Μείωση άνω του 30% στα φορολογητέα εισοδήματα εκατομμυρίων φυσικών προσώπων σημειώθηκε κατά τη διάρκεια του 2020, εξαιτίας των περιοριστικών μέτρων που ελήφθησαν από την κυβέρνηση για την προστασία της δημόσιας υγείας έναντι της εξάπλωσης της πανδημίας του κορονοϊού.

Η εξέλιξη αυτή θα έχει ως συνέπεια τη θεαματική πτώση των εσόδων του Δημοσίου από τη φορολογία εισοδήματος και, ταυτόχρονα, τη μεγάλη αύξηση των υποχρεώσεων του Κρατικού Προϋπολογισμού για την καταβολή επιστροφών φόρου εισοδήματος και τη χορήγηση κοινωνικών επιδομάτων και παροχών. Επιπροσθέτως, εκατοντάδες χιλιάδες φορολογούμενοι που υπέστησαν πέρυσι πολύ μεγάλες μειώσεις στα εισοδήματά τους θα καταστούν φέτος αυτόματα και δικαιούχοι μερικής ή ολικής απαλλαγής από τον ΕΝΦΙΑ.

Τα γενικά και τοπικά lockdowns που επιβλήθηκαν εντός του προηγουμένου έτους είχαν ως συνέπεια περισσότεροι από 1.700.000 μισθωτοί εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα να τεθούν σε αναστολή συμβάσεων εργασίας για χρονικά διαστήματα από 3 έως και 10 μήνες, πάνω από 1.500.000 ατομικές επιχειρήσεις, ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι να αναστείλουν τη λειτουργία τους για 5 έως και 7 μήνες τουλάχιστον μέσα στο 2020 ή να υπολειτουργούν τουλάχιστον για 9 μήνες μέσα στο προηγούμενο έτος, κατά τη διάρκεια των οποίων πραγματοποίησαν σημαντικά μειωμένους τζίρους. Επιπλέον περισσότεροι από 400.000 ιδιοκτήτες εκμισθούμενων ακινήτων υποχρεώθηκαν για χρονικά διαστήματα από 6 έως και 10 μήνες μέσα στο 2020 να εισπράξουν ενοίκια μειωμένα κατά 40% ή και περισσότερο.

ΤΙ ΠΟΣΑ ΕΠΙΣΤΡΟΦΩΝ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΔΙΚΑΙΟΥΝΤΑΙ ΟΣΟΙ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΣΤΟΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΤΕΘΗΚΑΝ ΣΕ ΑΝΑΣΤΟΛΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ 6 ΜΗΝΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΟ 2020 ΛΟΓΩ… COVID
ΜΗΝΙΑΙΟΣ ΦΟΡΟΛΟΓΗΤΕΟΣ ΜΙΣΘΟΣ ΜΗΝΙΑΙΑ ΚΡΑΤΗΣΗ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΕΤΗΣΙΑ ΚΡΑΤΗΣΗ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΤΕΛΙΚΟ 

ΕΤΗΣΙΟ ΦΟΡΟΛΟΓΗΤΕΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ

ΤΕΛΙΚΟ 

ΕΤΗΣΙΟ ΠΟΣΟ ΑΝΑΛΟΓΟΥΝΤΟΣ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ

ΠΟΣΟ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗΣ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ
1.250 126,64 1.013,14 10.500 233,00 -780,14
1.500 187,36 1.498,86 12.600 695,00 -803,86
1.600 217,36 1.738,86 13.440 879,80 -859,06
1.700 247,36 1.978,86 14.280 1.064,60 -914,26
1.800 277,36 2.218,86 15.120 1.249,40 -969,46
1.900 307,36 2.458,86 15.960 1.434,20 -1.024,66
2.000 337,36 2.698,86 16.800 1.619,00 -1.079,86
2.100 367,36 2.938,86 17.640 1.803,80 -1.135,06
2.200 401,93 3.215,43 18.480 1.988,60 -1.226,83
2.300 439,93 3.519,43 19.320 2.173,40 -1.346,03
2.400 477,93 3.823,43 20.160 2.358,20 -1.465,23
2.500 515,93 4.127,43 21.000 2.543,00 -1.584,43

