Η νέα εγκύκλιος του e-ΕΦΚΑ φέρνει σημαντικές διευκρινίσεις για χιλιάδες εργαζόμενους στον χώρο της Υγείας, ξεκαθαρίζοντας ποιοι νοσηλευτές, βοηθοί νοσηλευτών και μαίες εντάσσονται τελικά στο καθεστώς των Βαρέων και Ανθυγιεινών Επαγγελμάτων (ΒΑΕ). Οι αλλαγές αφορούν κυρίως εργαζόμενους σε Κέντρα Υγείας, πρώην μονάδες του ΙΚΑ και δημόσιες δομές περίθαλψης, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις η υπαγωγή στα «Βαρέα» κρίνεται από πολύ συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Η εγκύκλιος εκδόθηκε μετά από διευκρινίσεις των υπουργείων Εργασίας και Υγείας και επιχειρεί να βάλει τέλος στη σύγχυση που επικρατούσε τα τελευταία χρόνια γύρω από το ποιο νοσηλευτικό προσωπικό δικαιούται το ειδικό ασφαλιστικό καθεστώς.
Ποιοι νοσηλευτές εντάσσονται στα ΒΑΕ
Σύμφωνα με τις νέες οδηγίες, στο καθεστώς των Βαρέων και Ανθυγιεινών μπορούν να ενταχθούν οι εργαζόμενοι που παρέχουν πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια ή τριτοβάθμια νοσηλευτική φροντίδα και διαθέτουν συγκεκριμένα επαγγελματικά προσόντα.
Στη λίστα περιλαμβάνονται:
- Απόφοιτοι Νοσηλευτικής ΑΕΙ
- Πτυχιούχοι Νοσηλευτικής, Μαιευτικής και Επισκεπτών Υγείας των πρώην ΤΕΙ
- Απόφοιτοι ανώτερων σχολών αδελφών νοσοκόμων
- Απόφοιτοι ΚΑΤΕΕ νοσηλευτικής και μαιευτικής
- Πτυχιούχοι τεχνικών επαγγελματικών λυκείων νοσηλευτικής
- Απόφοιτοι μέσων τεχνικών επαγγελματικών σχολών
- Πρακτικοί νοσοκόμοι
Το κρίσιμο σημείο είναι ότι ακόμη και βοηθοί νοσηλευτών μπορούν να ενταχθούν στα ΒΑΕ, αρκεί να διαθέτουν έναν από τους αναγνωρισμένους τίτλους σπουδών που προβλέπει ο νόμος.
Τι αλλάζει για όσους εργάζονται σε Κέντρα Υγείας
Ένα από τα βασικά ζητήματα που απαντά η εγκύκλιος αφορά τους εργαζόμενους στα Κέντρα Υγείας. Ο e-ΕΦΚΑ ξεκαθαρίζει ότι οι μονάδες που προέρχονται από πρώην ασφαλιστικούς οργανισμούς όπως το ΙΚΑ, ο ΟΑΕΕ και ο ΟΓΑ εξακολουθούν να καλύπτονται από το καθεστώς των ΒΑΕ ακόμη και μετά τις διοικητικές αλλαγές των τελευταίων ετών.
Ωστόσο, υπάρχει μια σημαντική προϋπόθεση: θα πρέπει να αποδεικνύεται ότι οι συγκεκριμένες δομές εξυπηρετούν καθημερινά σημαντικό αριθμό ασθενών. Με άλλα λόγια, η ένταξη στα ΒΑΕ δεν θεωρείται αυτόματη μόνο και μόνο επειδή κάποιος εργάζεται σε Κέντρο Υγείας.
Οι αρμόδιες υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ θα εξετάζουν ανά περίπτωση:
- τον χώρο εργασίας,
- την ειδικότητα,
- το αντικείμενο απασχόλησης,
- αλλά και το ποσοστό του χρόνου που ο εργαζόμενος εκτίθεται σε ανθυγιεινές συνθήκες.
