Ένα νέο τέλος έρχεται να προστεθεί στις ήδη επιβαρυμένες τσέπες των ιδιοκτητών ακινήτων, φέρνοντας σημαντικές αλλαγές στην τοπική αυτοδιοίκηση και στον τρόπο φορολόγησης της περιουσίας. Πρόκειται για το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης (Τ.Τ.Α.), έναν μηχανισμό που μέχρι σήμερα διεκδικούσαν οι Περιφέρειες, όμως τελικά – και μάλλον προς έκπληξη πολλών – περνάει στα χέρια των Δήμων. Το νέο αυτό τέλος ενσωματώνεται στον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης και ήδη προκαλεί συζητήσεις, αφού θα υπολογίζεται πάνω στην αξία των ακινήτων και θα εισπράττεται… μέσω του λογαριασμού ρεύματος.
Το ύψος του τέλους δεν είναι ενιαίο: θα κυμαίνεται από 0,80‰ έως 1‰, με την τελική απόφαση να ανήκει στο δημοτικό συμβούλιο κάθε περιοχής. Ο υπολογισμός δεν γίνεται με περίπλοκους δείκτες· λαμβάνεται υπόψη μόνο η τιμή ζώνης και ο συντελεστής παλαιότητας. Έτσι, ακόμη και δύο ακίνητα με παρόμοια τετραγωνικά μπορεί να επιβαρυνθούν διαφορετικά, ανάλογα με το πού βρίσκονται και πόσο παλιά είναι.
Τι ακίνητα επιβαρύνονται – Ποιοι εξαιρούνται
Το τέλος επιβάλλεται σχεδόν σε κάθε τύπο ακίνητης περιουσίας εντός των δημοτικών ορίων. Είτε πρόκειται για κατοικία σε σχέδιο πόλης, είτε για κτίσμα εκτός σχεδίου, είτε ακόμη και για το λεγόμενο “δικαίωμα υψούν”, εφόσον αναφέρεται σε επίσημα συμβόλαια.
Ωστόσο, υπάρχει μια μακριά λίστα εξαιρέσεων: δημόσιοι φορείς, εκκλησιαστικά ιδρύματα, κοινωφελή νομικά πρόσωπα, φιλανθρωπικά ιδρύματα, αναγνωρισμένα θρησκευτικά δόγματα που χρησιμοποιούν αποκλειστικά για λατρευτικούς σκοπούς τα ακίνητά τους, αλλά και τα αθλητικά σωματεία με επίσημη αναγνώριση. Ακόμη, εξαιρούνται νεκροταφεία, διατηρητέα που δεν αποφέρουν εισόδημα, αρχαιολογικοί χώροι και κτίρια που δεσμεύονται για λόγους πολεοδομικούς ή περιβαλλοντικής προστασίας.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει και για πολυκατοικίες και νεόδμητα: ένα νεόχτιστο κτίσμα δεν πληρώνει Τ.Τ.Α. για 7 χρόνια από την έκδοση της άδειας, εκτός αν χρησιμοποιηθεί ή ενοικιαστεί νωρίτερα – τότε το τέλος επιβάλλεται άμεσα. Αντίθετα, τα αδιάθετα διαμερίσματα που έχει συμφωνηθεί να πάρει ο εργολάβος θεωρούνται ότι του έχουν ήδη μεταβιβαστεί και φορολογούνται κανονικά.
Ποιοι θεωρούνται υπόχρεοι – Τι αλλάζει για ιδιοκτήτες και μισθωτές
Υπόχρεος για την πληρωμή του τέλους θεωρείται ο ιδιοκτήτης κάθε 1η Ιανουαρίου. Αν υπάρχει επικαρπωτής ή νομέας, η υποχρέωση μεταφέρεται σε αυτούς. Σε περιπτώσεις συνιδιοκτησίας, το ποσό μοιράζεται αναλογικά.
