Οκτώ χρόνια μετά τη φονική πυρκαγιά στο Μάτι και σχεδόν μία δεκαετία μετά τη μεγάλη πλημμύρα στη Μάνδρα, η Πολιτεία προχωρά σε ένα νέο πακέτο μέτρων στήριξης για τις οικογένειες των θυμάτων και τους επιζώντες.
Με τον νόμο 5259/2025, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α 228, θεσπίζονται σημαντικές παρεμβάσεις οικονομικής και κοινωνικής στήριξης για όσους επηρεάστηκαν από τις δύο τραγωδίες που σημάδεψαν τη σύγχρονη ιστορία της χώρας. Οι ρυθμίσεις περιλαμβάνουν από ειδικές συντάξεις και διαγραφή χρεών μέχρι δωρεάν θεραπείες και ψυχολογική υποστήριξη.
Η νομοθετική αυτή πρωτοβουλία έρχεται σε συνέχεια προηγούμενων μέτρων που είχαν θεσπιστεί για άλλες τραγωδίες, όπως το σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη και ο σεισμός στη Σάμο, ωστόσο πολλοί φορείς ζητούσαν εδώ και χρόνια να υπάρξει αντίστοιχη μέριμνα και για τις οικογένειες που επλήγησαν στο Μάτι και τη Μάνδρα.
Ισόβια ειδική σύνταξη για εγκαυματίες και οικογένειες θυμάτων στο Μάτι
Ένα από τα σημαντικότερα μέτρα του νέου νόμου είναι η καθιέρωση ειδικής σύνταξης για όσους τραυματίστηκαν σοβαρά από τη φονική πυρκαγιά στο Μάτι τον Ιούλιο του 2018, αλλά και για τις οικογένειες όσων έχασαν τη ζωή τους.
Η σύνταξη αυτή ορίζεται στο τετραπλάσιο της πλήρους εθνικής σύνταξης και αφορά εγκαυματίες που έχουν εγγραφεί στο επίσημο μητρώο θυμάτων δασικών πυρκαγιών και έχουν υποστεί εγκαύματα δεύτερου ή τρίτου βαθμού, με μόνιμη αναπηρία τουλάχιστον 50%.
Σε περιπτώσεις θανάτου, το ποσό κατανέμεται στα μέλη της οικογένειας, με διαφορετικό τρόπο ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση του θύματος. Για παράδειγμα, όταν υπάρχει σύζυγος χωρίς παιδιά, η σύνταξη καταβάλλεται εξ ολοκλήρου στον σύζυγο ή στον συμβίο. Αν υπάρχουν παιδιά, τότε το ποσό μοιράζεται μεταξύ τους.
Η παροχή αυτή είναι αφορολόγητη, ακατάσχετη και δεν υπολογίζεται ως εισόδημα για άλλες κοινωνικές παροχές, ενώ καταβάλλεται ανεξάρτητα από μισθούς ή άλλες συντάξεις.
Αντίστοιχη σύνταξη για τις οικογένειες των θυμάτων στη Μάνδρα
Ανάλογη πρόβλεψη υπάρχει και για τους συγγενείς όσων έχασαν τη ζωή τους στη φονική πλημμύρα που έπληξε τη Μάνδρα Αττικής τον Νοέμβριο του 2017.
Και σε αυτή την περίπτωση θεσπίζεται ειδική σύνταξη ίση με τέσσερις εθνικές συντάξεις, η οποία καταβάλλεται στις οικογένειες των θυμάτων. Η κατανομή του ποσού ακολουθεί αντίστοιχη λογική με εκείνη του Ματιού: μέρος της σύνταξης αποδίδεται στον σύζυγο ή τη σύζυγο και το υπόλοιπο στα παιδιά.
Σε περίπτωση που δεν υπάρχουν παιδιά ή σύζυγος, η παροχή μπορεί να δοθεί στους γονείς ή ακόμη και στα αδέλφια του θύματος.
Σημαντικό στοιχείο της ρύθμισης είναι ότι τα ηλικιακά όρια για τα παιδιά «παγώνουν» για δέκα χρόνια από την ημερομηνία του συμβάντος, ώστε να μην χαθεί το δικαίωμα λήψης της σύνταξης.
Διαγράφονται χρέη προς Δημόσιο και Ταμεία
Μία ακόμη ουσιαστική παρέμβαση αφορά τη διαγραφή οικονομικών οφειλών.