Oλοι αυτοί οι φορολογούμενοι επεβίωσαν οικονομικά χάρη στις διαφόρων κατηγοριών έκτακτες οικονομικές ενισχύσεις που έλαβαν από το Δημόσιο, όπως οι αποζημιώσεις ειδικού σκοπού των 800 και των 534 ευρώ, τα ποσά της «επιστρεπτέας προκαταβολής», που κυμάνθηκαν από 1.000 έως και 350.000 ευρώ, και διάφορα άλλα έκτακτα και ειδικά επιδόματα. Ολες αυτές οι οικονομικές ενισχύσεις οι οποίες καταβλήθηκαν από το κράτος με σκοπό τη μερική ή και την ολική αναπλήρωση των απολεσθέντων εισοδημάτων τόσων πολλών εργαζομένων και επιχειρήσεων είναι αφορολόγητες, ακατάσχετες και δεν συνυπολογίζονται στα ετήσια φορολογητέα εισοδήματά τους, τα οποία λαμβάνονται υπόψη για να κριθεί εάν δικαιούνται ή όχι διαφόρων άλλων τακτικά καταβαλλόμενων ποσών κοινωνικών επιδομάτων και παροχών.

Εξαιτίας της αναμενόμενης αυτής εξέλιξης:

1) Εκατοντάδες χιλιάδες μισθωτοί φορολογούμενοι-εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα θα απαλλαγούν πλήρως από το φόρο εισοδήματος και την ειδική εισφορά αλληλεγγύης για το 2020, λόγω πτώσης των ετησίων φορολογητέων εισοδημάτων του έτους αυτού κάτω από τα αφορολόγητα όρια των 8.636 έως 12.000 ευρώ, που ισχύουν στη φορολογία εισοδήματος για τη συντριπτική πλειονότητα των φυσικών προσώπων και κάτω από το αφορολόγητο όριο των 12.000 ευρώ που ισχύει για την ειδική εισφορά αλληλεγγύης.

Για παράδειγμα, φορολογούμενος εργαζόμενος στον ιδιωτικό τομέα με ένα εξαρτώμενο τέκνο και ετήσιο φορολογητέο εισόδημα 15.000 ευρώ το 2019, κατά τη διάρκεια του 2020 εργάστηκε κανονικά μόνο τους 6 από τους 12 μήνες του έτους -λόγω αναστολής της λειτουργίας της επιχείρησης στην οποία εργάζεται – και ως εκ τούτου έλαβε μισθούς μόνο για έξι μήνες, καθώς επίσης και Δώρα Πάσχα και Χριστουγέννων. Τους υπόλοιπους 6 μήνες του 2020 ήταν σε αναστολή σύμβασης εργασίας και έλαβε αποζημιώσεις ειδικού σκοπού 800 και 534 ευρώ, οι οποίες είναι αφορολόγητες και δεν συμπεριλαμβάνονται στο ετήσιο φορολογητέο εισόδημα. Ως εκ τούτου, το ετήσιο φορολογητέο εισόδημά του μειώθηκε περίπου κατά 40% το 2020 και περιορίστηκε στις 9.000 ευρώ. Για το εισόδημα των 15.000 ευρώ του 2019 ο φορολογούμενος αυτός επιβαρύνθηκε με φόρο εισοδήματος 1.350 ευρώ, καθώς επίσης και με ειδική εισφορά αλληλεγγύης 66 ευρώ. Για το 2020, το εισόδημά του διαμορφώθηκε στο ίδιο ύψος με το αφορολόγητο όριο των 9.000 ευρώ που ισχύει πλέον για εργαζόμενο μισθωτό με ένα παιδί και συνεπώς δεν θα πληρώσει φόρο εισοδήματος. Επιπλέον, το εισόδημά του για το 2020 έπεσε κάτω από το αφορολόγητο όριο των 12.000 ευρώ που ισχύει για την ειδική εισφορά αλληλεγγύης, οπότε θα απαλλαγεί και από την επιβάρυνση αυτή.

