Η νέα πολιτική που εφαρμόζεται από τον ΟΠΕΚΕΠΕ βασίζεται στο δόγμα “έλεγχος πριν από κάθε πληρωμή” και αυτό έχει αρχίσει να φέρνει σοβαρές καθυστερήσεις στις καταβολές των επιδοτήσεων. Το βάρος των ελέγχων πέφτει ιδιαίτερα σε προγράμματα όπως η βιολογική κτηνοτροφία και η μελισσοκομία, αλλά και σε πληρωμές για το ειδικό καθεστώς των μικρών νησιών του Αιγαίου.
Εντολές από την Κομισιόν και ενεργοποίηση ελέγχων
Το αυστηρό μήνυμα της Κομισιόν προς την ελληνική κυβέρνηση για πάταξη των παράνομων ενισχύσεων έχει οδηγήσει στην ενεργοποίηση εκτεταμένου σχεδίου ελέγχων από την ΑΑΔΕ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητά την επιστροφή 415 εκατομμυρίων ευρώ που δόθηκαν αχρεωστήτως μέσω παρακρατήσεων από μελλοντικά πακέτα επιδοτήσεων, ασκώντας πίεση για άμεση δράση.
Τεχνολογία υπάρχει, καθυστερήσεις επιμένουν
Παρότι η διασύνδεση υπηρεσιών και η ψηφιοποίηση έχουν εξελιχθεί σημαντικά, οι διασταυρώσεις δεδομένων –το λεγόμενο cross checking– εξακολουθούν να απαιτούν χρόνο. Οι διαδικασίες, αν και γίνονται ηλεκτρονικά, δεν είναι στιγμιαίες, καθώς απαιτείται προσεκτικός έλεγχος και τεκμηρίωση κάθε πληρωμής.
Τι έγινε με τις πρόσφατες πληρωμές
Το πρόσφατο παράδειγμα καταβολών στους παραγωγούς των μικρών νησιών δείχνει τη νέα τακτική. Παρά την ύπαρξη έτοιμου καταλόγου δικαιούχων, οι πληρωμές έγιναν σε δύο κύματα, αφού προηγήθηκαν πρόσθετοι έλεγχοι.
– Την Τετάρτη καταβλήθηκαν ενισχύσεις για το κριθάρι Λήμνου, το ντοματάκι Σαντορίνης, τα δαμάσκηνα Σκοπέλου και την αγκινάρα Τήνου.
– Σήμερα προγραμματίζονται οι πληρωμές για παραδοσιακούς ελαιώνες, αμπελώνες VQPRD, μαστίχα Χίου, φάβα και φασόλια.
Βιολογική γεωργία και κτηνοτροφία: πληρωμές υπό αίρεση
Το μεγαλύτερο αγκάθι φαίνεται να είναι οι πληρωμές για τα βιολογικά προγράμματα. Ειδικά για τη βιολογική γεωργία του 2022 και τη νέα προκήρυξη του 2025 (φυτική παραγωγή), οι τελικοί έλεγχοι αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι τις 10 Ιουλίου, με πιθανή ημερομηνία πληρωμών την Παρασκευή 11 Ιουλίου – χωρίς εγγυήσεις ότι δεν θα μετατεθούν για την επόμενη εβδομάδα.
Ακόμα πιο περίπλοκη είναι η κατάσταση στη βιολογική κτηνοτροφία και τη μελισσοκομία για το 2025. Εκεί, οι πληρωμές φαίνεται πως παραπέμπονται για το φθινόπωρο, με τις αρχές να δίνουν πιθανότητες για τον Οκτώβριο. Τα κλιμάκια της ΑΑΔΕ έχουν προγραμματίσει ελέγχους σε Κρήτη και άλλες περιοχές, κυρίως για να διαπιστωθεί η εγκυρότητα των δηλωθέντων αιγοπροβάτων, που στη συγκεκριμένη περιφέρεια αγγίζουν τα 8 εκατομμύρια.
Προσοχή και στα οικολογικά σχήματα
Στο μικροσκόπιο έχουν τεθεί και τα Οικολογικά Σχήματα του 2024 (eco-schemes), όπου έχουν «παγώσει» περίπου 4 εκατομμύρια ευρώ επιδοτήσεων. Οι έλεγχοι επικεντρώνονται σε τιμολόγια ζωοτροφών, δηλώσεις εκτάσεων, βοσκοτόπια και λοιπά έγγραφα τεκμηρίωσης.
Η διαδικασία προβλέπει επικαιροποίηση των καταλόγων δικαιούχων και έλεγχο όλων των παραστατικών προτού ανάψει το «πράσινο φως» για εκταμίευση. Η κατάσταση φαίνεται πως θα συνεχιστεί για καιρό, με την ταχύτητα των πληρωμών να εξαρτάται αποκλειστικά από την πρόοδο των ελέγχων.
