Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο επιβολής φορολογικών προστίμων φέρνει η ΑΑΔΕ, ενεργοποιώντας ένα νέο, πλήρως αυτοματοποιημένο σύστημα που θα «χτυπά» άμεσα όσους υποβάλλουν εκπρόθεσμα φορολογικές δηλώσεις.
Η νέα διαδικασία, που περιλαμβάνεται στο επιχειρησιακό σχέδιο της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων για το 2026, αλλάζει τα δεδομένα για εκατοντάδες χιλιάδες φορολογούμενους και επιχειρήσεις, καθώς τα πρόστιμα πλέον δεν θα επιβάλλονται μετά από μεταγενέστερο έλεγχο, αλλά αυτόματα με την υποβολή της δήλωσης στο TAXISnet.
Στόχος της ΑΑΔΕ είναι να περιοριστούν οι καθυστερήσεις στην επιβολή κυρώσεων, να ενισχυθεί η εισπραξιμότητα και να επιταχυνθεί η διαχείριση των φορολογικών υποθέσεων που έως σήμερα συχνά «λιμνάζουν» για μήνες ή ακόμη και χρόνια.
Τέλος οι μεγάλες καθυστερήσεις στα πρόστιμα
Μέχρι σήμερα, στις περισσότερες περιπτώσεις εκπρόθεσμων δηλώσεων, οι φορολογικές υπηρεσίες εντόπιζαν εκ των υστέρων την παράβαση και ακολουθούσε μεταγενέστερα η έκδοση πράξης επιβολής προστίμου.
Αυτό είχε ως συνέπεια πολλοί φορολογούμενοι να ενημερώνονται για την οφειλή αρκετό καιρό αργότερα, συχνά όταν είχαν ήδη προστεθεί προσαυξήσεις, τόκοι και επιπλέον επιβαρύνσεις.
Με το νέο μοντέλο, η διαδικασία γίνεται πλήρως ψηφιακή και αυτοματοποιημένη. Από τη στιγμή που ένας φορολογούμενος υποβάλει εκπρόθεσμα δήλωση, το σύστημα θα προχωρά άμεσα στη βεβαίωση και κοινοποίηση του προστίμου χωρίς να απαιτείται ανθρώπινη παρέμβαση από τις ελεγκτικές υπηρεσίες.
Η εφαρμογή του νέου μηχανισμού αναμένεται να ξεκινήσει από τον Ιούνιο, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή στους ηλεκτρονικούς φορολογικούς ελέγχους.
Πότε θα πέφτει το πρόστιμο στις δηλώσεις εισοδήματος
Η αυτόματη επιβολή θα αφορά αρχικά τις εκπρόθεσμες δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος, όταν από τη δήλωση προκύπτει επιπλέον φόρος άνω των 100 ευρώ.
Το ύψος του προστίμου διαφοροποιείται ανάλογα με την κατηγορία του φορολογούμενου και το λογιστικό σύστημα που τηρεί.
Συγκεκριμένα:
- Φυσικά πρόσωπα θα επιβαρύνονται με πρόστιμο 100 ευρώ.
- Επαγγελματίες και επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία θα πληρώνουν 250 ευρώ.
- Επιχειρήσεις με διπλογραφικά βιβλία θα επιβαρύνονται με 500 ευρώ.
Η διαφορά σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς είναι ότι πλέον η επιβολή θα γίνεται άμεσα, χωρίς να μεσολαβούν μήνες αναμονής ή μεταγενέστεροι έλεγχοι.
Νέο καθεστώς και για τον ΦΠΑ
Αλλαγές έρχονται και στο μέτωπο των δηλώσεων ΦΠΑ, όπου επίσης θα ενεργοποιηθεί αυτόματη διαδικασία προστίμων για όσους υποβάλουν εκπρόθεσμες αρχικές ή τροποποιητικές δηλώσεις.
Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο:
- Για μηδενικές ή πιστωτικές δηλώσεις ΦΠΑ το πρόστιμο θα είναι 100 ευρώ.
- Για χρεωστικές δηλώσεις το πρόστιμο ανεβαίνει στα 250 ευρώ για απλογραφικά βιβλία.
- Στα 500 ευρώ θα διαμορφώνεται για επιχειρήσεις με διπλογραφικά βιβλία.
Η ΑΑΔΕ θεωρεί ότι με αυτό τον τρόπο θα περιοριστούν τα φαινόμενα καθυστερημένης συμμόρφωσης και θα ενισχυθεί η συνέπεια στις φορολογικές υποχρεώσεις.
Στο στόχαστρο και οι παρακρατούμενοι φόροι
Το νέο αυτοματοποιημένο σύστημα δεν θα περιοριστεί μόνο στις δηλώσεις εισοδήματος και ΦΠΑ.
Η φορολογική διοίκηση σχεδιάζει να εφαρμόσει αντίστοιχη διαδικασία και στις εκπρόθεσμες δηλώσεις παρακρατούμενων φόρων, επεκτείνοντας το ψηφιακό μοντέλο ελέγχου σε όλο το φάσμα των βασικών φορολογικών υποχρεώσεων.
Πρόκειται ουσιαστικά για ένα νέο μοντέλο λειτουργίας της ΑΑΔΕ, στο οποίο οι διασταυρώσεις, οι πράξεις επιβολής προστίμων και οι κοινοποιήσεις θα πραγματοποιούνται ηλεκτρονικά και σχεδόν σε πραγματικό χρόνο.
Τι σημαίνει πρακτικά για φορολογούμενους και επιχειρήσεις
Η νέα διαδικασία σημαίνει ότι όσοι καθυστερούν ακόμη και λίγες ημέρες να υποβάλουν φορολογικές δηλώσεις θα βλέπουν άμεσα την επιβάρυνση να εμφανίζεται στο φορολογικό τους προφίλ.
Για επαγγελματίες και επιχειρήσεις, ιδιαίτερα όσους διαχειρίζονται μεγάλο όγκο φορολογικών υποχρεώσεων, η έγκαιρη υποβολή αποκτά πλέον ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς τα περιθώρια καθυστέρησης περιορίζονται δραστικά.
Παράλληλα, η ΑΑΔΕ επιδιώκει να ενισχύσει τη συνολική εικόνα φορολογικής συμμόρφωσης, αξιοποιώντας πλήρως τις δυνατότητες του ψηφιακού ελέγχου και των αυτοματοποιημένων διαδικασιών.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να δοθούν περισσότερες τεχνικές λεπτομέρειες για την εφαρμογή του νέου συστήματος, καθώς και για τον τρόπο ενημέρωσης των φορολογουμένων μέσω TAXISnet.