2) Θα αυξηθεί σημαντικά ο αριθμός των φορολογουμένων που θα καταστούν αυτόματα δικαιούχοι κοινωνικών επιδομάτων και κοινωνικών παροχών, χορηγουμένων με βάση εισοδηματικά κριτήρια. Συγκεκριμένα, εκατοντάδες χιλιάδες φορολογούμενοι που μέχρι πέρυσι δεν ελάμβαναν κανένα κοινωνικό επίδομα επειδή τα ετήσια φορολογητέα εισοδήματά τους ήταν υψηλότερα από τα ανώτατα όρια ετησίων εισοδημάτων μέχρι τα οποία αναγνωρίζεται το δικαίωμα είσπραξης των επιδομάτων αυτών και έτσι δεν πληρούσαν τα προβλεπόμενα εισοδηματικά κριτήρια, θα καταστούν ξαφνικά φέτος δικαιούχοι τέτοιων επιδομάτων επειδή θα φανούν με βάση τις φορολογικές τους δηλώσεις ως έχοντες πολύ χαμηλά ετήσια φορολογητέα εισοδήματα, κατώτερα από τα εισοδηματικά όρια που έχουν νομοθετηθεί για τη χορήγηση των επιδομάτων. Δηλαδή τα ποσά των ετησίων φορολογητέων εισοδημάτων τους για το 2020 θα είναι τόσο πολύ μειωμένα σε σύγκριση με αυτά που έλαβαν το 2019 ώστε να είναι πλέον χαμηλότερα από τα ανώτατα όρια ετησίου εισοδήματος μέχρι τα οποία προβλέπεται η χορήγηση των συγκεκριμένων επιδομάτων. Για να γίνει καλύτερα αντιληπτή η εξέλιξη αυτή παραθέτουμε τα παρακάτω παραδείγματα:

α) Εγγαμος μισθωτός εργαζόμενος σε ιδιωτική επιχείρηση, με δύο εξαρτώμενα ανήλικα τέκνα και ετήσιο φορολογητέο εισόδημα 35.000 ευρώ το 2019 δεν είχε δικαίωμα είσπραξης επιδόματος τέκνων από τον ΟΠΕΚΑ το 2020. Ο λόγος είναι ότι το ετήσιο εισόδημά του για το 2019 ήταν υψηλότερο από το ανώτατο εισοδηματικό όριο καταβολής του επιδόματος αυτού στις οικογένειες με δύο εξαρτώμενα τέκνα, το οποίο ανέρχεται σε 30.000 ευρώ. Το 2020, λόγω αναστολής της λειτουργίας της επιχείρησης στην οποία εργάζεται για 6 μήνες συνολικά, η σύμβαση εργασίας του ανεστάλη και ελάμβανε, αντί των κανονικών μισθών του, αποζημιώσεις ειδικού σκοπού αφορολόγητες και μη συνυπολογιζόμενες στο ετήσιο φορολογητέο του εισόδημα. Ως εκ τούτου, το ετήσιο φορολογητέο εισόδημά του μειώθηκε κατά 50% το 2020 και περιορίστηκε στις 17.500 ευρώ. Εξαιτίας της σημαντικής αυτής μείωσης του ετήσιου φορολογητέου εισοδήματός του για το 2020, θα καταστεί φέτος, με βάση τη φορολογική δήλωση που θα υποβάλει για το 2020, δικαιούχος είσπραξης επιδομάτων τέκνων συνολικού ύψους 1.008 ευρώ σε ετήσια βάση ή 168 ευρώ σε διμηνιαία βάση ή 84 ευρώ σε μηνιαία βάση!

