Πότε διαγράφονται τα πρόστιμα του ΚΟΚ; Ο κανόνας της τριετίας που μπορεί να απαλλάξει οδηγούς από παλιές κλήσεις και τι πρέπει να ελέγξεις αν λάβεις ειδοποίηση πληρωμής.
Πολλοί οδηγοί στην Ελλάδα έχουν βρεθεί κάποια στιγμή αντιμέτωποι με ένα απρόσμενο ειδοποιητήριο: μια παλιά κλήση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας που εμφανίζεται ξαφνικά μετά από χρόνια. Ωστόσο, υπάρχει ένας σημαντικός κανόνας που μπορεί να απαλλάξει αρκετούς πολίτες από την υποχρέωση πληρωμής – και αφορά το χρονικό όριο μέσα στο οποίο οι δήμοι πρέπει να βεβαιώσουν τα πρόστιμα.
Σύμφωνα με διευκρινίσεις του Υπουργείου Εσωτερικών, υπάρχει συγκεκριμένη προθεσμία για τη διαδικασία της ταμειακής βεβαίωσης των προστίμων του ΚΟΚ. Αν αυτή η προθεσμία ξεπεραστεί, τότε η απαίτηση θεωρείται εκπρόθεσμη και ο πολίτης δεν υποχρεούται πλέον να καταβάλει το ποσό.
Ο κανόνας της τριετίας
Η νομοθεσία ορίζει ότι τα πρόστιμα που προκύπτουν από παραβάσεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας πρέπει να βεβαιώνονται ταμειακά μέσα σε τρία χρόνια. Η τριετία δεν ξεκινά από την ημέρα της παράβασης, αλλά από το τέλος του έτους κατά το οποίο καταγράφηκε η κλήση.
Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει ένα σαφές χρονικό όριο μέσα στο οποίο οι αρμόδιες υπηρεσίες – συνήθως οι δήμοι – πρέπει να ολοκληρώσουν τη διαδικασία ώστε να απαιτήσουν την πληρωμή.
Αν η διαδικασία αυτή δεν ολοκληρωθεί εγκαίρως, τότε η οφειλή παραγράφεται.
Παράδειγμα που δείχνει τι ισχύει
Για να γίνει πιο κατανοητό, ας δούμε ένα απλό παράδειγμα.
Αν ένας οδηγός λάβει κλήση για παράβαση του ΚΟΚ μέσα στο 2021, η προθεσμία για την ταμειακή βεβαίωση της συγκεκριμένης οφειλής ξεκινά από το τέλος του 2021. Αυτό σημαίνει ότι οι αρμόδιες αρχές έχουν περιθώριο μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2024 να προχωρήσουν στην επίσημη απαίτηση του ποσού.
Εάν περάσει αυτή η ημερομηνία χωρίς να έχει γίνει η σχετική βεβαίωση, τότε το πρόστιμο θεωρείται παραγεγραμμένο. Με άλλα λόγια, ο πολίτης δεν υποχρεούται πλέον να πληρώσει το συγκεκριμένο ποσό.
Διευκρινίσεις από το Υπουργείο Εσωτερικών
Το θέμα ξεκαθαρίστηκε ακόμη περισσότερο με πρόσφατο έγγραφο του Υπουργείου Εσωτερικών (17729/23.02.2024). Σε αυτό επιβεβαιώνεται ότι οι απαιτήσεις για πρόστιμα που βεβαιώθηκαν μετά την παρέλευση της νόμιμης προθεσμίας δεν έχουν νομική ισχύ.
Με βάση αυτή τη διευκρίνιση, οι δήμοι δεν μπορούν πλέον να διεκδικήσουν τέτοιες οφειλές από τους πολίτες. Εάν κάποιος λάβει ειδοποίηση για πληρωμή μετά την τριετία, έχει τη δυνατότητα να ζητήσει τη διαγραφή της.
Η θέση αυτή δεν είναι νέα. Ήδη από το 2012 ο Συνήγορος του Πολίτη είχε επισημάνει το συγκεκριμένο ζήτημα σε σχετικές εκθέσεις και παρεμβάσεις, τονίζοντας ότι οι δήμοι πρέπει να τηρούν αυστηρά τα χρονικά όρια που προβλέπει ο νόμος.
Τι συμβαίνει ήδη σε μεγάλους δήμους
Σε αρκετές περιπτώσεις δήμοι σε μεγάλες πόλεις έχουν ήδη προχωρήσει σε διαγραφή προστίμων που είχαν βεβαιωθεί εκτός προθεσμίας. Μεταξύ αυτών βρίσκονται και μεγάλοι δήμοι όπως της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης.
Οι υπηρεσίες των δήμων, μετά τις σχετικές διευκρινίσεις, προχώρησαν στη διαγραφή παλαιών κλήσεων που δεν είχαν βεβαιωθεί μέσα στο προβλεπόμενο χρονικό διάστημα.
Αυτό σημαίνει ότι χιλιάδες πολίτες απαλλάχθηκαν από οφειλές που διαφορετικά θα έπρεπε να πληρώσουν.
Μπορούν να επιστραφούν χρήματα;
Σε ορισμένες περιπτώσεις, πολίτες που είχαν ήδη πληρώσει πρόστιμα τα οποία τελικά θεωρούνται εκπρόθεσμα, έχουν τη δυνατότητα να ζητήσουν επιστροφή χρημάτων.
Η διαδικασία αυτή διαφέρει ανάλογα με τον δήμο και την περίπτωση, όμως προβλέπεται ότι μπορεί να υποβληθεί σχετικό αίτημα προς την αρμόδια υπηρεσία.
Γι’ αυτό αρκετοί νομικοί συμβουλεύουν όσους έχουν πληρώσει παλαιές κλήσεις να ελέγξουν πότε ακριβώς έγινε η ταμειακή βεβαίωση.
Τι πρέπει να κάνουν οι οδηγοί
Αν ένας πολίτης λάβει ειδοποίηση για πληρωμή μιας παλιάς κλήσης, το πρώτο πράγμα που πρέπει να ελέγξει είναι η ημερομηνία της παράβασης.
Στη συνέχεια πρέπει να διαπιστωθεί πότε έγινε η ταμειακή βεβαίωση από τον δήμο. Αν έχουν περάσει περισσότερα από τρία χρόνια από το τέλος του έτους κατά το οποίο έγινε η παράβαση, τότε υπάρχει μεγάλη πιθανότητα το πρόστιμο να έχει παραγραφεί.
Σε αυτή την περίπτωση ο οδηγός μπορεί να υποβάλει αίτημα για διαγραφή της οφειλής.
Γιατί είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τον κανόνα
Η συγκεκριμένη διάταξη προστατεύει τους πολίτες από την επιβολή προστίμων μετά από μεγάλο χρονικό διάστημα, όταν πολλές φορές οι οδηγοί δεν θυμούνται καν την παράβαση ή δεν έχουν ενημερωθεί εγκαίρως.
Παράλληλα, υποχρεώνει τις δημόσιες υπηρεσίες να κινούνται μέσα σε σαφή χρονικά πλαίσια.
Για αυτό και πολλοί ειδικοί επισημαίνουν ότι κάθε οδηγός θα πρέπει να γνωρίζει τον κανόνα της τριετίας. Μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα σημαντικός σε περίπτωση που εμφανιστεί ξαφνικά μια παλιά κλήση.
