Ανακούφιση φέρνουν οι τελευταίες πληροφορίες για χιλιάδες συνταξιούχους που λάμβαναν με αγωνία τα μηνύματα γύρω από πιθανές μειώσεις στις συντάξεις χηρείας, μετά την πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας. Σύμφωνα με τα δεδομένα που εξετάζονται στο υπουργείο Εργασίας, η κυβέρνηση φαίνεται αποφασισμένη να αποτρέψει περικοπές που θα μπορούσαν να οδηγήσουν ακόμη και σε απώλειες άνω των 300 ευρώ τον μήνα για περίπου 100.000 δικαιούχους.
Το θέμα έχει προκαλέσει μεγάλη ανησυχία στην κοινότητα των συνταξιούχων, καθώς αφορά ανθρώπους που λαμβάνουν ταυτόχρονα δική τους σύνταξη και σύνταξη λόγω θανάτου συζύγου. Μέχρι σήμερα, οι συγκεκριμένοι δικαιούχοι εξακολουθούν να λαμβάνουν πλήρως και τις δύο παροχές, χωρίς να αφαιρείται το ποσό της εθνικής σύνταξης από τη δεύτερη σύνταξη.
Τι εξετάζει το υπουργείο Εργασίας
Στο κυβερνητικό επιτελείο βρίσκεται ήδη υπό επεξεργασία ειδική νομοθετική παρέμβαση, με στόχο να διατηρηθεί το σημερινό καθεστώς πληρωμών και να αποφευχθούν αιφνιδιασμοί για τους συνταξιούχους. Η υπόθεση άνοιξε μετά την απόφαση του ΣτΕ σχετικά με την αποκαλούμενη «εγκύκλιο Τσακλόγλου», η οποία είχε ερμηνεύσει τον νόμο Κατρούγκαλου ως προς το αν επιτρέπεται η καταβολή περισσότερων της μίας εθνικών συντάξεων.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως περιμένει την πλήρη καθαρογραφή της απόφασης του Ανώτατου Δικαστηρίου, ώστε να αποσαφηνιστούν όλες οι νομικές και οικονομικές συνέπειες που ενδέχεται να προκύψουν. Μέχρι τότε, η κατεύθυνση προς τον e-ΕΦΚΑ είναι σαφής: καμία αλλαγή στις καταβολές και καμία περικοπή στις συντάξεις χηρείας.
Γιατί προκλήθηκε πανικός στους συνταξιούχους
Η ανησυχία ξεκίνησε επειδή η απόφαση του ΣτΕ θεωρήθηκε ότι ανοίγει τον δρόμο για εφαρμογή περιορισμών στις περιπτώσεις σώρευσης συντάξεων. Με απλά λόγια, εάν εφαρμοζόταν αυστηρά η σχετική διάταξη, τότε ένας συνταξιούχος που λαμβάνει δύο συντάξεις δεν θα μπορούσε να εισπράττει δύο εθνικές συντάξεις.
Αυτό θα σήμαινε πως στη δεύτερη σύνταξη – δηλαδή συνήθως στη σύνταξη χηρείας – θα παρέμενε μόνο το ανταποδοτικό μέρος, με αποτέλεσμα αισθητές απώλειες στο τελικό ποσό που καταβάλλεται κάθε μήνα.
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι μειώσεις θα μπορούσαν να ξεπεράσουν ακόμη και τα 300 ευρώ μηνιαίως, πλήττοντας ιδιαίτερα νοικοκυριά που στηρίζονται αποκλειστικά στις συντάξεις για την καθημερινή τους επιβίωση.
«Καμία σύνταξη χηρείας δεν θα κοπεί»
Παρά τα σενάρια που κυκλοφόρησαν τις τελευταίες ημέρες, αρμόδιες πηγές επιμένουν ότι δεν υπάρχει πρόθεση να μειωθούν οι ήδη καταβαλλόμενες συντάξεις. Όπως ξεκαθαρίζεται, μέχρι σήμερα ο e-ΕΦΚΑ δεν έχει προχωρήσει σε περικοπές στις περιπτώσεις σώρευσης εθνικών συντάξεων και η ίδια πρακτική αναμένεται να συνεχιστεί.
Το βασικό σενάριο που εξετάζεται είναι μια νέα νομοθετική ρύθμιση που θα «κλειδώσει» τη συνέχιση των σημερινών πληρωμών, προκειμένου να προστατευθούν οι υφιστάμενοι δικαιούχοι από νέες απώλειες.
Σύμφωνα με κυβερνητικές εκτιμήσεις, το θέμα αντιμετωπίζεται όχι μόνο νομικά αλλά και κοινωνικά, καθώς αφορά μία από τις πιο ευάλωτες κατηγορίες πολιτών. Πολλοί από τους δικαιούχους έχουν ήδη δει σημαντικές μειώσεις τα προηγούμενα χρόνια λόγω ασφαλιστικών μεταρρυθμίσεων και δημοσιονομικών μέτρων.
Τι θα γίνει με τα αναδρομικά
Ένα ακόμη σημείο που προκάλεσε ερωτήματα είναι το ενδεχόμενο επιστροφής ποσών από συνταξιούχους, σε περίπτωση που θεωρηθεί ότι καταβλήθηκαν χρήματα χωρίς να προβλέπονται από τον νόμο.
Ωστόσο, οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν πως δεν υπάρχει σχεδιασμός για αναζήτηση αναδρομικών ή επιστροφές χρημάτων από τους δικαιούχους. Η κυβέρνηση φαίνεται να θέλει να αποφύγει ένα νέο κύμα κοινωνικής αναστάτωσης που θα επιβάρυνε ακόμη περισσότερο τους συνταξιούχους.
«Παγωμένη» και η μείωση μετά την τριετία
Την ίδια ώρα, στο παρασκήνιο φαίνεται να παραμένει ανενεργή και μία δεύτερη κρίσιμη διάταξη του νόμου Κατρούγκαλου, η οποία αφορά τη μείωση των συντάξεων χηρείας μετά την πάροδο τριών ετών.
Η συγκεκριμένη πρόβλεψη ορίζει ότι όταν ο δικαιούχος εργάζεται ή λαμβάνει και δεύτερη σύνταξη, τότε μετά την τριετία η σύνταξη χηρείας μειώνεται από το 70% στο 35%.
Το μέτρο αυτό έχει εφαρμοστεί ήδη σε συνταξιούχους του Δημοσίου και του πρώην ΟΓΑ, όμως στον ιδιωτικό τομέα παραμένει ουσιαστικά «παγωμένο». Παρά τα σενάρια περί ενεργοποίησής του, κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι δεν υπάρχει τέτοια πρόθεση αυτή τη στιγμή.
Οι επόμενες κινήσεις
Όλα πλέον θα κριθούν μετά την επίσημη καθαρογραφή της απόφασης του ΣτΕ, η οποία θα δώσει το πλήρες νομικό πλαίσιο για τις επόμενες κινήσεις του υπουργείου Εργασίας.
Μέχρι τότε, το μήνυμα που επιχειρεί να περάσει η κυβέρνηση είναι ότι δεν πρόκειται να υπάρξουν αιφνιδιασμοί για τους συνταξιούχους και ότι οι καταβολές θα συνεχιστούν κανονικά.
