Η έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ για το 2024 αποκαλύπτει πού ξοδεύουν τα νοικοκυριά, πώς πλήττονται από τον πληθωρισμό και ποιοι κλάδοι αυξάνουν τιμές.
Μηνιαίο κόστος ζωής για οικογένειες
Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα Οικογενειακών Προϋπολογισμών της ΕΛΣΤΑΤ, οι δαπάνες μιας τετραμελούς οικογένειας με δύο παιδιά έως 16 ετών φτάνουν τα 2.537 ευρώ τον μήνα. Πρόκειται για ένα ποσό που αποτυπώνει τις μεγάλες πιέσεις που δέχονται τα νοικοκυριά στην καθημερινότητά τους, καθώς το κόστος ζωής συνεχίζει να αυξάνεται.
Η μέση ετήσια δαπάνη για αγορές το 2024 ανήλθε στα 20.694,48 ευρώ, δηλαδή 1.724,54 ευρώ κάθε μήνα. Σε σύγκριση με το 2023, καταγράφηκε άνοδος 3,6% σε τρέχουσες τιμές, αποδεικνύοντας ότι ο πληθωρισμός και οι συνεχείς αυξήσεις σε βασικά αγαθά συνεχίζουν να επιβαρύνουν τα εισοδήματα.
Οι μισοί ξοδεύουν πάνω από 1.338 ευρώ
Το 50% των νοικοκυριών ξοδεύουν περισσότερα από 1.338 ευρώ τον μήνα, γεγονός που δείχνει ότι το οικονομικό βάρος είναι ιδιαίτερα αισθητό σε μεγάλη μερίδα πολιτών.
Ιδιαίτερα για όσους ζουν σε ενοικιασμένο σπίτι, το 17,1% του συνολικού προϋπολογισμού τους πηγαίνει μόνο στο ενοίκιο, ένα ποσοστό που αποτυπώνει την ακριβή στεγαστική πραγματικότητα στην Ελλάδα.
Τεράστιες ανισότητες ανάμεσα σε πλούσιους και φτωχούς
Σημαντικές διαφοροποιήσεις εντοπίζονται ανάμεσα στις πιο εύπορες και στις πιο αδύναμες οικονομικά οικογένειες. Για το φτωχότερο 20% του πληθυσμού, το 55,9% των συνολικών δαπανών πηγαίνει σε τρόφιμα και στέγαση. Αντίθετα, για το πλουσιότερο 20%, το αντίστοιχο ποσοστό είναι μόλις 24,7%, κάτι που καταδεικνύει τις κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες.
Αττική και Στερεά Ελλάδα στα άκρα
Η μεγαλύτερη μέση ετήσια δαπάνη καταγράφηκε στην Περιφέρεια Αττικής, όπου έφτασε τα 24.363 ευρώ, με τις υψηλές τιμές και το ακριβό κόστος ζωής να «καίνε» τα νοικοκυριά της πρωτεύουσας. Στον αντίποδα, η χαμηλότερη δαπάνη εμφανίζεται στη Στερεά Ελλάδα, μόλις 14.214 ευρώ, υπογραμμίζοντας τις μεγάλες περιφερειακές ανισότητες στη χώρα.
Πίσω σε σχέση με το 2008
Παρά τις αυξήσεις του τελευταίου έτους, οι σημερινές δαπάνες παραμένουν πολύ χαμηλότερες από αυτές που καταγράφονταν το 2008. Συγκεκριμένα, η μέση ετήσια δαπάνη το 2024 είναι μειωμένη κατά 16,6% σε σχέση με εκείνη την περίοδο. Αυτό σημαίνει ότι, παρά την άνοδο των τιμών, τα εισοδήματα δεν έχουν αποκατασταθεί και οι οικογένειες εξακολουθούν να κινούνται με περιορισμένες δυνατότητες.
Το βάρος του πληθωρισμού
Η μέση ετήσια δαπάνη ανά άτομο ανήλθε το 2024 στα 8.740 ευρώ, καταγράφοντας άνοδο 3,7% ή 310,68 ευρώ σε σχέση με το 2023. Σε σταθερές τιμές, η αύξηση περιορίζεται στο 1%, γεγονός που δείχνει την επίδραση του πληθωρισμού (2,6% το 2024), ο οποίος συνεχίζει να «ροκανίζει» τα εισοδήματα.
Πού ξοδεύονται τα περισσότερα
Το μεγαλύτερο κομμάτι του προϋπολογισμού των νοικοκυριών κατευθύνεται σε τρεις βασικές κατηγορίες:
- Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά: 20,7%
- Στέγαση: 14,4%
- Μεταφορές: 13,3%
Τα ποσοστά αυτά αποδεικνύουν ότι το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων «φεύγει» σε ανάγκες πρώτης γραμμής, με ελάχιστα να μένουν για άλλες δραστηριότητες ή αποταμίευση.
Μεγάλες αυξήσεις στα τρόφιμα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η ανάλυση της ΕΛΣΤΑΤ για τις αυξήσεις στις βασικές κατηγορίες τροφίμων. Σε σχέση με το 2023, καταγράφηκαν οι εξής μεταβολές:
- Έλαια και λίπη: +12,6%
- Ψάρια: +9,3%
- Φρούτα: +4,8%
- Ζάχαρη, μαρμελάδες, μέλι, σιρόπια, σοκολάτα: +4,5%
- Αναψυκτικά, χυμοί, μεταλλικά νερά: +3,6%
- Λαχανικά: +3,3%
- Κρέας: +3,0%
- Καφές, τσάι και κακάο: +2,8%
Αντίθετα, μειώσεις σημειώθηκαν στα:
- Λοιπά είδη διατροφής: -11,9%
- Γαλακτοκομικά και αυγά: -1,7%
- Αλεύρι, ψωμί και δημητριακά: -0,8%
Η εικόνα αυτή δείχνει ξεκάθαρα ότι οι καταναλωτές καλούνται να πληρώσουν ακριβότερα για βασικά αγαθά, ενώ μόνο σε λίγες κατηγορίες βλέπουν μικρή ανακούφιση.