Ποιοι εξαιρούνται από τα Βαρέα
Η εγκύκλιος βάζει ξεκάθαρα εκτός καθεστώτος ΒΑΕ ορισμένες δομές προληπτικής υγείας. Συγκεκριμένα, εξαιρούνται εργαζόμενοι που απασχολούνται σε πρώην Κέντρα Προληπτικής Υγιεινής και στους σημερινούς Σταθμούς Προστασίας Μάνας, Παιδιού και Εφήβου.
Οι δομές αυτές θεωρούνται χώροι προληπτικής ιατρικής και όχι νοσηλευτικής περίθαλψης υψηλού κινδύνου. Παρέχουν κυρίως:
- εμβολιασμούς,
- προληπτικές εξετάσεις,
- παρακολούθηση εγκύων και παιδιών,
- συμβουλευτική υγείας.
Επειδή απευθύνονται κυρίως σε υγιή άτομα και λειτουργούν σε ξεχωρισούς χώρους από τα υπόλοιπα ιατρεία, οι εργαζόμενοι εκεί δεν καλύπτονται πλέον από τον Κανονισμό ΒΑΕ.
Τι ισχύει για τις μαίες
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι διευκρινίσεις για τις μαίες, καθώς το καθεστώς τους είχε απασχολήσει επανειλημμένα τα τελευταία χρόνια.
Η νέα εγκύκλιος επαναβεβαιώνει ότι οι μαίες συνεχίζουν να εντάσσονται στα ΒΑΕ όταν εργάζονται:
- σε νοσοκομεία με μαιευτικά τμήματα,
- σε μαιευτήρια,
- σε δημόσιες ή ιδιωτικές μαιευτικές κλινικές.
Ο λόγος είναι ότι συμμετέχουν άμεσα σε τοκετούς, χειρουργεία και διαδικασίες με αυξημένη υγειονομική επιβάρυνση, σε συνθήκες παρόμοιες με εκείνες των νοσηλευτών.
Αντίθετα, μαίες που εργάζονται αποκλειστικά σε Κέντρα Υγείας ή σε δομές προληπτικής φροντίδας δεν θεωρείται ότι εμπίπτουν στο καθεστώς των ΒΑΕ.
Οι ειδικότητες που συνεχίζουν να προστατεύονται
Η εγκύκλιος υπενθυμίζει ότι στο ειδικό καθεστώς εξακολουθούν να υπάγονται και άλλες ειδικότητες του χώρου Υγείας, όπως:
- τραυματιοφορείς,
- εργαζόμενοι σε ψυχιατρικές κλινικές,
- προσωπικό μικροβιολογικών εργαστηρίων,
- βιολόγοι εργαστηρίων υγείας,
- προσωπικό τραπεζών αίματος,
- καθαρίστριες νοσοκομείων.
Παράλληλα, παραμένουν εκτός οι τραπεζοκόμοι ασθενών, οι οποίοι είχαν αφαιρεθεί από τον κατάλογο των ΒΑΕ ήδη από την αναθεώρηση του 2012.
Τι πρέπει να προσέξουν οι ασφαλισμένοι
Η εγκύκλιος τονίζει ότι σε πολλές περιπτώσεις θα απαιτούνται επιπλέον αποδεικτικά στοιχεία για να διαπιστωθεί αν ένας εργαζόμενος δικαιούται υπαγωγή στα ΒΑΕ. Αν για παράδειγμα το πιστοποιητικό υπηρεσιακών μεταβολών δεν αποτυπώνει με σαφήνεια τον χώρο εργασίας ή τα καθήκοντα του υπαλλήλου, μπορεί να ζητηθούν συμπληρωματικές βεβαιώσεις.
Αυτό σημαίνει ότι χιλιάδες εργαζόμενοι στον χώρο της Υγείας θα πρέπει να ελέγξουν προσεκτικά:
- την ειδικότητά τους,
- τα πτυχία που διαθέτουν,
- αλλά και το ακριβές αντικείμενο εργασίας τους μετά το 2012.
Η νέα ερμηνεία του e-ΕΦΚΑ αναμένεται να επηρεάσει τόσο τα ασφαλιστικά δικαιώματα όσο και τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης για μεγάλο μέρος του νοσηλευτικού προσωπικού της χώρας.