β) Εγγαμος μισθωτός εργαζόμενος σε ιδιωτική επιχείρηση με τρία εξαρτώμενα ανήλικα τέκνα και ετήσιο φορολογητέο εισόδημα 36.000 ευρώ το 2019 δεν είχε δικαίωμα είσπραξης επιδόματος τέκνων από τον ΟΠΕΚΑ το 2020. Ο λόγος είναι ότι το ετήσιο εισόδημά του για το 2019 ήταν υψηλότερο από το ανώτατο εισοδηματικό όριο καταβολής του επιδόματος αυτού στις οικογένειες με δύο εξαρτώμενα τέκνα, το οποίο ανέρχεται σε 33.750 ευρώ. Το 2020, λόγω αναστολής της λειτουργίας της επιχείρησης στην οποία εργάζεται, για 4 μήνες συνολικά, η σύμβαση εργασίας του ανεστάλη και ελάμβανε, αντί των κανονικών μισθών του, αποζημιώσεις ειδικού σκοπού αφορολόγητες και μη συνυπολογιζόμενες στο ετήσιο φορολογητέο του εισόδημα. Ως εκ τούτου, το ετήσιο φορολογητέο εισόδημά του μειώθηκε κατά 33% το 2020 και περιορίστηκε στις 24.000 ευρώ. Εξαιτίας της σημαντικής αυτής μείωσης του ετήσιου φορολογητέου εισοδήματός του για το 2020, θα καταστεί φέτος, με βάση τη φορολογική δήλωση που θα υποβάλει για το 2020, δικαιούχος είσπραξης επιδομάτων τέκνων συνολικού ύψους 1.344 ευρώ σε ετήσια βάση ή 224 ευρώ σε διμηνιαία βάση ή 112 ευρώ σε μηνιαία βάση!

3) Θα αυξηθούν κατά πολύ οι περιπτώσεις μισθωτών εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα που θα είναι δικαιούχοι μεγάλων ποσών επιστροφών φόρου. Κι αυτό θα συμβεί επειδή κατά τη διάρκεια του 2020 οι μηνιαίες κρατήσεις φόρου εισοδήματος και ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης επί των μισθών των εργαζομένων αυτών υπολογίστηκαν, όσους μήνες αυτοί εργάζονταν κανονικά, ωσάν οι αποδοχές τους να ήταν σε ετήσια βάση ίδιες με τα επίπεδα στα οποία είχαν διαμορφωθεί πριν ξεσπάσει η πανδημία του κορονοϊού. Ομως τα ποσά των φόρων που αναλογούν στα -σημαντικά μειωμένα- ετήσια φορολογητέα εισοδήματα του 2020 είναι, τελικά, πολύ μικρότερα από αυτά που παρακρατήθηκαν συνολικά στη διάρκεια του 2020. Συνεπώς τα επιπλέον ποσά που παρακρατήθηκαν θα πρέπει να επιστραφούν από το Δημόσιο στους εργαζομένους με την εκκαθάριση των φορολογικών δηλώσεων που θα υποβάλουν φέτος. Στα δύο παραδείγματα που παραθέσαμε παραπάνω οι φόροι που παρακρατήθηκαν το 2020 από τους μισθούς των εργαζομένων, τους μήνες κατά τους οποίους οι επιχειρήσεις στις οποίες εργάζονταν δεν είχαν αναστείλει τη λειτουργία τους, είχαν υπολογιστεί με αναγωγή του κανονικού μηνιαίου μισθού σε ετήσιο ποσό μισθών όπως αυτό είχε διαμορφωθεί πριν από την κρίση του κορονοϊού, δηλαδή στα επίπεδα των 35.000 και των 36.000 ευρώ αντίστοιχα. Συνεπώς τα ποσά των φόρων που παρακρατήθηκαν όσους μήνες εργάστηκαν κανονικά οι παραπάνω μισθωτοί υπολογίστηκαν σε ετήσια βάση σε επίπεδο πολύ υψηλότερο από αυτό που τελικά αναλογεί στις τελικές ετήσιες φορολογητέες αποδοχές τους, που ήταν μειωμένες κατά 50% και κατά 33% αντίστοιχα. Τα ποσά λοιπόν των φόρων που παρακρατήθηκαν ήταν πολύ μεγαλύτερα από τα τελικώς αναλογούντα ποσά φόρων, με αποτέλεσμα κατά την υποβολή και εκκαθάριση των φετινών φορολογικών τους δηλώσεων οι εν λόγω εργαζόμενοι να καταστούν δικαιούχοι είσπραξης μεγάλων ποσών επιστροφών φόρου.

4) Θα αυξηθούν κατά πολύ οι δικαιούχοι μερικής ή ολικής απαλλαγής από τον ΕΝΦΙΑ. Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, δικαιούχος απαλλαγής από το 50% του ΕΝΦΙΑ είναι κάθε φορολογούμενος που, μεταξύ άλλων, είχε κατά το προηγούμενο έτος «συνολικό ετήσιο καθαρό οικογενειακό εισόδημα» μέχρι 9.000 ευρώ. Το όριο αυτό προσαυξάνεται κατά 1.000 ευρώ για τον ή τη σύζυγο και για κάθε εξαρτώμενο μέλος της οικογένειας.

