Νέο «φρένο» στις εξετάσεις από τον ΕΟΠΥΥ – Τι αλλάζει τώρα και γιατί πολλοί ασθενείς δεν μπορούν να τις επαναλάβουν

Νέοι περιορισμοί στις διαγνωστικές εξετάσεις από τον ΕΟΠΥΥ. Ποιες εξετάσεις επηρεάζονται, τι αλλάζει στην ηλεκτρονική συνταγογράφηση και γιατί γιατροί και ασθενείς εκφράζουν ανησυχία.


Αλλαγές στις διαγνωστικές εξετάσεις για τους ασφαλισμένους

Σημαντικές αλλαγές στην πραγματοποίηση διαγνωστικών εξετάσεων εφαρμόζει πλέον ο ΕΟΠΥΥ, εισάγοντας νέο πλαφόν που επηρεάζει κυρίως εξετάσεις αίματος. Το μέτρο άρχισε να εφαρμόζεται τις τελευταίες ημέρες μέσω του συστήματος ηλεκτρονικής συνταγογράφησης και ήδη έχει προκαλέσει συζητήσεις στον χώρο της υγείας.

Οι νέοι περιορισμοί σημαίνουν ότι αρκετές εξετάσεις δεν μπορούν πλέον να επαναλαμβάνονται τόσο συχνά όσο στο παρελθόν, ακόμη και αν θεωρούνται σημαντικές για την παρακολούθηση της υγείας ενός ασθενούς. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι για πολλές εξετάσεις θα ισχύουν πλέον συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα μέσα στα οποία θα επιτρέπεται η επανάληψή τους.

Η αλλαγή αυτή επηρεάζει κυρίως εξετάσεις που γίνονται μέσω αιμοληψίας, οι οποίες χρησιμοποιούνται ευρέως για την παρακολούθηση πολλών παθήσεων αλλά και για προληπτικό έλεγχο.


Η νομοθετική ρύθμιση που άνοιξε τον δρόμο

Το νέο πλαίσιο δεν προέκυψε ξαφνικά. Η σχετική ρύθμιση είχε ήδη θεσπιστεί από το υπουργείο Υγείας τον Σεπτέμβριο του περασμένου έτους. Ωστόσο, η πρακτική εφαρμογή του μέτρου γίνεται τώρα, καθώς οι νέοι κανόνες ενσωματώθηκαν στο πληροφοριακό σύστημα της ΗΔΥΚΑ και στο σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης.

Αυτό σημαίνει ότι πλέον το ίδιο το σύστημα μπλοκάρει την επανάληψη συγκεκριμένων εξετάσεων πριν περάσει το χρονικό διάστημα που έχει οριστεί από τον ΕΟΠΥΥ. Με άλλα λόγια, ακόμη και αν ένας γιατρός θέλει να συνταγογραφήσει ξανά μια εξέταση νωρίτερα, το σύστημα ενδέχεται να μην το επιτρέπει.

Η εξέλιξη αυτή αλλάζει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιείται η παρακολούθηση των ασθενών μέσα από εργαστηριακούς ελέγχους.


Γιατί μπήκαν οι νέοι περιορισμοί

Ο βασικός λόγος πίσω από την εφαρμογή του πλαφόν είναι οικονομικός. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η δαπάνη για διαγνωστικές εξετάσεις έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, ενώ τα διαθέσιμα κονδύλια για την κάλυψή τους δεν αναμένεται να αυξηθούν.

Με τον τρόπο αυτό, το υπουργείο Υγείας και ο ΕΟΠΥΥ επιχειρούν να περιορίσουν τη συνολική δαπάνη που καταγράφεται στον τομέα των διαγνωστικών εξετάσεων.

Παράλληλα, το μέτρο συνδέεται άμεσα και με το γνωστό σύστημα clawback. Πρόκειται για έναν μηχανισμό μέσω του οποίου τα διαγνωστικά κέντρα και τα εργαστήρια επιστρέφουν χρήματα στο σύστημα υγείας όταν η συνολική δαπάνη ξεπερνά το προκαθορισμένο όριο.

Το clawback εφαρμόζεται εδώ και χρόνια στον χώρο της υγείας και έχει αποτελέσει αντικείμενο έντονης κριτικής από επαγγελματίες του κλάδου, καθώς συχνά οδηγεί σε σημαντικές οικονομικές επιβαρύνσεις για τις επιχειρήσεις που συνεργάζονται με τον ΕΟΠΥΥ.


Προβληματισμός σε γιατρούς και ασθενείς

Παρότι ο στόχος του μέτρου είναι ο έλεγχος της δαπάνης, οι νέοι περιορισμοί φαίνεται να δημιουργούν ήδη προβλήματα στην καθημερινή πρακτική της ιατρικής.

Πολλοί γιατροί επισημαίνουν ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι επαναληπτικές εξετάσεις είναι απαραίτητες για τη σωστή παρακολούθηση ενός ασθενούς. Όταν όμως το σύστημα δεν επιτρέπει την επανάληψή τους μέσα στο επιθυμητό χρονικό διάστημα, η διαδικασία της διάγνωσης και της παρακολούθησης γίνεται πιο δύσκολη.

Από την πλευρά τους, αρκετοί ασθενείς εκφράζουν ανησυχία ότι μπορεί να χρειαστεί να πληρώνουν ιδιωτικά για εξετάσεις που μέχρι σήμερα καλύπτονταν από τον ασφαλιστικό τους φορέα.

Η κατάσταση αυτή έχει ήδη προκαλέσει συζητήσεις στον χώρο της υγείας, ενώ δεν αποκλείεται να υπάρξουν αντιδράσεις και από επαγγελματικούς φορείς.


Τι ισχύει για δημόσια νοσοκομεία και Κέντρα Υγείας

Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις του ΕΟΠΥΥ, το νέο πλαφόν δεν εφαρμόζεται στις δημόσιες δομές υγείας.

Αυτό σημαίνει ότι σε νοσοκομεία και Κέντρα Υγείας οι ασφαλισμένοι μπορούν να πραγματοποιούν τις απαραίτητες εξετάσεις χωρίς τους ίδιους περιορισμούς που ισχύουν στον ιδιωτικό τομέα.

Ωστόσο, είναι γνωστό ότι οι δημόσιες δομές συχνά αντιμετωπίζουν μεγάλο φόρτο εργασίας, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε καθυστερήσεις για την πραγματοποίηση ορισμένων εξετάσεων.


Τι σημαίνει πρακτικά για τους ασφαλισμένους

Για τους ασφαλισμένους του ΕΟΠΥΥ, η βασική αλλαγή είναι ότι πλέον θα πρέπει να τηρούνται συγκεκριμένα χρονικά όρια ανάμεσα στις επαναλήψεις ορισμένων εξετάσεων.

Αυτό σημαίνει ότι πριν προγραμματίσουν έναν νέο εργαστηριακό έλεγχο, θα πρέπει να ελέγχουν αν το σύστημα επιτρέπει την επανάληψή του ή αν απαιτείται να περάσει μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Οι γιατροί από την πλευρά τους θα χρειαστεί να προσαρμοστούν στο νέο πλαίσιο, καθώς η ηλεκτρονική συνταγογράφηση πλέον καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τι μπορεί να πραγματοποιηθεί και πότε.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι το νέο πλαφόν αλλάζει την καθημερινότητα τόσο των ασθενών όσο και των επαγγελματιών υγείας, ενώ μένει να φανεί στην πράξη αν θα επιτύχει τον βασικό του στόχο: τον περιορισμό της δαπάνης χωρίς να επηρεαστεί η ποιότητα της ιατρικής φροντίδας.