Λίγοι ασφαλισμένοι γνωρίζουν ότι υπάρχει ένας «κρυμμένος» μηχανισμός στο σύστημα συντάξεων που μπορεί να ανεβάσει τη μηνιαία σύνταξή τους ακόμη και πάνω από 500 ευρώ. Ο λόγος για τα πλασματικά έτη ασφάλισης, ένα εργαλείο που όταν χρησιμοποιείται σωστά, όχι μόνο αυξάνει σημαντικά το ποσό της τελικής παροχής, αλλά ανοίγει τον δρόμο για έξοδο στη σύνταξη ακόμη και επτά χρόνια νωρίτερα.
Σε αρκετές περιπτώσεις, η αξιοποίηση των πλασματικών ετών δεν προσφέρει απλώς μια ενίσχυση στο τελικό ποσό, αλλά μετατρέπει μια μειωμένη σύνταξη σε πλήρη, κάτι που εκτοξεύει το όφελος για τον ασφαλισμένο.
Γιατί τα πλασματικά έτη κρύβουν τόσο μεγάλο όφελος
Το πρώτο και βασικό πλεονέκτημα προκύπτει από το υψηλότερο ποσοστό αναπλήρωσης. Ένας εργαζόμενος που έχει 35 χρόνια ασφάλισης «χτίζει» ποσοστό 37,31%. Αν όμως αυξήσει τον χρόνο στα 40 χρόνια, το ποσοστό ανεβαίνει στο 50%. Μια πενταετία δηλαδή μπορεί να μεταμορφώσει πλήρως την τελική σύνταξη.
Ταυτόχρονα, όταν κάποιος βγει με πλήρη σύνταξη αντί μειωμένης, αποφεύγει την «ποινή» της μείωσης κατά 30% στην εθνική σύνταξη. Με τα σημερινά δεδομένα, αυτό σημαίνει διαφορά άνω των 130 ευρώ μηνιαίως — ένα ποσό που μόνο του αποτελεί σημαντικό κέρδος.
Δεν είναι όμως μόνο αυτά. Για όσους έχουν χαμηλές αποδοχές, το κόστος εξαγοράς των πλασματικών ετών συχνά υπερκαλύπτεται από την τελική αύξηση της σύνταξης. Στις περισσότερες περιπτώσεις οι ασφαλισμένοι παίρνουν πίσω όλο το ποσό της εξαγοράς μέσα σε λίγα χρόνια, αφού η απόσβεση γίνεται συνήθως μέσα σε 4 έως 8 έτη.
Τα 7 SOS πριν κάνετε αίτηση
Πριν προχωρήσει κάποιος στην εξαγορά, υπάρχουν επτά κρίσιμα σημεία που πρέπει να γνωρίζει:
-
Υψηλότερη ανταποδοτική σύνταξη. Περισσότερα έτη ασφάλισης σημαίνουν μεγαλύτερο ποσοστό αναπλήρωσης και άρα μεγαλύτερο ποσό κάθε μήνα.
-
Μηδενισμός της μείωσης στην εθνική σύνταξη. Με τα πλασματικά χρόνια πολλοί γλιτώνουν την ποινή 30% που επιβάλλεται σε όσους αποχωρούν με μειωμένο όριο ηλικίας.
-
Απόλυτη ή σχεδόν απόλυτη απόσβεση του κόστους εξαγοράς. Όσο χαμηλότερες είναι οι αποδοχές, τόσο πιο συμφέρουσα γίνεται η διαδικασία, με επιστροφή ακόμη και του 100% του κόστους μέσω της αύξησης σύνταξης.
-
Γρήγορη απόσβεση. Σε περιπτώσεις όπου κάποιος μετατρέψει τη μειωμένη σύνταξη σε πλήρη, η «επένδυση» των πλασματικών ετών αποπληρώνεται μέσα σε λιγότερο από 6 χρόνια.
-
Υπολογισμός κόστους βάσει αποδοχών τελευταίου 12μήνου. Για μισθωτούς, το ποσό εξαρτάται από τον μέσο μισθό του τελευταίου χρόνου, ενώ για τους αυτοαπασχολούμενους από την τρέχουσα εισφορά σύνταξης.
-
Συμφέρει να γίνει με χαμηλές αποδοχές. Το όφελος στη σύνταξη δεν σχετίζεται με το πόσο κοστίζει η εξαγορά, αλλά με τα χρόνια που προστίθενται.
