Μια κρυφή, αλλά ιδιαίτερα διαδεδομένη πρακτική που χρησιμοποιούν οι εταιρείες διαχείρισης δανείων (servicers) για να μειώνουν δραστικά το κόστος των πλειστηριασμών αρχίζει πλέον να καταρρέει μέσα στις δικαστικές αίθουσες. Με συνεχείς αποφάσεις, τα δικαστήρια βάζουν φρένο σε διαδικασίες αναγκαστικών κατασχέσεων που κρίνονται νομικά ελαττωματικές — δικαιώνοντας τους οφειλέτες και ακυρώνοντας πλειστηριασμούς ακινήτων.
Σύμφωνα με νομικούς κύκλους, οι servicers έχουν αναπτύξει μια συνήθη πλέον τακτική: μειώνουν κατά βούληση το ποσό της οφειλής για το οποίο κινείται η διαδικασία κατάσχεσης, με αποκλειστικό στόχο τη μείωση των εξόδων εκτέλεσης. Παράλληλα, δηλώνουν ότι διατηρούν το δικαίωμα να διεκδικήσουν το υπόλοιπο ποσό μελλοντικά, αφήνοντας τον οφειλέτη εκτεθειμένο, ενώ οι ίδιοι απαλλάσσονται από το υψηλό κόστος της διαδικασίας.
Έτσι, σε μια οφειλή για παράδειγμα 200.000 ευρώ, ο servicer μπορεί να δρομολογήσει κατάσχεση όχι για όλο το ποσό, αλλά για μόλις 50.000 ευρώ. Με αυτή την τεχνητή μείωση, επιτυγχάνεται σημαντική μείωση των εξόδων: από αμοιβές δικαστικών επιμελητών και συμβολαιογράφων μέχρι το τέλος αναγκαστικής εκτέλεσης που προβλέπει ο νόμος 4745/2020 — όλα υπολογίζονται βάσει του ποσού για το οποίο κινείται η κατάσχεση.
Το οικονομικό κέρδος για τον servicer είναι άμεσο: λιγότερο ποσό = λιγότερα έξοδα. Παράλληλα, ο servicer προσπαθεί να εμφανίσει τη διαδικασία ως «ήπια» και αναλογική, ώστε να μην μπορεί ο οφειλέτης να επικαλεστεί καταχρηστική άσκηση δικαιώματος βάσει του άρθρου 281 ΑΚ — κάτι που συχνά μπορεί να σώσει περιουσίες, ειδικά όταν πρόκειται για πρώτη κατοικία.
Όμως αυτή η πρακτική έχει αρχίσει να γυρίζει μπούμερανγκ. Τα δικαστήρια διαπιστώνουν πλέον ότι η αυθαίρετη μείωση του ποσού όχι μόνο δεν θεραπεύει νομικές πλημμέλειες, αλλά δημιουργεί ακόμη μεγαλύτερες: η απαίτηση καθίσταται ανεκκαθάριστη, δηλαδή νομικά αόριστη, με αποτέλεσμα να θεωρείται άκυρη η κατάσχεση.
Τα δικαστήρια πατούν «φρένο»: Μπαράζ αποφάσεων υπέρ των οφειλετών
Μια σειρά πρόσφατων δικαστικών αποφάσεων επιβεβαιώνει ότι η πρακτική αυτή δεν περνά πλέον απαρατήρητη. Ενδεικτικά, το Μονομελές Εφετείο Αθηνών (απόφαση 5545/2025), σε υπόθεση που κρίθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2025, ακύρωσε κατάσχεση σε δύο διαμερίσματα οφειλέτη επειδή το ποσό που επέλεξε ο servicer δεν συνοδευόταν από σαφή εξήγηση για το ποια τμήματα της συνολικής οφειλής αφορούσε.
