Μεγάλη αναστάτωση έχει προκαλέσει στους αγρότες και τους παραγωγούς η νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται γύρω από τις πληρωμές του ΟΠΕΚΕΠΕ, καθώς το χρονοδιάγραμμα για την εκταμίευση των ενισχύσεων μετατίθεται επ’ αόριστον. Οι εκτεταμένοι έλεγχοι για την αποτροπή παρατυπιών και οι διαρκείς διασταυρώσεις στοιχείων έχουν επιφέρει καθυστερήσεις στην εκκαθάριση και καταβολή των ποσών που δικαιούνται οι παραγωγοί.
Παρέμβαση Κομισιόν και επιστροφή χρημάτων
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη θέσει σε εφαρμογή αυστηρό πλαίσιο για την επιβολή κυρώσεων, απαιτώντας την τμηματική επιστροφή 415 εκατομμυρίων ευρώ, τα οποία φαίνεται ότι χορηγήθηκαν με παρατυπίες. Ως αποτέλεσμα, ενεργοποιήθηκε το επιχειρησιακό σχέδιο της ΑΑΔΕ, με στόχο τον εντοπισμό των παραβατών και την αποκατάσταση της διαφάνειας.
Τεχνολογία και γραφειοκρατία επιβραδύνουν τις διαδικασίες
Παρόλο που τα ψηφιακά εργαλεία και η διασύνδεση υπηρεσιών έχουν προχωρήσει, ο εντοπισμός ανακριβειών απαιτεί αναλυτικό cross-checking, το οποίο με τη σειρά του καθυστερεί την ολοκλήρωση των πληρωμών. Το σύνθημα πλέον είναι ξεκάθαρο: «πρώτα έλεγχοι, μετά χρήματα».
Παραδείγματα καθυστερήσεων από τις τελευταίες πληρωμές
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του ειδικού καθεστώτος των Μικρών Νησιών του Αιγαίου. Αν και οι κατάλογοι των δικαιούχων ήταν έτοιμοι, οι πληρωμές πραγματοποιήθηκαν σε δύο φάσεις, λόγω εκ νέου ελέγχων για αποφυγή παρανομιών. Προϊόντα όπως το κριθάρι Λήμνου, το ντοματάκι Σαντορίνης και η αγκινάρα Τήνου πληρώθηκαν την Τετάρτη, ενώ εντός της ημέρας ακολούθησαν πληρωμές για ελαιώνες, αμπελώνες και φασόλια.
Αναβολή στις πληρωμές για βιολογικά προγράμματα
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον έλεγχο των προγραμμάτων Βιολογικής Γεωργίας και Κτηνοτροφίας, με αποτέλεσμα οι πληρωμές να μεταφέρονται χρονικά. Για τα «παλιά» Βιολογικά (2022) και τα νέα της φετινής χρονιάς (μόνο φυτική παραγωγή), οι πληρωμές αναμένονται το αργότερο έως τις 11 Ιουλίου. Αντίθετα, στη Βιολογική Κτηνοτροφία, η κατάσταση είναι πιο περίπλοκη, με τις πληρωμές να μετατίθενται για το φθινόπωρο, πιθανότατα τον Οκτώβριο.
Έλεγχοι και στις οικολογικές ενισχύσεις
Ανάλογες καθυστερήσεις σημειώνονται και στα Οικολογικά Σχήματα του 2024, όπου έχουν «παγώσει» ποσά της τάξεως των 4 εκατ. ευρώ. Η ΑΑΔΕ εξετάζει τιμολόγια ζωοτροφών, χρήσεις βοσκοτόπων και λοιπά δικαιολογητικά, προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι τα ποσά θα διατεθούν στους πραγματικούς δικαιούχους.
Η ελληνική κυβέρνηση καλείται πλέον να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη για διαφάνεια και τη στήριξη του αγροτικού κόσμου, τη στιγμή που οι καθυστερήσεις πλήττουν την ήδη εύθραυστη ρευστότητα των παραγωγών.