Επιπλέον, στις οικογένειες που είναι τρίτεκνες ή πολύτεκνες ή περιλαμβάνουν ανάπηρα άτομα κατά ποσοστά 80% και άνω χορηγείται πλήρης απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ. εφόσον μεταξύ άλλων, σε κάθε περίπτωση, το «συνολικό ετήσιο καθαρό οικογενειακό εισόδημα» του προηγούμενου έτους δεν έχει υπερβεί τις 12.000 ευρώ. Το όριο αυτό προσαυξάνεται κατά 1.000 ευρώ για τον ή τη σύζυγο και κάθε εξαρτώμενο μέλος.

Οπως γίνεται αντιληπτό, η σημαντική μείωση των φορολογητέων εισοδημάτων 3,6 εκατομμυρίων φορολογουμένων θα έχει ως συνέπεια μεγάλος αριθμός εξ αυτών να εμφανίσει για πρώτη φορά ετήσια οικογενειακά εισοδήματα χαμηλότερα των παραπάνω εισοδηματικών ορίων που προβλέπονται για την μερική ή ολική απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ. Το αποτέλεσμα θα είναι να αυξηθεί φέτος σημαντικά ο αριθμός των φυσικών προσώπων που θα πληρώσουν ΕΝΦΙΑ μειωμένο κατά 50% και των τριτέκνων και των πολυτέκνων που θα απαλλαγούν πλήρως από τον ΕΝΦΙΑ.

ΤΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ ΤΕΚΝΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΠΟΣΑ ΤΩΝ ΕΠΙΔΟΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥΝΤΑΙ ΝΑ ΕΙΣΠΡΑΞΟΥΝ ΟΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΜΕ ΔΥΟ ΓΟΝΕΙΣ
ΑΡΙΘΜΟΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΤΗΣΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΕΤΟΥΣ 2018 (*) ΜΗΝΙΑΙΟ ΠΟΣΟ ΠΟΣΟ ΔΙΜΗΝΟΥ ΕΤΗΣΙΟ ΠΟΣΟ
ΑΠΌ ΕΩΣ
1 0 10500 70 140 840
1 10501 17500 42 84 504
1 17501 26250 28 56 336
2 0 12000 140 280 1680
2 12001 20000 84 168 1008
2 20001 30000 56 112 672
3 0 13500 280 560 3360
3 13501 22500 168 336 2016
3 22501 33750 112 224 1344
4 0 15000 420 840 5040
4 15001 25000 252 504 3024
4 25001 37500 168 336 2016
5 0 16500 560 1120 6720
5 16501 27500 336 672 4032
5 27501 41250 224 448 2688
6 0 18000 700 1400 8400
6 18001 30000 420 840 5040
6 30001 45000 280 560 3360
7 0 19500 840 1680 10080
7 19501 32500 504 1008 6048
7 32501 48750 336 672 4032
8 0 21000 980 1960 11760
8 21001 35000 588 1176 7056
8 35001 52500 392 784 4704
9 0 22500 1120 2240 13440
9 22501 37500 672 1344 8064
9 37501 56250 448 896 5376
10 0 24000 1260 2520 15120
10 24001 40000 756 1512 9072
10 40001 60000 504 1008 6048
11 0 25500 1400 2800 16800
11 25501 42500 840 1680 10080
11 42501 63750 560 1120 6720
12 0 27000 1540 3080 18480
12 27001 45000 924 1848 11088
12 45001 67500 616 1232 7392
(*) Συνολικό δηλούμενο εισόδημα από όλη την οικογένεια (στο οποίο περιλαμβάνονται όλα τα φορολογηθέντα και φοροαπαλλαχθέντα ποσά που δηλώνονται στους πίνακες 4 και 6 της φορολογικής δήλωσης Ε1) ή τεκμαρτό εισόδημα (προσδιοριζόμενο με βάση τα τεκμήρια του πίνακα 5 του Ε1)

Από την έντυπη έκδοση του Ελεύθερου Τύπου