Νέο κύμα ηλεκτρονικών ελέγχων ενεργοποιεί η ΑΑΔΕ μέσα στο 2026, βάζοντας στο επίκεντρο χιλιάδες φορολογούμενους που είτε δεν υπέβαλαν φορολογικές δηλώσεις είτε εμφανίζονται να έχουν αποκρύψει σημαντικά ποσά εισοδημάτων. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της φορολογικής διοίκησης, περίπου 12.000 υποθέσεις θεωρούνται υψηλού κινδύνου και μπαίνουν άμεσα σε διαδικασία ελέγχου πριν από την οριστική παραγραφή τους στο τέλος του έτους.
Η επιχείρηση βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά σε ψηφιακά εργαλεία και αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις, με την ΑΑΔΕ να αξιοποιεί δεδομένα από τράπεζες, πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης, POS, το σύστημα myDATA, ασφαλιστικά ταμεία, μεταβιβάσεις ακινήτων και ηλεκτρονικές συναλλαγές. Στόχος είναι να εντοπιστούν περιπτώσεις όπου τα πραγματικά οικονομικά στοιχεία ενός φορολογούμενου δεν συμβαδίζουν με όσα δηλώθηκαν στην Εφορία.
Οι έλεγχοι θεωρούνται από τους πιο εκτεταμένους των τελευταίων ετών, καθώς το νέο ψηφιακό μοντέλο επιτρέπει στη φορολογική διοίκηση να «χαρτογραφεί» μέσα σε λίγες ώρες εισοδήματα, δαπάνες, κινήσεις λογαριασμών και καταναλωτική συμπεριφορά.
Ποιοι μπαίνουν στο στόχαστρο της Εφορίας
Στη λίστα των ελέγχων περιλαμβάνονται εργαζόμενοι και συνταξιούχοι που φέρονται να μην δήλωσαν αναδρομικά ή πρόσθετες αποδοχές, ιδιοκτήτες ακινήτων με αδήλωτα ενοίκια, φορολογούμενοι με εισοδήματα από το εξωτερικό, αλλά και επαγγελματίες που δεν υπέβαλαν δηλώσεις ΦΠΑ ή συγκεντρωτικές καταστάσεις πελατών και προμηθευτών.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στις περιπτώσεις όπου οι τραπεζικές κινήσεις εμφανίζονται πολύ υψηλότερες από τα δηλωμένα εισοδήματα. Η ΑΑΔΕ εξετάζει πλέον όχι μόνο τα ποσά που κατατίθενται σε λογαριασμούς, αλλά και το συνολικό επίπεδο διαβίωσης, τις ηλεκτρονικές πληρωμές, τις αγορές περιουσιακών στοιχείων και τις καθημερινές δαπάνες.
Στο μικροσκόπιο βρίσκονται επίσης όσοι τροποποίησαν προσυμπληρωμένα στοιχεία στις φορολογικές δηλώσεις χωρίς επαρκή δικαιολογητικά ή εμφάνισαν μεγάλες αποκλίσεις ανάμεσα στα δηλωμένα ποσά και στα πραγματικά οικονομικά δεδομένα που διαθέτει η φορολογική διοίκηση.
Αυτόματα εκκαθαριστικά ακόμη και χωρίς δήλωση
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που προωθούνται είναι η δυνατότητα έκδοσης πράξεων διοικητικού προσδιορισμού φόρου ακόμη και όταν ο φορολογούμενος δεν έχει υποβάλει καμία δήλωση.
Με απλά λόγια, η ΑΑΔΕ θα μπορεί να υπολογίζει «κατ’ εκτίμηση» το εισόδημα ενός πολίτη χρησιμοποιώντας τα στοιχεία που συγκεντρώνει από τις ηλεκτρονικές διασταυρώσεις. Με βάση αυτά τα δεδομένα θα εκδίδονται αυτόματα εκκαθαριστικά, τα οποία θα περιλαμβάνουν φόρους, πρόστιμα και προσαυξήσεις.