-
Έκπτωση στην εφάπαξ πληρωμή. Όσο περισσότερα έτη εξοφλούνται με μία δόση, τόσο μεγαλύτερη η έκπτωση (2% ανά έτος).
Ποιοι κερδίζουν τα περισσότερα χρήματα
Οι μεγαλύτεροι κερδισμένοι είναι όσοι με τα πλασματικά έτη «πηδούν» από μειωμένη σε πλήρη σύνταξη. Τα παραδείγματα είναι αποκαλυπτικά:
Παράδειγμα 1 – Μισθωτός με μέσες αποδοχές
Ένας εργαζόμενος 62 ετών με 35 χρόνια ασφάλισης δικαιούται μειωμένη σύνταξη περίπου 768 ευρώ. Αν όμως εξαγοράσει 5 πλασματικά έτη και φτάσει τα 40, θα πάρει πλήρη σύνταξη περίπου 1.057 ευρώ. Δηλαδή 289 ευρώ περισσότερα κάθε μήνα.
Με ετήσια αύξηση 3.468 ευρώ, η απόσβεση των περίπου 16.500 ευρώ που πλήρωσε γίνεται σε λιγότερα από 5 χρόνια.
Παράδειγμα 2 – Μισθωτός με υψηλές αποδοχές
Αντίστοιχος εργαζόμενος με συντάξιμο μισθό σχεδόν 3.000 ευρώ, από 1.391 ευρώ μειωμένης ανεβαίνει στα 1.892 ευρώ με πλήρη σύνταξη. Το κέρδος των 501 ευρώ τον μήνα σημαίνει ετήσια αύξηση άνω των 6.000 ευρώ, με απόσβεση εξαγοράς γύρω στα 6 χρόνια.
Πώς κατεβαίνει το όριο ηλικίας
Το δεύτερο μεγάλο μυστικό των πλασματικών ετών αφορά τα όρια ηλικίας. Οι παλαιοί ασφαλισμένοι (πριν από το 1993) μπορούν, με την αναγνώριση πλασματικών ετών, να «κλειδώσουν» ηλικίες που ίσχυαν πριν το 2012 — αποφεύγοντας έτσι την αυτόματη άνοδο στα 67.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι μητέρες του ΙΚΑ με ανήλικο το 2011. Αν δεν συμπλήρωσαν τότε τις 5.500 ημέρες εργασίας, σήμερα θα οδηγούνταν στα 67. Με πλασματικά έτη όμως μπορούν να βγουν ακόμη και στα 63–64, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις δικαιούνται μειωμένη πριν τα 62.
Πόσα πλασματικά χρόνια μπορούν να αναγνωριστούν
Ανάλογα με το Ταμείο και το έτος θεμελίωσης, μπορούν να αναγνωριστούν διαφορετικοί χρόνοι:
-
Έως 200 ημέρες ανεργίας και 200 ασθένειας για το ΙΚΑ μέχρι το 2010.
-
Για θεμελίωση με τις προϋποθέσεις του 2011 μπορούν να αναγνωριστούν έως 4 έτη, ενώ για το 2012 έως 5.
-
Από το 2013 και μετά, η αναγνώριση μπορεί να φτάσει τα 7 έτη για σύνταξη στα 62 με 40 έτη ασφάλισης.
-
Στο Δημόσιο το «ταβάνι» ανεβαίνει στα 12 έτη λόγω του ξεχωριστού υπολογισμού του χρόνου τέκνων.
Επιπλέον, ασφαλισμένοι σε ΟΑΕΕ και ΕΤΑΑ μπορούν να συμπληρώσουν την 35ετία ως το 2012 και να ανοίξουν την πόρτα για έξοδο στα 62 αντί στα 67.
Το συμπέρασμα
Τα πλασματικά έτη δεν είναι μια τυπική διαδικασία αλλά ένα οικονομικό «εργαλείο» που μπορεί να αλλάξει ριζικά την επαγγελματική έξοδο ενός εργαζομένου. Από την αύξηση του ποσού, μέχρι τη μείωση του ορίου ηλικίας και την ταχεία απόσβεση του κόστους, μπορούν να αποδειχθούν η πιο συμφέρουσα κίνηση πριν από την αίτηση για σύνταξη.
Αν αξιοποιηθούν σωστά, όχι μόνο φέρνουν μια σύνταξη σημαντικά υψηλότερη, αλλά χαρίζουν και πολύτιμα χρόνια ζωής εκτός εργασίας — μια προοπτική που σήμερα δεν πρέπει να αφήνει αδιάφορο κανέναν.