Η υπόθεση ξεκίνησε από διαταγή πληρωμής περίπου 31.238 ευρώ. Ο servicer προχώρησε σε κατάσχεση για 31.000 ευρώ, δηλώνοντας ότι το κάνει μόνο για λόγους περιορισμού εξόδων και κρατώντας «επιφύλαξη» για το υπόλοιπο. Ωστόσο, δεν διευκρίνισε καθόλου αν το νέο ποσό αφορά το κεφάλαιο, μέρος των τόκων, κάποια έξοδα ή συνδυασμό αυτών.
Το Εφετείο ήταν σαφές: όταν ο δανειστής περιορίζει το ποσό της εκτέλεσης, οφείλει να δηλώσει επακριβώς ποια επιμέρους κονδύλια περιλαμβάνει ο περιορισμός. Αν αυτό δεν γίνει, τότε η απαίτηση θεωρείται αόριστη και άρα νομικά ανεφάρμοστη, οδηγώντας σε ακύρωση της κατάσχεσης.
Το δικαστήριο επικαλέστηκε τα άρθρα 904, 915 και 916 ΚΠολΔ, τα οποία απαιτούν η απαίτηση να είναι βέβαιη και εκκαθαρισμένη. Εφόσον ο οφειλέτης δεν μπορεί να γνωρίζει τι ακριβώς χρωστάει και για ποιο ποσό κινείται η εκτέλεση, παραβιάζεται ο πυρήνας της νόμιμης διαδικασίας.
Αποτέλεσμα; Η πρωτόδικη απόφαση εξαφανίστηκε, η ανακοπή έγινε δεκτή και η έκθεση κατάσχεσης ακυρώθηκε πλήρως.
Παρόμοιες δικαστικές «ψυχρολουσίες» για τους servicers
Και δεν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό. Αντίστοιχες αποφάσεις έχουν εκδοθεί μέσα στο 2025:
Το Μονομελές Εφετείο Αθηνών (30/2025) έκρινε επίσης άκυρη κατάσχεση επειδή ο περιορισμός της απαίτησης δεν εξειδίκευε κονδύλια.
Το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών (551/2025) ακύρωσε άλλη μία κατάσχεση, καθώς ο servicer χαρακτήρισε όλα τα οφειλόμενα ποσά ως «επιταχθέντα» και μετά τα περιόρισε αυθαίρετα χωρίς εξηγήσεις.
Το Πρωτοδικείο Ρόδου ακύρωσε κατάσχεση αγροτεμαχίου επειδή η εταιρεία διαχείρισης επέβαλε στρογγυλό ποσό κατάσχεσης (50.000 ευρώ) χωρίς να εξηγεί καμία επιμέρους κατανομή.
Σε όλα τα παραπάνω, το κεντρικό νομικό πρόβλημα είναι το ίδιο: η απαίτηση γίνεται ανεκκαθάριστη όταν δεν προσδιορίζονται τα επιμέρους στοιχεία της.
Η νομολογία αυτή στηρίζεται και σε προηγούμενη κρίσιμη απόφαση του Αρείου Πάγου (442/2024), ο οποίος τόνισε ότι η έλλειψη ειδικού προσδιορισμού των κονδυλίων «μετατρέπει την παροχή σε ανεκκαθάριστη» και συνεπάγεται ακυρότητα.
Τι σημαίνει αυτό για τους δανειολήπτες;
Για πρώτη φορά μετά από χρόνια, η πλάστιγγα γέρνει προς το μέρος των οφειλετών. Η δικαστική τάση δείχνει ότι:
✔ Η αυθαίρετη μείωση του ποσού εκτέλεσης δεν προστατεύει τον servicer, αλλά μπορεί να τον εκθέσει σε ακύρωση της διαδικασίας.
✔ Οι δανειολήπτες έχουν σοβαρό έρεισμα να ασκήσουν ανακοπή, εφόσον ο περιορισμός της απαίτησης δεν είναι πλήρως τεκμηριωμένος.
✔ Η νομολογία διαμορφώνει πλέον ένα «δίχτυ ασφαλείας» απέναντι σε πρακτικές που χρησιμοποιούνταν κατά κόρον για φθηνότερους και γρηγορότερους πλειστηριασμούς.