Κάθε νέος ιδιοκτήτης ή επικαρπωτής οφείλει να υποβάλει δήλωση στον δήμο μέσα σε έναν μήνα από την απόκτηση του ακινήτου, ενώ κάθε μεταβολή (ανακαίνιση, αλλαγή χρήσης, μεταβίβαση κ.λπ.) πρέπει να δηλώνεται εντός δύο μηνών. Μη συμμόρφωση δεν είναι καθόλου αθώα: ο νόμος προβλέπει πρόστιμο διπλάσιο του οφειλόμενου τέλους.
Ένα ακόμα ενδιαφέρον σημείο:
Αν το ρολόι ρεύματος είναι στο όνομα του ενοικιαστή, αυτός πληρώνει το τέλος μαζί με τον λογαριασμό – αλλά αφαιρεί το ποσό από το ενοίκιο. Έτσι, το βάρος τελικά επιστρέφει στον ιδιοκτήτη, όπως και προβλέπει ο νόμος.
Πώς θα εισπράττεται – Η σύνδεση με το ρεύμα
Το Τ.Τ.Α. εισπράττεται σχεδόν όπως ο παλιός “ΕΕΤΗΔΕ” (τα γνωστά χαράτσια μέσω ΔΕΗ).
Οι Δήμοι ενημερώνουν ηλεκτρονικά τον ΔΕΔΔΗΕ και οι προμηθευτές ενέργειας καταχωρούν τη χρέωση στον λογαριασμό ρεύματος σε όσες δόσεις εκδίδονται ετησίως. Το ποσό στη συνέχεια αποδίδεται στους Δήμους.
Εδώ όμως κρύβεται και η πιο αυστηρή πρόβλεψη του νέου πλαισίου:
Αν δεν πληρώσεις το τέλος για τρεις συνεχόμενους μηνιαίους λογαριασμούς (ή έναν τριμηνιαίο), ο πάροχος ρεύματος μπορεί να διακόψει την ηλεκτροδότηση.
Και μέχρι να εξοφληθεί η οφειλή, το ρεύμα δεν επανέρχεται. Αν ο καταναλωτής δεν ζητήσει επανασύνδεση, ο πάροχος ενημερώνει τον Δήμο για να κινηθεί η διαδικασία είσπραξης.
Για ακίνητα χωρίς μετρητή ΔΕΔΔΗΕ, η πληρωμή γίνεται απευθείας στον Δήμο σε τρεις τετραμηνιαίες δόσεις.
Γιατί μπαίνει το τέλος – Πού θα πάνε τα χρήματα
Επισήμως, το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης προορίζεται για “κάλυψη πάσης φύσεως δαπανών του Δήμου”. Αυτό σημαίνει ότι δεν δεσμεύεται για συγκεκριμένα έργα· μπορεί να χρησιμοποιηθεί από έργα υποδομής μέχρι λειτουργικές ανάγκες, ενισχύοντας σημαντικά το ταμείο της κάθε δημοτικής αρχής.
Τι σημαίνει στην πράξη για τους πολίτες
Με την εισαγωγή του Τ.Τ.Α., οι Δήμοι αποκτούν έναν νέο, άμεσα εισπράξιμο πόρο, ενώ οι ιδιοκτήτες αντιμετωπίζουν ακόμη μία σταθερή ετήσια επιβάρυνση συνδεδεμένη με την ακίνητη περιουσία τους. Για τους ενοικιαστές δημιουργείται μια προσωρινή ταμειακή επιβάρυνση (αφού πληρώνουν και μετά αφαιρούν το ποσό), ενώ για τους εργολάβους και τις νέες οικοδομές αλλάζει ο τρόπος υπολογισμού φορολογικών επιβαρύνσεων.
Το βέβαιο είναι πως η εφαρμογή του νέου τέλους θα αποτελέσει αντικείμενο έντονης δημόσιας συζήτησης τους επόμενους μήνες, καθώς η επιβάρυνση, έστω και σε χαμηλό συντελεστή, προστίθεται σε ένα ήδη επιβαρυμένο περιβάλλον για την ακίνητη περιουσία στην Ελλάδα.
