Σημαντικές αλλαγές αλλά και νέες «παγίδες» για χιλιάδες οφειλέτες φέρνει η νέα ρύθμιση των ασφαλιστικών χρεών προς τον ΕΦΚΑ σε έως 72 δόσεις, η οποία αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή μέσα στον Ιούνιο. Το τελικό σχέδιο της διάταξης περιλαμβάνει βελτιώσεις που δίνουν μεγαλύτερη ευελιξία στους οφειλέτες, ωστόσο ταυτόχρονα εισάγει αυστηρούς όρους και δυνατότητα λήψης μέτρων ακόμη και μετά την υπαγωγή στη ρύθμιση.
Η νέα ρύθμιση αφορά ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τα ασφαλιστικά ταμεία έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 και θα μπορεί να εξοφληθεί σε έως 72 μηνιαίες δόσεις. Πρόκειται για ένα από τα βασικά μέτρα του πακέτου οικονομικών παρεμβάσεων ύψους 500 εκατ. ευρώ που ανακοίνωσε η κυβέρνηση μετά την επίτευξη υψηλότερου πρωτογενούς πλεονάσματος για το 2025.
Οι δύο σημαντικές αλλαγές που ευνοούν τους οφειλέτες
Στο τελικό κείμενο της διάταξης προβλέπονται δύο βασικές βελτιώσεις που θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικές για επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και επιχειρήσεις με παλαιές οφειλές.
Η πρώτη αλλαγή δίνει τη δυνατότητα στους οφειλέτες να εντάξουν στις 72 δόσεις και χρέη που βρίσκονται σήμερα σε καθεστώς αναστολής πληρωμής. Μέχρι τώρα, οι συγκεκριμένες οφειλές μπορούσαν να υπαχθούν μόνο σε πάγια ρύθμιση 24 δόσεων, κάτι που αύξανε σημαντικά τη μηνιαία επιβάρυνση.
Με τη νέα πρόβλεψη, ένας οφειλέτης θα μπορεί να συγκεντρώνει περισσότερα χρέη σε ένα ενιαίο σχήμα αποπληρωμής, αποκτώντας καλύτερο έλεγχο των οικονομικών του υποχρεώσεων.
Η δεύτερη βελτίωση αφορά την πρώτη δόση της ρύθμισης. Σύμφωνα με τη διάταξη, για την κάλυψή της θα μπορούν να υπολογίζονται και ποσά που εισπράττονται μέσω αναγκαστικών μέτρων εκτέλεσης, αρκεί αυτά να έχουν εισπραχθεί μετά την αίτηση υπαγωγής του οφειλέτη.
Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι κατασχέσεις ή δεσμεύσεις ποσών που πραγματοποιούνται μετά την αίτηση μπορούν να μειώσουν το ποσό που θα χρειαστεί να πληρώσει άμεσα ο ασφαλισμένος για να ενεργοποιήσει τη ρύθμιση.
Ο νέος όρος που προκαλεί ανησυχία
Παρά τις διευκολύνσεις, το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει και έναν επιπλέον όρο που έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις.
Ακόμη και μετά την ένταξη στη ρύθμιση των 72 δόσεων, οι φορείς κοινωνικής ασφάλισης θα έχουν τη δυνατότητα να προχωρούν σε εγγραφή υποθηκών σε περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη ή συνυπόχρεων προσώπων, εφόσον η οφειλή δεν θεωρείται διασφαλισμένη.
Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα συμψηφισμού απαιτήσεων του οφειλέτη από το Δημόσιο μέχρι του ύψους των χρεών του προς τα ασφαλιστικά ταμεία.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν ένας επαγγελματίας έχει ενταχθεί κανονικά στη ρύθμιση και πληρώνει τις δόσεις του, το Δημόσιο θα μπορεί υπό προϋποθέσεις να δεσμεύσει επιστροφές χρημάτων ή να ζητήσει πρόσθετες εγγυήσεις για την εξασφάλιση της οφειλής.
Το μέτρο έχει στόχο να επιταχύνει την είσπραξη χρεών και να περιορίσει τον κίνδυνο απώλειας εσόδων για τα ασφαλιστικά ταμεία.
