Μια οικονομική «σκιά» βαραίνει εδώ και χρόνια τις συντάξεις περίπου 650.000 πολιτών – και δεν είναι άλλη από την περιβόητη προσωπική διαφορά. Πρόκειται για έναν “λογιστικό φραγμό” που μπλοκάρει οποιαδήποτε πραγματική αύξηση στη μηνιαία σύνταξή τους, ακόμη κι όταν θεσμοθετούνται γενικές αναπροσαρμογές.
Με το βλέμμα στραμμένο στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης του Σεπτεμβρίου και τις εξαγγελίες του Πρωθυπουργού, η κυβέρνηση επεξεργάζεται πλέον τρία διαφορετικά σενάρια για να σπάσει αυτόν τον φαύλο κύκλο και να αλλάξει το τοπίο των συντάξεων από το 2026 και μετά.
Τι είναι τελικά αυτή η προσωπική διαφορά;
Η προσωπική διαφορά προέκυψε από τον επανυπολογισμό των παλιών συντάξεων, με βάση τον νόμο Κατρούγκαλου. Σε όσους συνταξιούχους η νέα σύνταξη ήταν μικρότερη από την παλιά, δόθηκε μια «προσωπική διαφορά» ώστε να μη μειωθεί το τελικό ποσό.
Αυτό το ποσό όμως δεν αποτελεί τμήμα της κανονικής σύνταξης. Με αποτέλεσμα κάθε νέα αύξηση να “σβήνει” από αυτό το πλεόνασμα και όχι να καταλήγει στην τσέπη του συνταξιούχου. Έτσι, για τρίτη χρονιά φέτος, και πιθανόν για τέταρτη το 2026, δεκάδες χιλιάδες συνταξιούχοι παραμένουν «παγωμένοι» από οποιαδήποτε βελτίωση του εισοδήματός τους.
Τρία σενάρια που θα κάνουν τη διαφορά (ή και όχι)
Η κυβέρνηση εξετάζει σοβαρά τρεις πιθανές προσεγγίσεις για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα της προσωπικής διαφοράς. Καθεμιά έχει διαφορετικό κόστος και πολιτικό ρίσκο – αλλά και διαφορετικά αποτελέσματα για τους συνταξιούχους.
1. Ολική Κατάργηση: Το τέλος της “προσωπικής σκιάς”
Η ριζοσπαστική εκδοχή: Το επιπλέον ποσό διαγράφεται ως ξεχωριστό στοιχείο και ενσωματώνεται μόνιμα στη σύνταξη. Αυτό θα επιτρέψει στους δικαιούχους να δουν πραγματική αύξηση στον λογαριασμό τους από το 2026. Όπως καταλαβαίνεις, πρόκειται για τη μόνη λύση που φέρνει άμεσο και καθαρό όφελος.
2. Μερική Διαγραφή: Το «κούρεμα» 50%
Εδώ έχουμε μια πιο ισορροπημένη προσέγγιση. Η προσωπική διαφορά δεν εξαφανίζεται αμέσως, αλλά μειώνεται κατά 50%. Έτσι, οι αυξήσεις αρχίζουν να «περνούν» σταδιακά στη σύνταξη, με στόχο να μηδενιστεί η διαφορά μέσα σε 2 χρόνια.
3. Συμψηφισμός: Η πιο «χλιαρή» λύση
Σύμφωνα με αυτό το σενάριο, κάθε επόμενη αύξηση απλώς μειώνει το ποσό της προσωπικής διαφοράς. Ο συνταξιούχος βλέπει την τελική του σύνταξη να παραμένει στα ίδια επίπεδα για χρόνια – εκτός κι αν θεσπιστεί κάποιο έκτακτο επίδομα, όπως έγινε το 2025.
Ποιοι είναι οι «τυχεροί»;
Οι μεγαλύτεροι ωφελούμενοι εντοπίζονται κυρίως σε εκείνους που έχουν δουλέψει πάνω από 38 χρόνια και βρίσκονται κοντά στην πλήρη εξάλειψη της προσωπικής διαφοράς. Αν εφαρμοστεί η κατάργησή της, τότε αυτοί οι συνταξιούχοι ενδέχεται να δουν αυξήσεις της τάξεως των 50 ευρώ τον μήνα – ή και παραπάνω.
Ιδιαίτερα στα πρώην Ταμεία της ΔΕΗ, της Εθνικής Τράπεζας και του ΙΚΑ, εντοπίζονται μεγάλες προσωπικές διαφορές, που φτάνουν ακόμη και τα 500 ευρώ. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η ενσωμάτωση σημαίνει αναβάθμιση σύνταξης-ρεκόρ, ανάλογα με την επιλογή της κυβέρνησης.
Πώς μεταφράζονται όλα αυτά σε αριθμούς;
Ας δούμε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα:
Ένας συνταξιούχος του ΙΚΑ με 38 χρόνια εργασίας και προσωπική διαφορά 141 ευρώ:
-
Αν ισχύσει μόνο η γενική αύξηση του 2,5% → Η διαφορά περιορίζεται στους 115€.
-
Αν εφαρμοστεί «κούρεμα» 50% → Η νέα διαφορά είναι 42,75€ και μηδενίζεται την επόμενη χρονιά.
-
Αν πάμε στην πλήρη κατάργηση → Η τελική σύνταξη εκτινάσσεται από τα 1.039,53€ στα 1.210€.
Ποιο σενάριο θεωρείται πιο πιθανό;
Αν και καμία επιλογή δεν έχει “κλειδώσει” οριστικά, οι πληροφορίες δείχνουν ότι η πλήρης κατάργηση ή η μερική μείωση έχουν τις περισσότερες πιθανότητες εφαρμογής. Ο συμψηφισμός θεωρείται η λιγότερο ικανοποιητική λύση – κυρίως γιατί προσφέρει μηδενικό αντίκτυπο στους περισσότερους και θυμίζει περισσότερο «καθυστέρηση» παρά λύση.
Ως «ασπιρίνη» στο όλο ζήτημα, συζητείται ένα εφάπαξ βοήθημα αντίστοιχο με αυτό του 2025, σε περίπτωση που το πολιτικό ή δημοσιονομικό κόστος κριθεί απαγορευτικό για τις πιο “γενναίες” λύσεις.
Συμπέρασμα: Ήρθε η ώρα να ξεπαγώσουν οι συντάξεις – αλλά πώς;
Το δίλημμα είναι ξεκάθαρο: είτε θα δούμε μια ριζική αναδιάρθρωση του τρόπου που λογίζεται η προσωπική διαφορά, είτε οι συνταξιούχοι θα συνεχίσουν να βλέπουν τις αυξήσεις μόνο στα δελτία Τύπου και όχι στους τραπεζικούς λογαριασμούς.
Το φθινόπωρο, η ΔΕΘ αναμένεται να αποτελέσει το σημείο καμπής. Και για 650.000 συμπολίτες μας, ίσως να είναι η τελευταία ευκαιρία να δουν πραγματική διαφορά… στην προσωπική διαφορά.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
