Ανατροπή στην αγορά ακινήτων: Στο συρτάρι ΦΠΑ 24% και φόρος υπεραξίας έως το 2027 – Τι εξετάζει η κυβέρνηση
Μία σημαντική εξέλιξη για την αγορά ακινήτων φαίνεται πως βρίσκεται προ των πυλών, καθώς σύμφωνα με πληροφορίες η κυβέρνηση προσανατολίζεται στην παράταση της αναστολής δύο κρίσιμων φορολογικών μέτρων που θα μπορούσαν να εκτοξεύσουν το κόστος αγοραπωλησιών και νεόδμητων κατοικιών.
Οι σχετικές ανακοινώσεις εκτιμάται ότι θα γίνουν από τον πρωθυπουργό κατά τη διάρκεια της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ) τον Σεπτέμβριο, με στόχο τη στήριξη της οικοδομικής δραστηριότητας και την αποφυγή περαιτέρω επιβάρυνσης της ήδη πιεσμένης στεγαστικής αγοράς.
Ποιοι φόροι παραμένουν «παγωμένοι»
Στο κυβερνητικό τραπέζι βρίσκεται η παράταση της αναστολής:
- Του ΦΠΑ 24% στα νεόδμητα ακίνητα
- Του φόρου υπεραξίας στις μεταβιβάσεις ακινήτων
Και τα δύο μέτρα λήγουν κανονικά στις 31 Δεκεμβρίου 2026, ωστόσο όλα δείχνουν ότι η εφαρμογή τους μετατίθεται εκ νέου τουλάχιστον έως το 2027.
Η απόφαση αυτή συνδέεται άμεσα με την προσπάθεια συγκράτησης των τιμών κατοικίας, σε μια περίοδο όπου η στεγαστική κρίση παραμένει έντονη και η προσφορά ακινήτων αδυνατεί να καλύψει τη ζήτηση.
Το μεγάλο δίλημμα με τον ΦΠΑ στα νεόδμητα
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στην υπόθεση του ΦΠΑ στα νεόδμητα ακίνητα.
Σήμερα οι αγοραστές καταβάλλουν φόρο μεταβίβασης 3% επί της φορολογητέας αξίας. Αν όμως η αναστολή λήξει χωρίς νέα παράταση, από την 1η Ιανουαρίου 2027 θα επανέλθει ο ΦΠΑ 24% στις αγορές νεόδμητων κατοικιών.
Η διαφορά είναι τεράστια και θα μπορούσε να αυξήσει δραματικά το τελικό κόστος αγοράς ενός ακινήτου.
Η επιβάρυνση αυτή έρχεται να προστεθεί στις ήδη σημαντικές αυξήσεις που έχουν καταγραφεί τα τελευταία χρόνια στα οικοδομικά υλικά, στα εργατικά κόστη και γενικότερα στο κόστος κατασκευής νέων κατοικιών.
Παράγοντες της αγοράς προειδοποιούν ότι η επιστροφή του ΦΠΑ θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτρεπτικά για χιλιάδες υποψήφιους αγοραστές και να επιβραδύνει την ανοδική πορεία της οικοδομής.
Σενάρια ακόμη και για οριστική κατάργηση
Σύμφωνα με πληροφορίες, στο οικονομικό επιτελείο επικρατεί η άποψη ότι η παράταση της αναστολής αποτελεί σχεδόν μονόδρομο.
Μάλιστα, εξετάζονται και πιο μόνιμες παρεμβάσεις στο φορολογικό καθεστώς των νεόδμητων κατοικιών, με ορισμένες εισηγήσεις να κάνουν λόγο ακόμη και για πλήρη κατάργηση της επιβολής ΦΠΑ στις συγκεκριμένες συναλλαγές.
Στόχος είναι να διατηρηθεί η αναπτυξιακή δυναμική που έχει αποκτήσει ο κατασκευαστικός κλάδος τα τελευταία χρόνια, μετά από μια μακρά περίοδο ύφεσης και στασιμότητας.
Τι γίνεται με τον φόρο υπεραξίας
Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό και το ζήτημα του φόρου υπεραξίας, ο οποίος θεσπίστηκε το 2013 αλλά δεν εφαρμόστηκε ποτέ στην πράξη.
Η ισχύουσα αναστολή λήγει επίσης στις 31 Δεκεμβρίου 2026 και όλα δείχνουν ότι θα παραταθεί εκ νέου.
Ο φόρος υπεραξίας προβλέπει συντελεστή 15% επί του κέρδους που προκύπτει από την πώληση ενός ακινήτου, δηλαδή από τη διαφορά μεταξύ τιμής αγοράς και τιμής πώλησης.
Η αγορά ακινήτων εκτιμά ότι η εφαρμογή του θα αύξανε σημαντικά το κόστος των συναλλαγών, ιδιαίτερα στα παλαιότερα ακίνητα, επηρεάζοντας αρνητικά τις αγοραπωλησίες.
Οι εξαιρέσεις που προβλέπει ο νόμος
Η νομοθεσία προβλέπει:
- Αφορολόγητο όριο 25.000 ευρώ για υπεραξία, υπό προϋποθέσεις.
- Μείωση της φορολογητέας υπεραξίας ανάλογα με τα χρόνια διακράτησης του ακινήτου.
- Πλήρη απαλλαγή για ακίνητα που αποκτήθηκαν πριν από την 1η Ιανουαρίου 1995.
Ωστόσο, παρά τις προβλέψεις αυτές, οι φορείς της αγοράς θεωρούν ότι η εφαρμογή του φόρου θα δημιουργούσε σοβαρά εμπόδια στις μεταβιβάσεις.
Οι αντικειμενικές αξίες στο βάθος
Την ίδια στιγμή, στην αγορά ακινήτων παρακολουθούν με ενδιαφέρον και τις συζητήσεις για μελλοντική αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών.
Οι τελευταίες αλλαγές πραγματοποιήθηκαν το 2021, ενώ έκτοτε οι εμπορικές τιμές των ακινήτων έχουν αυξηθεί σημαντικά σε πολλές περιοχές της χώρας.
Εφόσον προχωρήσει νέα αναθεώρηση τα επόμενα χρόνια, δεν αποκλείεται να καταγραφούν σημαντικές αυξήσεις στις αντικειμενικές αξίες, γεγονός που θα επηρεάσει φόρους, μεταβιβάσεις, γονικές παροχές και κληρονομιές.