Ποιοι μπορούν να μπουν στις 72 δόσεις
Η ρύθμιση αφορά αποκλειστικά χρέη που δημιουργήθηκαν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023. Ωστόσο, υπάρχει βασική προϋπόθεση: ο οφειλέτης δεν πρέπει να έχει νέες ληξιπρόθεσμες οφειλές από 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά.
Αν υπάρχουν νεότερα χρέη, τότε θα πρέπει είτε να έχουν εξοφληθεί είτε να έχουν ήδη ενταχθεί σε πάγια ρύθμιση έως 24 δόσεων.
Επιπλέον, δικαίωμα υπαγωγής θα έχουν μόνο όσοι δεν είχαν εντάξει τις συγκεκριμένες οφειλές σε άλλη ενεργή ρύθμιση έως τις 21 Απριλίου 2026.
Οι αιτήσεις θα υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω του ΚΕΑΟ για τις οφειλές προς τον ΕΦΚΑ, ενώ για το ΝΑΤ η διαδικασία θα πραγματοποιείται μέσω των αρμόδιων υπηρεσιών του Ταμείου.
Τι θα πληρώνουν οι οφειλέτες κάθε μήνα
Το ελάχιστο ποσό μηνιαίας δόσης ορίζεται στα 30 ευρώ, ενώ η βασική οφειλή θα επιβαρύνεται με τόκο που εκτιμάται περίπου στο 5,5%.
Αυτό σημαίνει ότι όσο μεγαλύτερη είναι η διάρκεια αποπληρωμής, τόσο αυξάνεται και το τελικό ποσό που θα πληρώσει ο ασφαλισμένος.
Για παράδειγμα:
- Οφειλή 45.500 ευρώ μπορεί να φτάσει συνολικά τις 53.523 ευρώ με τόκους, με μηνιαία δόση περίπου 743 ευρώ.
- Χρέος 25.000 ευρώ διαμορφώνεται κοντά στις 29.408 ευρώ, με δόση περίπου 408 ευρώ.
- Οφειλή 20.000 ευρώ ανεβαίνει στις 23.527 ευρώ, με μηνιαία καταβολή 327 ευρώ.
Αντίστοιχα, για χρέη μετά το 2024 που θα εντάσσονται σε 24 δόσεις, οι μηνιαίες επιβαρύνσεις θα είναι σημαντικά υψηλότερες.
Το μεγάλο μειονέκτημα της ρύθμισης
Παρά τις προσδοκίες πολλών οφειλετών, η νέα ρύθμιση δεν προβλέπει κανένα «κούρεμα» σε πρόστιμα ή προσαυξήσεις.
Ακόμη και σε περίπτωση πρόωρης εξόφλησης, οι ασφαλισμένοι δεν θα βλέπουν διαγραφή προσαυξήσεων, αλλά μόνο επανυπολογισμό των τόκων με βάση τις λιγότερες δόσεις που τελικά χρησιμοποιήθηκαν.
Το στοιχείο αυτό θεωρείται από πολλούς το μεγαλύτερο μειονέκτημα της ρύθμισης, καθώς περιορίζει σημαντικά το οικονομικό όφελος για όσους θέλουν να εξοφλήσουν γρηγορότερα τα χρέη τους.
Πότε χάνεται η ρύθμιση
Η απώλεια της ρύθμισης μπορεί να έρθει πολύ εύκολα αν ο οφειλέτης δεν είναι συνεπής.
Συγκεκριμένα, η ρύθμιση χάνεται όταν:
- δεν πληρωθούν δύο συνεχόμενες μηνιαίες δόσεις,
- δημιουργηθούν νέες ληξιπρόθεσμες οφειλές που δεν θα τακτοποιηθούν,
- παραβιαστούν οι όροι της συμφωνίας.
Σε περίπτωση απώλειας, ενεργοποιούνται άμεσα όλα τα αναγκαστικά μέτρα είσπραξης και καθίσταται απαιτητό το σύνολο της οφειλής.
Τα βασικά ευεργετήματα για όσους ενταχθούν
Όσοι καταφέρουν να παραμείνουν συνεπείς στη ρύθμιση θα αποκτούν ασφαλιστική ενημερότητα, θα «παγώνουν» οι ποινικές διώξεις και θα αναστέλλονται μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης σε κινητά και ακίνητα.
Η δυνατότητα αυτή θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη για χιλιάδες επαγγελματίες που θέλουν να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους χωρίς τον φόβο κατασχέσεων ή δεσμεύσεων λογαριασμών.
