Ένα νέο μοντέλο χρηματοδότησης που υπόσχεται να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις προχωρούν σε ενεργειακές αναβαθμίσεις ενεργοποιεί η κυβέρνηση, ανοίγοντας τον δρόμο για παρεμβάσεις χωρίς την ανάγκη μεγάλου αρχικού κεφαλαίου.
Με την υπογραφή της νέας Κοινής Υπουργικής Απόφασης για το λεγόμενο «on-bill financing», οι πολίτες θα μπορούν πλέον να προχωρούν σε εργασίες εξοικονόμησης ενέργειας και να αποπληρώνουν το κόστος σταδιακά μέσω του λογαριασμού ηλεκτρικού ρεύματος.
Η απόφαση υπεγράφη την Παρασκευή 8 Μαΐου από τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, και τον υφυπουργό Νίκο Τσάφο, σε συνέχεια του νόμου 5299/2026 και της δημοσίευσης του σχετικού ΦΕΚ.
Τι σημαίνει πρακτικά το νέο μοντέλο
Το βασικό χαρακτηριστικό του νέου συστήματος είναι ότι ο ιδιοκτήτης κατοικίας ή επιχείρησης δεν θα χρειάζεται να καταβάλει εξαρχής ολόκληρο το ποσό για τις εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης.
Αντίθετα, το κόστος θα «σπάει» σε δόσεις, οι οποίες θα ενσωματώνονται στον λογαριασμό ηλεκτρικής ενέργειας. Με αυτόν τον τρόπο, η αποπληρωμή θα γίνεται πιο σταδιακά και θεωρητικά πιο διαχειρίσιμα για τα νοικοκυριά που δυσκολεύονται να βρουν άμεσα χιλιάδες ευρώ για παρεμβάσεις στο ακίνητό τους.
Στο πρόγραμμα θα μπορούν να ενταχθούν παρεμβάσεις όπως:
- αντικατάσταση κουφωμάτων,
- τοποθέτηση θερμομόνωσης,
- εγκατάσταση αντλιών θερμότητας,
- ενεργειακά συστήματα εξοικονόμησης,
- καθώς και άλλες εργασίες που μειώνουν την κατανάλωση ενέργειας.
Η λογική του μέτρου βασίζεται στο ότι η εξοικονόμηση που θα προκύπτει από τη χαμηλότερη κατανάλωση ρεύματος μπορεί να καλύπτει μέρος της δόσης χρηματοδότησης.
Γιατί το μέτρο αφορά άμεσα χιλιάδες σπίτια στην Κεφαλονιά
Το νέο εργαλείο αποκτά ιδιαίτερη σημασία για περιοχές όπως η Κεφαλονιά, όπου μεγάλο ποσοστό κατοικιών είναι παλαιά και ενεργειακά επιβαρυμένα.
Πολλά σπίτια στο νησί παρουσιάζουν υψηλές ανάγκες θέρμανσης τον χειμώνα αλλά και αυξημένη κατανάλωση ρεύματος τους θερινούς μήνες λόγω κλιματισμού. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα σημαντική οικονομική επιβάρυνση για τα νοικοκυριά, ειδικά σε μια περίοδο που οι τιμές ενέργειας παραμένουν σε υψηλά επίπεδα.
Παράλληλα, δεκάδες μικρές τουριστικές επιχειρήσεις, ενοικιαζόμενα δωμάτια, καταστήματα και μονάδες φιλοξενίας χρειάζονται άμεσα ενεργειακή αναβάθμιση ώστε να μειώσουν τα λειτουργικά τους έξοδα και να παραμείνουν ανταγωνιστικές.
Ωστόσο, μέχρι σήμερα, πολλοί ιδιοκτήτες αδυνατούσαν να προχωρήσουν σε τέτοιες επενδύσεις επειδή δεν διέθεταν το απαιτούμενο αρχικό κεφάλαιο.
Το νέο μοντέλο φιλοδοξεί να καλύψει ακριβώς αυτό το κενό.
Τι αλλάζει με τους παρόχους ρεύματος και τις οφειλές
Ένα από τα ζητήματα που είχαν προκαλέσει ανησυχία στην αγορά ήταν το τι θα συμβαίνει σε περίπτωση αλλαγής παρόχου ηλεκτρικής ενέργειας ή ύπαρξης ληξιπρόθεσμων οφειλών.
Σύμφωνα με το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει ρυθμίσεις που επιχειρούν να ξεκαθαρίσουν αυτά τα θέματα ώστε να μπορεί να λειτουργήσει ομαλά το σύστημα.
Οι τεχνικές λεπτομέρειες εφαρμογής, οι υποχρεώσεις των παρόχων αλλά και ο τρόπος συμμετοχής των ενδιαφερομένων αναμένεται να καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό αν το μέτρο θα μπορέσει να εφαρμοστεί μαζικά ή αν θα συναντήσει προβλήματα στην πράξη.
Ο στόχος: λιγότερη κατανάλωση και μικρότεροι λογαριασμοί
Η κυβέρνηση συνδέει το νέο εργαλείο με τους ευρύτερους στόχους του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα, δίνοντας έμφαση στη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης και στην αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας.
Η ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων θεωρείται κρίσιμο βήμα τόσο για τη μείωση του κόστους για τα νοικοκυριά όσο και για τον περιορισμό των εκπομπών και της συνολικής ενεργειακής επιβάρυνσης της χώρας.
Το μεγάλο στοίχημα, ωστόσο, θα είναι η εφαρμογή του μέτρου στην καθημερινότητα.
Αν η διαδικασία ένταξης αποδειχθεί απλή, με γρήγορες εγκρίσεις και ξεκάθαρους όρους, τότε χιλιάδες πολίτες ίσως μπορέσουν για πρώτη φορά να προχωρήσουν σε εργασίες που μέχρι σήμερα ανέβαλαν λόγω κόστους.
Αντίθετα, αν το νέο πλαίσιο μπλέξει σε γραφειοκρατικές διαδικασίες, καθυστερήσεις ή πολύπλοκες προϋποθέσεις, υπάρχει ο φόβος να εξελιχθεί σε ακόμη ένα χρηματοδοτικό εργαλείο που θα μείνει κυρίως στα χαρτιά.
Δεν πρόκειται για δωρεάν επιδότηση
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε ένα βασικό σημείο: το on-bill financing δεν αποτελεί δωρεάν πρόγραμμα επιδότησης.
Πρόκειται ουσιαστικά για μηχανισμό χρηματοδότησης, όπου το κόστος των παρεμβάσεων αποπληρώνεται μέσω του λογαριασμού ρεύματος σε βάθος χρόνου.
Αυτό σημαίνει ότι οι πολίτες θα πρέπει να εξετάζουν προσεκτικά τους όρους συμμετοχής, τις χρεώσεις, τη διάρκεια αποπληρωμής αλλά και το πραγματικό οικονομικό όφελος που θα προκύπτει από τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας.
Οι επόμενοι μήνες αναμένεται να δείξουν αν το νέο μοντέλο θα εξελιχθεί σε ουσιαστική λύση για χιλιάδες σπίτια και μικρές επιχειρήσεις ή αν θα αποτελέσει ακόμη μία εξαγγελία που δεν θα καταφέρει να αλλάξει την καθημερινότητα των πολιτών.
