Αύξηση στις συντάξεις με αναδρομικά που φτάνουν ακόμη και τα 17.000 ευρώ «κλείδωσαν» οι πρώτοι 25.000 εργαζόμενοι συνταξιούχοι, οι οποίοι έχουν ήδη δηλώσει διακοπή της απασχόλησής τους. Με τη διαδικασία αυτή ανοίγει ο δρόμος για τον επανυπολογισμό της σύνταξής τους και την προσμέτρηση των ενσήμων που συγκέντρωσαν από την ημέρα που επέστρεψαν στην εργασία τους μέχρι και τη διακοπή της.
Περισσότεροι από 254.000 συνταξιούχοι έχουν δηλώσει επίσημα στον ΕΦΚΑ ότι εργάζονται – περίπου ένας στους δέκα από το σύνολο των 2,5 εκατομμυρίων. Ωστόσο, δεν δικαιούνται όλοι προσαύξηση, καθώς ο νόμος εξαιρεί συγκεκριμένες κατηγορίες, όπως τους αγρότες που συνεχίζουν την καλλιεργητική τους δραστηριότητα. Από αυτούς, περίπου 120.000 αγρότες δεν πληρώνουν εισφορές, οπότε οι δικαιούχοι μειώνονται στους 135.000, με τους πρώτους 25.000 να βλέπουν ήδη τις αυξήσεις τους.
Η προσαύξηση υπολογίζεται διαφορετικά ανάλογα με το είδος της απασχόλησης. Οι μισθωτοί κερδίζουν 0,77% επιπλέον σύνταξη για κάθε χρόνο εργασίας μετά τη συνταξιοδότηση, ενώ οι ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι βλέπουν την αύξηση να εξαρτάται από την ασφαλιστική κατηγορία που έχουν επιλέξει. Στην πράξη, τα ποσά ξεκινούν από μόλις 12 ευρώ το μήνα για δύο χρόνια εργασίας με μισθό 800 ευρώ, αλλά μπορούν να αγγίξουν τα 135 ευρώ το μήνα για αυτοαπασχολούμενους με έξι χρόνια δουλειάς και υψηλές εισφορές.
Το υπουργείο Εργασίας εξετάζει πλέον νέα ρύθμιση που θα επιτρέπει στους συνταξιούχους να λαμβάνουν την προσαύξηση πιο ευέλικτα, ανάλογα με το πόσο συχνά δηλώνουν διακοπή απασχόλησης. Για παράδειγμα, μέσα σε μια πενταετία, κάποιος θα μπορεί να επιλέξει αν θέλει να πάρει τα αναδρομικά του είτε συνολικά στο τέλος είτε τμηματικά έως και τρεις φορές, κάθε φορά που σταματά την εργασία του.
Τι αλλάζει με τον «νόμο Γεωργιάδη»
Μέχρι το 2023, οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι είχαν «πέναλτι» 30% στη σύνταξή τους, το οποίο πλέον έχει καταργηθεί. Ο νέος νόμος (5078/2023) προβλέπει ότι στη θέση της περικοπής μπαίνει ένας ειδικός πόρος 10% επί του μισθού τους (ή το 50% της εισφοράς για τους ελεύθερους επαγγελματίες). Οι εισφορές αυτές, όμως, δεν πάνε χαμένες: μετατρέπονται σε προσαύξηση σύνταξης, την οποία εισπράττουν μόλις δηλώσουν διακοπή της εργασίας τους.
Όσοι δεν δηλώνουν ότι εργάζονται, διακινδυνεύουν βαρύτατο πρόστιμο — ο ΕΦΚΑ μπορεί να τους ζητήσει πίσω ολόκληρες 12 συντάξεις!
Πόσα κερδίζουν στην πράξη
Μισθωτός με δύο χρόνια δουλειάς και αποδοχές 800 ευρώ: +12€ το μήνα
Μισθωτός με έξι χρόνια εργασίας και αποδοχές 2.000 ευρώ: +92€
Αυτοαπασχολούμενος με έξι χρόνια ασφάλισης και υψηλή εισφορά: +135€
Αντίστοιχα, οι επαγγελματίες που πλήρωναν αυξημένες εισφορές στην επικουρική τους ασφάλιση (πάνω από 6%) δικαιούνται επιπλέον αναδρομικά. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι επιστροφές φτάνουν τις 17.352 ευρώ!
