Ένα νέο Φύλλο Εφημερίδας της Κυβέρνησης (ΦΕΚ Β’ 1947) που εξέδωσε το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων επιφέρει καίριες αλλαγές στην οργάνωση και εποπτεία της ελαιοπαραγωγής στην Ελλάδα. Το νομοθέτημα αυτό εισάγει ρυθμίσεις σχετικά με το Ελαιοκομικό Μητρώο και προβλέπει την επιβολή προστίμων σε περιπτώσεις μη δήλωσης ή καθυστερημένης υποβολής στοιχείων, αρχής γενομένης από τον Οκτώβριο του 2026.
Με στόχο τον πλήρη έλεγχο της εγχώριας παραγωγής και την πάταξη της αδιαφάνειας στην αλυσίδα του ελαιολάδου, καθίσταται πλέον υποχρεωτική η καταγραφή της συγκομιδής και η ψηφιακή χαρτογράφηση των καλλιεργειών.
Καταγραφή και παρακολούθηση μέσω του Ελαιοκομικού Μητρώου
Το Ελαιοκομικό Μητρώο αποτελεί ένα εξειδικευμένο πληροφοριακό εργαλείο ενταγμένο στο ευρύτερο Σύστημα Γεωγραφικών Πληροφοριών (GIS) του αγροτικού τομέα, το οποίο εμπλουτίζεται συνεχώς με δεδομένα από τις δηλώσεις των παραγωγών. Η βάση δεδομένων που το συνθέτει περιλαμβάνει ποικίλες πληροφορίες: γεωγραφικά στοιχεία των αγροτεμαχίων, καλλιεργητικές πρακτικές, αριθμό και είδος δέντρων, ποικιλίες, άρδευση κ.ά.
Η διαδικασία ενημέρωσης του Μητρώου πραγματοποιείται με θεσμική ακρίβεια: τα ελαιοτεμάχια χαρτογραφούνται διοικητικά ή κατόπιν επιτόπιας επιθεώρησης από τις τοπικές ΔΑΟΚ, ενώ τα δέντρα καταγράφονται ψηφιακά στις ακριβείς τους συντεταγμένες.
Τα δεδομένα αυτά διασταυρώνονται με στοιχεία από το Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου (ΟΣΔΕ), ώστε να εξασφαλίζεται η ακρίβεια των δηλώσεων. Τελικός υπεύθυνος για την εγκυρότητα των πληροφοριών είναι ο παραγωγός, που καλείται να τις επικυρώνει σε κάθε υποβολή.
Δηλώσεις συγκομιδής: Υποχρεωτική διαδικασία για όλους
Από εδώ και στο εξής, όλοι οι κάτοχοι ελαιοτεμαχίων είναι νομικά υποχρεωμένοι να δηλώνουν την ετήσια συγκομιδή τους, ακόμη και όταν αυτή είναι μηδενική. Η δήλωση υποβάλλεται αποκλειστικά μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του ΥΠΑΑΤ, με περίοδο υποβολής από 1η Οκτωβρίου έως τα μεσάνυχτα της 31ης Μαΐου του επόμενου έτους. Οποιαδήποτε παρέκκλιση από το χρονοδιάγραμμα συνεπάγεται κυρώσεις.
Η δήλωση ακολουθεί τη φυσική ροή της παραγωγικής διαδικασίας και πρέπει να γίνεται αμέσως μετά την παράδοση του ελαιοκάρπου στο ελαιοτριβείο ή στην εκάστοτε μονάδα μεταποίησης.
Επιπλέον, στα παραστατικά που εκδίδονται από τις επιχειρήσεις παραλαβής (π.χ. ελαιοτριβεία), οφείλουν να αναγράφονται: τα πλήρη στοιχεία του παραγωγού (όνομα και ΑΦΜ), η ποικιλία των ελιών, ο μοναδικός κωδικός του ελαιοτεμαχίου, καθώς και η ποσότητα που αντιστοιχεί σε κάθε τεμάχιο, σε περιπτώσεις μικτής παράδοσης.
Αυστηρά πρόστιμα για ανακρίβειες και παραλείψεις
Οι τοπικές διευθύνσεις αγροτικής οικονομίας (ΔΑΟΚ) θα διενεργούν ετήσιους ελέγχους στο 5% των δηλώσεων, με επιλογή βάσει ανάλυσης κινδύνου. Οι παραβάσεις θα επισύρουν βαρύτατες ποινές, οι οποίες διαβαθμίζονται ανάλογα με τη φύση της παράλειψης ή του λάθους.
Ειδικότερα:
-
Για ανακριβή αριθμό δηλωμένων δέντρων, το πρόστιμο είναι 60 ευρώ για κάθε δέντρο που υπερβαίνει ή υπολείπεται του πραγματικού αριθμού.
-
Για ανακριβή ποσότητα παραδοθέντος ελαιοκάρπου:
-
Στην περίπτωση ελαιοποίησης: 60 ευρώ ανά 100 κιλά διαφοράς.
-
Στην περίπτωση επιτραπέζιας ελιάς: 150 ευρώ ανά 100 κιλά απόκλισης.
-
Σε περίπτωση εκπρόθεσμης υποβολής της δήλωσης συγκομιδής, επιβάλλονται χρηματικά πρόστιμα ανάλογα με το μέγεθος της καλλιέργειας:
-
100 ευρώ για 21–50 ελαιόδεντρα
-
500 ευρώ για 51–100 δέντρα
-
1.000 ευρώ για 101–500 δέντρα
-
3.000 ευρώ για 501–1.000 δέντρα
-
5.000 ευρώ για εκμεταλλεύσεις με πάνω από 1.000 δέντρα
Αξίζει να σημειωθεί πως σε περιπτώσεις επαναλαμβανόμενης μη συμμόρφωσης, τα πρόστιμα αυξάνονται κατά 50%. Όμως, η έναρξη της εφαρμογής των κυρώσεων έχει μετατεθεί για μετά την 1η Οκτωβρίου 2026, δίνοντας έτσι στους παραγωγούς τον απαιτούμενο χρόνο για προσαρμογή.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
