Καθώς πλησιάζει η πασχαλινή περίοδος, η Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδας (ΓΣΕΕ) σε συνεργασία με το Κέντρο Πληροφόρησης Εργαζομένων & Ανέργων (ΚΕ.Π.Ε.Α./ΓΣΕΕ), προχώρησε σε αναλυτική ενημέρωση σχετικά με τα δικαιώματα των εργαζομένων και τις υποχρεώσεις των εργοδοτών κατά τις αργίες του Πάσχα. Οι σχετικές ρυθμίσεις καθορίζονται από την ισχύουσα εργατική νομοθεσία, και έχουν στόχο την προστασία του χρόνου ανάπαυσης των εργαζομένων, αλλά και τη δίκαιη αμοιβή σε περιπτώσεις νόμιμης απασχόλησης.
Η κυριακή του πάσχα: ημέρα απόλυτης αργίας
Η Κυριακή του Πάσχα, φέτος στις 20 Απριλίου 2025, είναι εξ’ ορισμού ημέρα υποχρεωτικής ανάπαυσης για τους εργαζομένους, καθώς ισχύει ο γενικός κανόνας της κυριακάτικης αργίας. Δεν επιτρέπεται, κατά κανόνα, καμία μορφή απασχόλησης, εκτός από τις περιπτώσεις επιχειρήσεων που λειτουργούν νόμιμα σε Κυριακές και άλλες αργίες, όπως π.χ. νοσοκομεία, ξενοδοχεία, μέσα μαζικής μεταφοράς κ.ά.
Στις περιπτώσεις αυτές, οι εργαζόμενοι δικαιούνται ειδικές αποδοχές:
Για εργαζόμενους με ημερομίσθιο: καταβάλλεται το κανονικό ημερομίσθιο τους συν προσαύξηση 75% επί του νόμιμου ωρομισθίου για τις ώρες που εργάστηκαν.
Για μισθωτούς με μηνιαίο μισθό: δικαιούνται προσαύξηση 75%, που υπολογίζεται επί του 1/25 του μισθού τους για τις ώρες απασχόλησης.
Αναπληρωματική ανάπαυση (ρεπό): αν η απασχόληση ξεπεράσει τις 5 ώρες, οι εργαζόμενοι πρέπει να λάβουν και επιπλέον ρεπό κάποια άλλη εργάσιμη ημέρα της εβδομάδας.
Η δευτέρα του πάσχα: υποχρεωτική αργία για όλους
Η Δευτέρα του Πάσχα, δηλαδή στις 21 Απριλίου 2025, έχει θεσμοθετηθεί ως υποχρεωτική αργία, κάτι που σημαίνει ότι όλες οι επιχειρήσεις (εκτός εξαιρέσεων) οφείλουν να παραμείνουν κλειστές. Εάν όμως κάποιοι εργαζόμενοι απασχοληθούν, ισχύουν τα εξής:
Για όσους αμείβονται με ημερομίσθιο: δικαιούνται το κανονικό τους ημερομίσθιο, χωρίς προσαύξηση, εφόσον δεν εργαστούν. Αν εργαστούν, καταβάλλεται η νόμιμη προσαύξηση 75%.
Για εργαζόμενους με μηνιαίο μισθό:
Αν η επιχείρηση λειτουργεί κανονικά βάσει νόμου, οι εργαζόμενοι λαμβάνουν προσαύξηση 75% για τις ώρες που εργάστηκαν.
Αν η επιχείρηση λειτουργήσει έκτακτα, ενώ συνήθως παραμένει κλειστή σε αργίες, τότε ο εργαζόμενος δικαιούται το 1/25 του κανονικού μισθού του και προσαύξηση 75% στο νόμιμο ημερομίσθιο για όσες ώρες εργάστηκε.
Σημαντικές διευκρινίσεις για τα εργασιακά δικαιώματα
Το θεσμικό πλαίσιο που ρυθμίζει τα παραπάνω, περιλαμβάνεται στα άρθρα 193 έως 209 του Κώδικα Ατομικού Εργατικού Δικαίου (Π.Δ. 80/2022). Σε κάθε περίπτωση, αν ισχύουν ευνοϊκότερες ρυθμίσεις (π.χ. Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας ή επιχειρησιακές πρακτικές), αυτές υπερισχύουν των γενικών κανόνων.
Τονίζεται ότι απαγορεύεται ρητά ο συμψηφισμός ρεπό με ημέρα υποχρεωτικής αργίας. Δηλαδή, δεν επιτρέπεται να αφαιρεθεί μία υποχρεωτική αργία από τα ρεπό ή την ετήσια άδεια του εργαζομένου. Οι ημέρες υποχρεωτικής αργίας δεν υπολογίζονται ούτε στην ετήσια άδεια με αποδοχές.
Αυστηροί περιορισμοί και κυρώσεις για την παράνομη απασχόληση
Κατά τις υποχρεωτικές αργίες και τις Κυριακές, απαγορεύεται ρητά η λειτουργία επιχειρήσεων και η άσκηση οποιασδήποτε επαγγελματικής δραστηριότητας, πλην των εξαιρέσεων που προβλέπονται από τη νομοθεσία. Όσες επιχειρήσεις δεν ανήκουν σε αυτές τις εξαιρέσεις, οφείλουν να παραμείνουν κλειστές.
Ειδική άδεια από την Επιθεώρηση Εργασίας απαιτείται για την απασχόληση προσωπικού κατά τις αργίες, ενώ σε εξαιρετικές περιπτώσεις (όπως π.χ. άμεσος κίνδυνος καταστροφής προϊόντων) απαιτείται ειδοποίηση των αστυνομικών αρχών.
Η παράνομη απασχόληση προσωπικού σε ημέρες υποχρεωτικής ανάπαυσης ή Κυριακές αποτελεί πολύ σοβαρή παράβαση, και επιφέρει:
βαριά χρηματικά πρόστιμα,
ποινικές κυρώσεις εις βάρος του εργοδότη.
Οι εργαζόμενοι οφείλουν να γνωρίζουν τα δικαιώματά τους, ενώ οι εργοδότες να συμμορφώνονται πλήρως με τις διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας, ιδίως σε περιόδους όπως το Πάσχα, που συνδέονται με αργίες και αυξημένες υποχρεώσεις προστασίας των δικαιωμάτων των μισθωτών.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
