Σε μια νέα εποχή αυστηρής φορολογικής παρακολούθησης εισέρχεται η χώρα από το 2026, καθώς η ΑΑΔΕ ενεργοποιεί ένα εκτεταμένο σχέδιο ψηφιακών ελέγχων με βασικό στόχο την αύξηση των εισπράξεων από ληξιπρόθεσμα χρέη και τον εντοπισμό φορολογικών αποκλίσεων σε πραγματικό χρόνο.
Με «όπλα» την τεχνητή νοημοσύνη, τα big data, τις διασταυρώσεις μέσω myDATA και τη συνεχή παρακολούθηση τραπεζικών και φορολογικών στοιχείων, η φορολογική διοίκηση αποκτά πλέον πλήρη εικόνα της οικονομικής δραστηριότητας κάθε φορολογούμενου. Στο επίκεντρο βρίσκονται όσοι αφήνουν απλήρωτες οφειλές, εμφανίζουν αδήλωτα εισοδήματα ή παρουσιάζουν ασυμφωνίες ανάμεσα στις δηλώσεις τους και στις πραγματικές οικονομικές κινήσεις.
Η ΑΑΔΕ ανεβάζει τον πήχη στις εισπράξεις
Το νέο επιχειρησιακό πλάνο της ΑΑΔΕ για το 2026 προβλέπει επιθετική στρατηγική απέναντι στα ληξιπρόθεσμα χρέη προς την Εφορία, τα οποία συνεχίζουν να αυξάνονται χρόνο με τον χρόνο.
Η φορολογική διοίκηση θέτει συγκεκριμένους ποσοτικούς στόχους, επιδιώκοντας να ενισχύσει σημαντικά την εισπραξιμότητα τόσο από νέες όσο και από παλαιές οφειλές. Ειδικότερα, ο σχεδιασμός προβλέπει:
- ανάκτηση 3,2 δισ. ευρώ από παλαιά ληξιπρόθεσμα χρέη,
- είσπραξη 850 εκατ. ευρώ από νέες φορολογικές οφειλές,
- είσπραξη 28 εκατ. ευρώ από τελωνειακές εκκρεμότητες,
- ποσοστό είσπραξης 35% επί των νέων ληξιπρόθεσμων χρεών,
- καθώς και είσπραξη τουλάχιστον του 45% των οφειλών από φορολογούμενους που εμφανίζουν για πρώτη φορά ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι φορολογούμενοι που καθυστερούν συστηματικά τις πληρωμές τους θα εντοπίζονται πολύ πιο γρήγορα, ενώ θα ενεργοποιούνται άμεσα διαδικασίες ελέγχου όταν καταγράφονται ύποπτες αποκλίσεις ανάμεσα σε τραπεζικές κινήσεις, δηλωθέντα εισοδήματα και περιουσιακά στοιχεία.
Δημιουργείται πλήρης ψηφιακός φάκελος για κάθε φορολογούμενο
Κομβικό ρόλο στο νέο μοντέλο ελέγχων θα παίξει η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου ψηφιακού προφίλ για κάθε ΑΦΜ.
Η ΑΑΔΕ προχωρά στη συγκέντρωση και αξιοποίηση πληροφοριών από διαφορετικές βάσεις δεδομένων, τόσο εντός Ελλάδας όσο και από το εξωτερικό. Μέσω διεθνών συνεργασιών και ανταλλαγής στοιχείων με περισσότερες από 90 χώρες, οι φορολογικές αρχές θα έχουν πλέον τη δυνατότητα να εντοπίζουν αδήλωτες καταθέσεις, περιουσιακά στοιχεία και εισοδήματα εκτός συνόρων.
Το νέο μοντέλο βασίζεται και στο σύστημα PARE (Payment Capacity – Attitude – Recency), το οποίο θα λειτουργεί ως μηχανισμός αξιολόγησης της οικονομικής συμπεριφοράς κάθε οφειλέτη.
Με βάση αυτό το σύστημα, η Εφορία θα εξετάζει:
- την εικόνα των τραπεζικών λογαριασμών,
- τα δηλωμένα εισοδήματα,
- τα ακίνητα και την κινητή περιουσία,
- τη συνέπεια στις παλαιότερες πληρωμές,
- τη χρονική διάρκεια των χρεών,
- αλλά και οικονομικά γεγονότα που επηρεάζουν τη δυνατότητα αποπληρωμής.
