώνει τον φορολογούμενο αν προκύπτει επιστροφή φόρου ή χρεωστικό υπόλοιπο.
Ωστόσο, η διαδικασία δεν τελειώνει εκεί.
Πριν δοθεί η τελική εντολή πληρωμής, ενεργοποιούνται αυτόματοι έλεγχοι από τις υπηρεσίες της ΑΑΔΕ, ώστε να διαπιστωθεί αν ο δικαιούχος:
- έχει ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο,
- οφείλει εισφορές στον ΕΦΚΑ ή άλλους ασφαλιστικούς φορείς,
- εμφανίζει εκκρεμείς φορολογικές υποχρεώσεις,
- έχει ανεξόφλητες δόσεις ΕΝΦΙΑ,
- έχει δηλώσει σωστά τραπεζικό λογαριασμό IBAN.
Αν διαπιστωθεί οποιαδήποτε εκκρεμότητα, τότε η επιστροφή μπορεί να «παγώσει», να συμψηφιστεί ή να κατασχεθεί εν μέρει ή και ολικά.
Τι γίνεται με τις οφειλές στον ΕΝΦΙΑ
Ένα από τα βασικά σημεία ελέγχου αφορά τον ΕΝΦΙΑ.
Εάν ο φορολογούμενος δικαιούται επιστροφή φόρου αλλά την ίδια στιγμή έχει βεβαιωμένες και απλήρωτες δόσεις ΕΝΦΙΑ, τότε το αντίστοιχο ποσό δεσμεύεται αυτόματα από την ΑΑΔΕ.
Στην πράξη, πολλοί φορολογούμενοι βλέπουν το ποσό της επιστροφής να εξαφανίζεται πριν ακόμη πιστωθεί στον λογαριασμό τους, καθώς χρησιμοποιείται για την κάλυψη των οφειλών τους προς το Δημόσιο.
Παρόμοια διαδικασία εφαρμόζεται και για χρέη προς ασφαλιστικά ταμεία ή άλλες δημόσιες υπηρεσίες.
Πόσοι φορολογούμενοι παίρνουν φέτος επιστροφή
Τα στοιχεία από τη μέχρι τώρα εκκαθάριση των φορολογικών δηλώσεων δείχνουν ότι περισσότεροι από 1 εκατομμύριο πολίτες δικαιούνται επιστροφές φόρου.
Συγκεκριμένα:
- 1.071.852 φορολογούμενοι εμφανίζονται με πιστωτικό εκκαθαριστικό,
- το συνολικό ποσό επιστροφών φτάνει τα 197,67 εκατ. ευρώ,
- 765.310 φορολογούμενοι θεωρούνται φορολογικά ενήμεροι και αναμένεται να λάβουν συνολικά 137,27 εκατ. ευρώ,
- για 301.034 περιπτώσεις πραγματοποιούνται αυτόματοι συμψηφισμοί,
- ενώ χιλιάδες ακόμη ελέγχονται από τις κατά τόπους ΔΟΥ.
Τα στοιχεία αυτά αποκαλύπτουν ότι σχεδόν ένας στους τρεις δικαιούχους επιστροφής βρίσκεται σε διαδικασία συμψηφισμού ή πρόσθετου ελέγχου.
Τι ελέγχει η ΑΑΔΕ πριν την πληρωμή
Οι διασταυρώσεις πραγματοποιούνται ηλεκτρονικά μέσω του Taxisnet και άλλων κρατικών βάσεων δεδομένων.
Η φορολογική διοίκηση εξετάζει:
- φορολογική ενημερότητα,
- ασφαλιστική ενημερότητα,
- εκκρεμή χρέη σε ΟΚΑ,
- ενεργές ρυθμίσεις,
- στοιχεία τραπεζικού λογαριασμού,
- τυχόν κατασχέσεις ή δεσμεύσεις.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται πλέον και στην ταυτοποίηση του IBAN. Αν το σύστημα δεν μπορέσει να επιβεβαιώσει ότι ο λογαριασμός ανήκει πραγματικά στον δικαιούχο, τότε η επιστροφή «κολλάει» και μεταφέρεται για χειροκίνητο έλεγχο στη ΔΟΥ.
Αυτό σημαίνει νέα καθυστέρηση, ακόμη και αν ο φορολογούμενος δεν χρωστά τίποτα.
Τι ισχύει για τα ζευγάρια και τις κοινές δηλώσεις
Σύμφωνα με τις οδηγίες της ΑΑΔΕ, τα πιστωτικά ποσά των συζύγων δεν συμψηφίζονται μεταξύ τους.
Δηλαδή, αν ο ένας σύζυγος δικαιούται επιστροφή φόρου και ο άλλος έχει χρέη, η επιστροφή δεν κατάσχεται αυτόματα για να καλυφθούν οι οφειλές του άλλου μέρους.
Η επιστροφή αποδίδεται ξεχωριστά σε κάθε δικαιούχο, με βάση τα δικά του φορολογικά δεδομένα.
Παρόλα αυτά, σε κοινές δηλώσεις, οι διαδικασίες διαχείρισης πραγματοποιούνται μέσω της ΔΟΥ του υπόχρεου συζύγου, γεγονός που μπορεί να δημιουργήσει καθυστερήσεις.
Γιατί καθυστερούν οι επιστροφές
Οι βασικότεροι λόγοι που καθυστερεί μια επιστροφή φόρου είναι:
- χρέη σε Εφορία ή ΕΦΚΑ,
- εκκρεμείς δόσεις ΕΝΦΙΑ,
- λάθος ή ανενεργό IBAN,
- ανάγκη επιπλέον ελέγχου από τη ΔΟΥ,
- συμψηφισμοί με άλλες υποχρεώσεις,
- τεχνικά προβλήματα στην ταυτοποίηση στοιχείων.
Σε αρκετές περιπτώσεις, η επιστροφή μετατρέπεται ουσιαστικά σε «προκαταβολή» για μελλοντικές φορολογικές υποχρεώσεις, χωρίς ο φορολογούμενος να λάβει άμεσα χρήματα.
Τι πρέπει να κάνουν οι φορολογούμενοι
Οι ειδικοί συμβουλεύουν όσους περιμένουν επιστροφή φόρου να:
- ελέγξουν αν έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές,
- επιβεβαιώσουν ότι το IBAN είναι σωστό,
- παρακολουθούν το myAADE για συμψηφισμούς,
- ελέγξουν τυχόν οφειλές σε ασφαλιστικά ταμεία,
- διασταυρώσουν αν υπάρχουν εκκρεμότητες σε ρυθμίσεις.
Σε διαφορετική περίπτωση, η επιστροφή μπορεί να καθυστερήσει σημαντικά ή να μην καταβληθεί ποτέ στο σύνολό της.