Η μεγάλη «τρύπα» στις επικουρικές
Το ΕΤΕΑΕΠ, που είναι ο κλάδος επικουρικής ασφάλισης του ΕΦΚΑ, έχει αφήσει εκτός προσαυξήσεων χιλιάδες συνταξιούχους, παρότι ο νόμος 4387/2016 (γνωστός ως «νόμος Κατρούγκαλου») προβλέπει ξεκάθαρα αύξηση 0,075% για κάθε χρόνο καταβολής έξτρα εισφορών πάνω από το 6%. Ειδικά σε Ταμεία όπως της Εμπορικής, όπου οι εισφορές έφταναν το 14,75%, η αδικία είναι κραυγαλέα. Περίπου 4.000 συνταξιούχοι της Εμπορικής βρίσκονται ήδη σε αντιπαράθεση με το ΕΤΕΑΕΠ, ζητώντας να τους αποδοθούν οι προσαυξήσεις που δικαιούνται.
Ανάλογα προβλήματα καταγράφονται και σε συντάξεις με «βαρέα ένσημα». Παρά το ότι οι εργαζόμενοι πλήρωναν αυξημένες εισφορές (8% αντί 6%), οι προσαυξήσεις δεν υπολογίστηκαν ποτέ. Σε πολλές περιπτώσεις οι συνταξιούχοι έχασαν έως και 140 ευρώ το μήνα, συν αναδρομικά άνω των 10.000 ευρώ.
Χαμένοι και κερδισμένοι
Οι μεγαλύτεροι κερδισμένοι είναι οι παλαιοί ασφαλισμένοι με πολλά χρόνια αυξημένων εισφορών, που μπορούν να δουν σημαντική διαφορά τόσο στην κύρια όσο και στην επικουρική τους σύνταξη. Οι νεότεροι ασφαλισμένοι κερδίζουν μικρότερες προσαυξήσεις, αφού εργάστηκαν λιγότερα χρόνια πριν το 2014, όμως και αυτοί επωφελούνται με βελτιώσεις.
Παραδείγματα που «καίνε»
Συνταξιούχος τραπεζικός με 35 έτη και εισφορές 10% δικαιούται αύξηση 241€ και αναδρομικά 17.352€.
Συνταξιούχος ΙΚΑ με «βαρέα» και εισφορά 8% κερδίζει 40€ μηνιαία αύξηση και αναδρομικά 2.400€.
Συνταξιούχος ΔΕΗ ή ΤΕΑΥΕΚ με εισφορά 9% λαμβάνει 168€ αύξηση και 14.000€ αναδρομικά.
Ποιοι πρέπει να κινηθούν τώρα
Όσοι συνταξιούχοι είχαν καταβάλει εισφορές άνω του 6% πρέπει να ελέγξουν αν αυτές υπολογίστηκαν στην επικουρική τους σύνταξη. Αν όχι, έχουν δικαίωμα να ζητήσουν επανυπολογισμό μέσω αίτησης «θεραπείας». Σε περίπτωση απόρριψης, μπορούν να προσφύγουν δικαστικά εντός πέντε ετών από την ημερομηνία συνταξιοδότησης.
Παράλληλα, περίπου 32.000 συνταξιούχοι περιμένουν τον επανυπολογισμό της κύριας σύνταξης με τα βελτιωμένα ποσοστά του νόμου Βρούτση (4670/2020). Εκεί, τα αναδρομικά ξεκινούν από 444 ευρώ και φτάνουν έως 13.784 ευρώ, ανάλογα με τα έτη ασφάλισης και τον συντάξιμο μισθό.
Πώς βλέπετε αν επανυπολογίστηκε η σύνταξή σας
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να μπουν στο ενημερωτικό σημείωμα της κύριας σύνταξης και να αναζητήσουν την ένδειξη «επανυπολογισμός σύνταξης βάσει νόμου 4670/2020». Αν αυτή η στήλη λείπει, σημαίνει ότι η διαδικασία δεν έχει γίνει ακόμη και ίσως υπάρχουν αναδρομικά που δεν έχουν αποδοθεί.