Με βάση το νέο πλαίσιο, διαγράφονται αυτόματα όλες οι ανεξόφλητες οφειλές που είχαν καταγραφεί έως τις 12 Δεκεμβρίου 2025 προς τη φορολογική διοίκηση, τα ασφαλιστικά ταμεία, τους δήμους και άλλα νομικά πρόσωπα του Δημοσίου.
Η ρύθμιση δεν αφορά μόνο τα θύματα, αλλά επεκτείνεται και στους στενούς συγγενείς τους — όπως γονείς, συζύγους, παιδιά και αδέλφια.
Παράλληλα, ο χρόνος ασφάλισης που αντιστοιχεί στις εισφορές που διαγράφονται εξακολουθεί να υπολογίζεται κανονικά για τη χορήγηση κοινωνικοασφαλιστικών παροχών, σαν να είχαν καταβληθεί.
Δωρεάν θεραπείες και πλήρης κάλυψη υγειονομικών δαπανών
Ο νόμος προβλέπει επίσης σημαντικά μέτρα υγειονομικής στήριξης για τους εγκαυματίες της πυρκαγιάς στο Μάτι.
Ο ΕΟΠΥΥ αναλαμβάνει πλήρως:
-
τα έξοδα νοσηλείας και αποκατάστασης,
-
τη χορήγηση φαρμάκων και ιατρικών υλικών,
-
τις εξειδικευμένες θεραπείες για εγκαύματα,
-
ακόμη και τα έξοδα μετακίνησης σε κέντρα αποκατάστασης στο εξωτερικό.
Παράλληλα, οι επιζώντες θα έχουν πρόσβαση σε δωρεάν προληπτικές εξετάσεις για δερματολογικά προβλήματα και καρκίνο του δέρματος, καθώς πολλοί εγκαυματίες αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών.
Ψυχολογική υποστήριξη για επιζώντες και συγγενείς
Οι ρυθμίσεις περιλαμβάνουν και ψυχοκοινωνική βοήθεια για όσους επλήγησαν από τις τραγωδίες.
Οι επιζώντες και οι συγγενείς των θυμάτων θα μπορούν να λαμβάνουν δωρεάν ψυχολογική υποστήριξη, είτε δια ζώσης είτε κατ’ οίκον, μέσα από το δίκτυο μονάδων ψυχικής υγείας του ΕΣΥ.
Παράλληλα, θα έχουν πρόσβαση και στην Εθνική Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης 10306, που λειτουργεί όλο το 24ωρο.
Δυνατότητα διορισμού στο Δημόσιο για συγγενείς θυμάτων
Μία ακόμη σημαντική διάταξη αφορά τις οικογένειες των θυμάτων της πλημμύρας στη Μάνδρα.
Συγγενείς έως δεύτερου βαθμού μπορούν να διεκδικήσουν διορισμό στο Δημόσιο ή στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, εφόσον υποβάλουν αίτηση μέσα σε προθεσμία πέντε ετών από τη δημοσίευση του νόμου.
Οι λεπτομέρειες εφαρμογής, όπως τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και οι φορείς υποδοχής, θα καθοριστούν με απόφαση του Υπουργείου Εσωτερικών.
Αποζημιώσεις και για παλαιότερες τραγωδίες
Ο ίδιος νόμος περιλαμβάνει και μία ακόμη σημαντική πρόβλεψη: τη χορήγηση αποζημίωσης στις οικογένειες των θυμάτων της πτώσης στρατιωτικού ελικοπτέρου τύπου CHINOOK το 2004 στη Χαλκιδική.
Η αποζημίωση αυτή θα καταβάλλεται ως χρηματική ικανοποίηση για την ψυχική οδύνη των συγγενών και θα είναι επίσης αφορολόγητη και ακατάσχετη.
Το αίτημα για ίση μεταχείριση των θυμάτων στην Ηλεία
Παρά τα μέτρα που θεσπίζονται, κοινωνικοί φορείς τονίζουν ότι παραμένει ένα σημαντικό κενό: οι οικογένειες των θυμάτων από τις καταστροφικές πυρκαγιές της Ηλείας το 2007 δεν έχουν λάβει αντίστοιχη στήριξη.
Οι πυρκαγιές εκείνης της χρονιάς κόστισαν τη ζωή σε 49 ανθρώπους, ενώ πολλές οικογένειες έχασαν τα σπίτια και τις περιουσίες τους.
Για τον λόγο αυτό, ζητείται από την κυβέρνηση να επεκτείνει τις ίδιες ή παρόμοιες ρυθμίσεις και σε αυτούς τους πολίτες, ώστε να υπάρξει ισότιμη αντιμετώπιση για όλα τα θύματα μεγάλων φυσικών καταστροφών στη χώρα.
