Η συσσώρευση χρεών προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία συνεχίζει να απειλεί την οικονομική ισορροπία χιλιάδων νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Με τον όγκο των ληξιπρόθεσμων οφειλών να αυξάνεται με σταθερό ρυθμό και την αγορά να ασφυκτιά από έλλειψη ρευστότητας, το οικονομικό επιτελείο ετοιμάζεται να ανακοινώσει σημαντικές αλλαγές στο πλαίσιο των ρυθμίσεων. Στόχος είναι διπλός: να περιοριστεί η διόγκωση των χρεών και ταυτόχρονα να δοθεί ουσιαστική διέξοδος στους οφειλέτες.
Η κυβέρνηση, έπειτα από χρόνια πιέσεων από επαγγελματικούς και κοινωνικούς φορείς, φαίνεται να αναγνωρίζει πως οι υφιστάμενες ρυθμίσεις δεν επαρκούν. Οι τρέχουσες επιλογές – με ανώτατο όριο τις 24 δόσεις για τρέχουσες υποχρεώσεις – θεωρούνται ανεπαρκείς, ειδικά σε μια περίοδο όπου οι περισσότερες μικρομεσαίες επιχειρήσεις λειτουργούν με περιορισμένα έσοδα.
Ο εφιαλτικός λογαριασμός
Τα τελευταία στοιχεία αποτυπώνουν με σαφήνεια το μέγεθος του προβλήματος. Τα χρέη προς την Εφορία έχουν πλέον ξεπεράσει τα 110 δισ. ευρώ, ενώ μόλις 3,6 δισ. βρίσκονται σε καθεστώς ρύθμισης. Παράλληλα, η εικόνα δεν διαφέρει στον ΕΦΚΑ, όπου το συνολικό υπόλοιπο των οφειλών έχει φτάσει σχεδόν τα 50 δισ. ευρώ στο πρώτο τρίμηνο του 2025. Οι αριθμοί αυτοί καταδεικνύουν ότι οι υπάρχουσες διευκολύνσεις αδυνατούν να συγκρατήσουν τη δυναμική του χρέους.
Τι αλλάζει στο πλαίσιο των ρυθμίσεων
Σύμφωνα με πληροφορίες, το οικονομικό επιτελείο εξετάζει την επέκταση των δόσεων σε νέα κλίμακα. Συγκεκριμένα:
Για οφειλές έως 10.000 ευρώ θα δίνεται η δυνατότητα εξόφλησης σε έως 120 δόσεις.
Για ποσά από 10.000 έως 15.000 ευρώ θα προβλέπονται έως 72 δόσεις.
Παράλληλα, θα ανοίξει ξανά το «παράθυρο» για όσους είχαν ενταχθεί στο παρελθόν στις 120 δόσεις, αλλά έχασαν το δικαίωμα λόγω αθέτησης. Για την επανενεργοποίηση της ρύθμισης θα απαιτείται η καταβολή τριών χαμένων δόσεων.
Με τον τρόπο αυτό, εκατοντάδες χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις και ελεύθεροι επαγγελματίες με περιορισμένα εισοδήματα θα έχουν μια δεύτερη ευκαιρία να τακτοποιήσουν τις οφειλές τους, χωρίς να βρεθούν αντιμέτωποι με κατασχέσεις ή άλλα μέτρα αναγκαστικής είσπραξης.
«Πάγωμα» επιτοκίων
Παράλληλα, η κυβέρνηση έχει ήδη ανακοινώσει την παράταση του «παγώματος» στα επιτόκια εκπρόθεσμων οφειλών. Συγκεκριμένα, για ακόμη δύο χρόνια παραμένει αμετάβλητο το επιτόκιο 8,76% ετησίως (0,73% τον μήνα) που επιβαρύνει τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς την Εφορία. Αντίστοιχα, σταθερό διατηρείται στο 6% το επιτόκιο που αφορά επιστροφές αχρεωστήτως καταβληθέντων φόρων.
Αξίζει να σημειωθεί ότι απόφαση έχει ληφθεί και για τις πάγιες ρυθμίσεις, με τα αντίστοιχα επιτόκια να παραμένουν «παγωμένα» έως τον Μάρτιο του 2026. Πρόκειται για μέτρο που θεωρείται κομβικό, καθώς μειώνει την πίεση στους οφειλέτες και αποτρέπει τη δημιουργία νέων ανεκπλήρωτων χρεών.
Ο στόχος της νέας πολιτικής
Η αναμόρφωση του πλαισίου δεν έχει μόνο εισπρακτικό χαρακτήρα. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα πιο ευέλικτο σύστημα, το οποίο θα λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές δυνατότητες των φορολογουμένων και των επιχειρήσεων. Η μέχρι τώρα εμπειρία έδειξε ότι οι αυστηροί όροι οδηγούν σε απώλεια ρυθμίσεων και επανασυσσώρευση χρεών, αντί να συμβάλλουν στη σταδιακή εξόφληση.
Με την προοπτική των περισσότερων δόσεων, οι φορολογούμενοι θα μπορούν να κατανείμουν το βάρος σε μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα. Αυτό εκτιμάται ότι θα αυξήσει τη συνέπεια στις πληρωμές και θα περιορίσει το φαινόμενο της «μαύρης τρύπας» στα δημόσια έσοδα.
Οι επόμενες κινήσεις
Το σχέδιο βρίσκεται στο τελικό στάδιο επεξεργασίας και αναμένεται να παρουσιαστεί το προσεχές διάστημα. Οι αλλαγές εκτιμάται ότι θα δώσουν «ανάσα» σε εκατοντάδες χιλιάδες φορολογούμενους, σε μια περίοδο που η οικονομική αβεβαιότητα παραμένει υψηλή. Παράλληλα, το Υπουργείο Οικονομικών αναζητά και συμπληρωματικά εργαλεία για την ενίσχυση της ρευστότητας, καθώς η επιτυχία της νέας ρύθμισης θα εξαρτηθεί από την ικανότητα των πολιτών να αντεπεξέλθουν στις υποχρεώσεις τους.
Η κυβέρνηση γνωρίζει ότι η αποτελεσματικότητα του μέτρου θα κριθεί στην πράξη: αν δηλαδή οι νέες ρυθμίσεις θα καταφέρουν να περιορίσουν τη «μάστιγα» των ληξιπρόθεσμων χρεών ή αν θα αποτελέσουν μια ακόμη προσωρινή διευκόλυνση χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Σε κάθε περίπτωση, η επαναφορά των 120 δόσεων και η επέκταση των παγίων ρυθμίσεων θεωρούνται από τις πιο σημαντικές παρεμβάσεις της τελευταίας περιόδου στη φορολογική πολιτική, με στόχο να δοθεί μια νέα ευκαιρία σε όσους κινδυνεύουν να βρεθούν εκτός οικονομικής δραστηριότητας λόγω χρεών.
