Μια νέα ψηφιακή «ασπίδα» απέναντι στην ακρίβεια και τα φαινόμενα αισχροκέρδειας ετοιμάζει το υπουργείο Ανάπτυξης, βάζοντας στο επίκεντρο την τεχνητή νοημοσύνη και την ανάλυση δεδομένων σε πραγματικό χρόνο. Το νέο σύστημα με την ονομασία «PosoKanei» φιλοδοξεί να αλλάξει πλήρως τον τρόπο με τον οποίο οι καταναλωτές παρακολουθούν τις τιμές στα βασικά προϊόντα καθημερινής ανάγκης, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο το κράτος εποπτεύει την αγορά.
Η νέα πλατφόρμα έρχεται να αντικαταστήσει το γνωστό e-katanalotis, όμως αυτή τη φορά με πολύ πιο εξελιγμένες δυνατότητες, αξιοποιώντας «έξυπνα» εργαλεία και αυτοματοποιημένες λειτουργίες που θα επιτρέπουν την άμεση σύγκριση τιμών, τον εντοπισμό ύποπτων ανατιμήσεων και την παρακολούθηση της πορείας των προϊόντων στα ράφια των σούπερ μάρκετ.
Το νέο «όπλο» κατά της ακρίβειας
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου Ανάπτυξης, το PosoKanei θα λειτουργεί ως μια σύγχρονη διαδραστική εφαρμογή, μέσω της οποίας οι πολίτες θα μπορούν να βλέπουν σε πραγματικό χρόνο τις τιμές βασικών αγαθών, να συγκρίνουν προϊόντα και να εντοπίζουν τις πιο συμφέρουσες επιλογές για τις αγορές τους.
Το νέο εργαλείο θα βασίζεται σε δεδομένα αγοράς υψηλής ακρίβειας και θα αντλεί πληροφορίες από χιλιάδες προϊόντα που διακινούνται στις μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Στόχος της κυβέρνησης είναι να δημιουργηθεί ένα ολοκληρωμένο ψηφιακό οικοσύστημα εποπτείας της αγοράς, το οποίο θα επιτρέπει ταχύτερους ελέγχους και πιο άμεσες παρεμβάσεις όταν εντοπίζονται αδικαιολόγητες αυξήσεις τιμών.
Τα 10.000 προϊόντα που θα παρακολουθούνται
Στο πλαίσιο του σχεδίου, το υπουργείο Ανάπτυξης προχώρησε ήδη σε πρόσκληση προς την εταιρεία CIRCANA HELLAS Α.Ε. για την παροχή εξειδικευμένων δεδομένων αγοράς.
Η συνεργασία αφορά τη μεταφορά λίστας με τα 10.000 προϊόντα με τον μεγαλύτερο όγκο πωλήσεων στην ελληνική αγορά — τα λεγόμενα top 10.000 SKUs — προς τη νέα Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας Καταναλωτή.
Πρόκειται για επώνυμα προϊόντα αλλά και προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, τα οποία αποτελούν τη βάση των καθημερινών αγορών των καταναλωτών. Αυτοί οι κωδικοί θα χρησιμοποιηθούν ως ο βασικός «κορμός» του νέου συστήματος, ώστε να καταγράφονται συνεχώς μεταβολές τιμών και εμπορικές πρακτικές.
Η προθεσμία για την κατάθεση προσφοράς λήγει στις 26 Μαΐου, ενώ η αξία της συγκεκριμένης σύμβασης φτάνει τα 11.532 ευρώ με ΦΠΑ.
Τεχνητή νοημοσύνη για ελέγχους και πρόστιμα
Το PosoKanei δεν θα περιορίζεται μόνο στη σύγκριση τιμών για τους πολίτες. Το νέο ψηφιακό μοντέλο θα λειτουργεί και ως εργαλείο εποπτείας της αγοράς για τις αρμόδιες αρχές.
Η νέα Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς θα αξιοποιεί εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης για την ανάλυση δεδομένων, τον εντοπισμό παραβατικών συμπεριφορών και τη διενέργεια ελέγχων.
Μέσα από αλγόριθμους και αυτοματοποιημένες διαδικασίες, το σύστημα θα μπορεί:
- να εντοπίζει ύποπτες αυξήσεις τιμών,
- να κατηγοριοποιεί καταγγελίες καταναλωτών,
- να ενεργοποιεί αυτεπάγγελτους ελέγχους,
- να υποστηρίζει τη διαδικασία επιβολής προστίμων,
- και να διευκολύνει τη λήψη αποφάσεων από τις ελεγκτικές υπηρεσίες.
Κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι στόχος είναι να δημιουργηθεί ένας μηχανισμός αντίστοιχος με εκείνους που λειτουργούν ήδη σε προηγμένες ευρωπαϊκές χώρες, όπου η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται για την παρακολούθηση της αγοράς και την αντιμετώπιση αθέμιτων πρακτικών.
Χρηματοδότηση εκατομμυρίων ευρώ
Παράλληλα με την ανάπτυξη της πλατφόρμας, ενεργοποιείται και ένα ευρύτερο πρόγραμμα ενίσχυσης των ψηφιακών δυνατοτήτων της νέας Αρχής.
Η σχετική δράση, που έχει ενταχθεί στο «ΤΠΑ Υπουργείου Ανάπτυξης 2026-2030», διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό 4,6 εκατομμυρίων ευρώ και αφορά την αναβάθμιση των συστημάτων εποπτείας της αγοράς, με βασικό άξονα τις εφαρμογές AI και την αξιοποίηση μεγάλου όγκου δεδομένων.
Το υπουργείο θεωρεί ότι η νέα αυτή υποδομή θα επιτρέψει πιο αποτελεσματική προστασία των καταναλωτών, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου οι αυξήσεις τιμών και το κόστος ζωής εξακολουθούν να πιέζουν τα νοικοκυριά.
Θεοδωρικάκος: «Μεγάλη θεσμική μεταρρύθμιση»
Ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος έχει χαρακτηρίσει τη δημιουργία της νέας Αρχής ως μία από τις σημαντικότερες θεσμικές παρεμβάσεις των τελευταίων ετών στον τομέα της αγοράς και της προστασίας του καταναλωτή.
Όπως επισημαίνει το υπουργείο, για πρώτη φορά δημιουργείται ένας ενιαίος και συντονισμένος μηχανισμός εποπτείας, ο οποίος θα συνδυάζει ψηφιακά εργαλεία, πραγματικά δεδομένα αγοράς και τεχνητή νοημοσύνη.
Ήδη, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται από το υπουργείο Ανάπτυξης, έχουν επιβληθεί πρόστιμα εκατομμυρίων ευρώ για παραβάσεις που σχετίζονται με το πλαφόν κέρδους και την παραβίαση του Κώδικα Δεοντολογίας.
Με το νέο PosoKanei, η κυβέρνηση επιχειρεί πλέον να περάσει σε μια νέα εποχή ελέγχου της αγοράς, όπου οι τιμές θα παρακολουθούνται σχεδόν σε πραγματικό χρόνο και οι καταναλωτές θα αποκτούν άμεση εικόνα για το πού συμφέρει να κάνουν τις αγορές τους.
Για πολλούς, πρόκειται για το πιο φιλόδοξο ψηφιακό εγχείρημα που έχει επιχειρηθεί μέχρι σήμερα στον τομέα της προστασίας του καταναλωτή στην Ελλάδα.