Ουσιαστικά, κάθε φορολογούμενος θα αποκτά έναν «δείκτη κινδύνου», μέσω του οποίου η ΑΑΔΕ θα αποφασίζει ποιες υποθέσεις θεωρούνται υψηλής προτεραιότητας για έλεγχο ή λήψη αναγκαστικών μέτρων.
Τεχνητή νοημοσύνη και real time έλεγχοι
Η τεχνητή νοημοσύνη αποκτά πλέον πρωταγωνιστικό ρόλο στους φορολογικούς ελέγχους, καθώς τα νέα ψηφιακά εργαλεία θα παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο τη ροή συναλλαγών και θα εντοπίζουν άμεσα ύποπτα μοτίβα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται:
- στις ηλεκτρονικές συναλλαγές,
- στο ηλεκτρονικό εμπόριο,
- στις αποκλίσεις ΦΠΑ,
- στις συναλλαγές μέσω POS,
- αλλά και στις διασταυρώσεις στοιχείων μέσω myDATA.
Η πλήρης διασύνδεση ταμειακών μηχανών και POS με τα συστήματα της ΑΑΔΕ επιτρέπει πλέον άμεση πρόσβαση στα δεδομένα των συναλλαγών, μειώνοντας σημαντικά τα περιθώρια απόκρυψης εσόδων.
Κάθε ασυνήθιστη οικονομική δραστηριότητα θα μπορεί να ενεργοποιεί αυτόματα ειδοποιήσεις προς τις ελεγκτικές υπηρεσίες, οι οποίες θα προχωρούν σε στοχευμένους ελέγχους.
Παράλληλα, το myDATA μετατρέπεται σε βασικό εργαλείο διασταυρώσεων, με την ΑΑΔΕ να επιχειρεί να εντοπίζει επιχειρήσεις ή επαγγελματίες που εμφανίζουν ασυνέπειες ανάμεσα στα δηλωμένα στοιχεία και στην πραγματική δραστηριότητα.
Πάνω από 194.000 έλεγχοι μέσα στο 2026
Το εύρος των ελέγχων που σχεδιάζονται για το επόμενο έτος είναι ιδιαίτερα μεγάλο και καλύπτει σχεδόν όλο το φάσμα της οικονομικής δραστηριότητας.
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό της ΑΑΔΕ, προβλέπονται:
- 75.000 τελωνειακοί έλεγχοι δίωξης,
- 39.300 έλεγχοι από τις ΔΕΟΣ,
- 26.000 φορολογικοί έλεγχοι από ελεγκτικές υπηρεσίες,
- 25.400 επιτόπιοι έλεγχοι πρόληψης,
- 6.350 στοχευμένοι έλεγχοι βάσει ανάλυσης κινδύνου,
- καθώς και περίπου 55.000 τηλεφωνικές επικοινωνίες συμμόρφωσης προς φορολογούμενους.
Το συνολικό πλάνο δείχνει ότι η φορολογική διοίκηση επιχειρεί να περάσει από τους παραδοσιακούς ελέγχους σε ένα μοντέλο συνεχούς ψηφιακής επιτήρησης, όπου τα δεδομένα θα αξιοποιούνται αυτόματα και οι παρεμβάσεις θα γίνονται πολύ πιο γρήγορα.
Αυξημένη πίεση για όσους έχουν οφειλές
Το μήνυμα που στέλνει η ΑΑΔΕ είναι ξεκάθαρο: οι ληξιπρόθεσμες οφειλές, οι αδήλωτες καταθέσεις και οι ύποπτες συναλλαγές βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο ενός νέου, αυστηρότερου πλαισίου ελέγχων.
Για χιλιάδες φορολογούμενους, το 2026 αναμένεται να φέρει πολύ πιο εντατικές διασταυρώσεις, μεγαλύτερη πίεση για έγκαιρη ρύθμιση χρεών και αυξημένο κίνδυνο ελέγχων σε περιπτώσεις που εμφανίζονται οικονομικές ασυμφωνίες.
Η ψηφιακή εποχή της φορολογικής παρακολούθησης φαίνεται πως έχει ήδη ξεκινήσει — και η ΑΑΔΕ δείχνει αποφασισμένη να αξιοποιήσει κάθε διαθέσιμο τεχνολογικό εργαλείο για να περιορίσει τη φοροδιαφυγή και να αυξήσει τις εισπράξεις.