Το νέο μοντέλο αναμένεται να εφαρμοστεί ευρύτερα από το δεύτερο εξάμηνο του 2026 και θεωρείται κομβικό για τη στρατηγική της φορολογικής διοίκησης απέναντι στη φοροδιαφυγή και τη μη συμμόρφωση.
Πρόστιμα έως και 50% για όσους εντοπιστούν
Τα ποσά που θα καλούνται να πληρώσουν οι φορολογούμενοι δεν θα περιορίζονται μόνο στον βασικό φόρο. Ανάλογα με την υπόθεση, θα επιβάλλονται πρόστιμα που μπορεί να φτάνουν ακόμη και στο 50% του φόρου που προκύπτει, ενώ θα προστίθενται τόκοι και προσαυξήσεις για τα προηγούμενα έτη.
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι επιβαρύνσεις ενδέχεται να είναι ιδιαίτερα υψηλές, ειδικά όταν διαπιστωθεί πολυετής απόκρυψη εισοδημάτων ή μεγάλη διαφορά ανάμεσα στις δαπάνες και στα δηλωμένα ποσά.
Οι ειδοποιήσεις θα αποστέλλονται ηλεκτρονικά μέσω e-mail και ψηφιακών εφαρμογών της ΑΑΔΕ, με τους φορολογούμενους να ενημερώνονται άμεσα για τις οφειλές που προκύπτουν.
Οι επιλογές μετά το εκκαθαριστικό
Όσοι λάβουν τα νέα εκκαθαριστικά θα έχουν συγκεκριμένο χρονικό περιθώριο για να αντιδράσουν. Η πρώτη επιλογή θα είναι η εξόφληση του ποσού μέσα σε 30 ημέρες, ώστε να κλείσει η υπόθεση χωρίς περαιτέρω διαδικασίες.
Η δεύτερη δυνατότητα θα είναι η υποβολή εκπρόθεσμης δήλωσης πριν από την παραγραφή της υπόθεσης, προκειμένου να γίνει επανυπολογισμός του φόρου βάσει των πραγματικών στοιχείων. Ωστόσο, ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, θα επιβάλλονται οι προβλεπόμενοι τόκοι και οι σχετικές προσαυξήσεις.
Φοροτεχνικοί εκτιμούν ότι πολλοί πολίτες που θα βρεθούν αντιμέτωποι με τα ηλεκτρονικά ευρήματα της ΑΑΔΕ ενδέχεται να προχωρήσουν σε διορθωτικές κινήσεις πριν ολοκληρωθούν οι διαδικασίες ελέγχου.
Νέα εποχή στους φορολογικούς ελέγχους
Η φορολογική διοίκηση εμφανίζεται αποφασισμένη να αξιοποιήσει πλήρως τα ψηφιακά εργαλεία που έχει πλέον στη διάθεσή της. Το σύστημα των ηλεκτρονικών διασταυρώσεων επιτρέπει ταχύτατους ελέγχους, περιορίζοντας την ανάγκη για χρονοβόρες χειροκίνητες διαδικασίες.
Το 2026 θεωρείται κομβική χρονιά για την επέκταση των αυτοματοποιημένων ελέγχων, καθώς η ΑΑΔΕ επιχειρεί να περάσει σε ένα μοντέλο συνεχούς παρακολούθησης οικονομικών στοιχείων σε πραγματικό χρόνο.
Η σύνδεση τραπεζών, ψηφιακών πλατφορμών, ηλεκτρονικών βιβλίων και φορολογικών βάσεων δεδομένων δημιουργεί πλέον ένα πλήρες ψηφιακό προφίλ για κάθε φορολογούμενο, επιτρέποντας στην Εφορία να εντοπίζει πολύ πιο εύκολα αδήλωτα εισοδήματα, ύποπτες συναλλαγές και αποκλίσεις στα οικονομικά στοιχεία.
Για χιλιάδες πολίτες, οι επόμενοι μήνες αναμένονται κρίσιμοι, καθώς οι ηλεκτρονικοί έλεγχοι της ΑΑΔΕ αναμένεται να οδηγήσουν σε νέο κύμα καταλογισμών φόρων και προστίμων λίγο πριν κλείσει οριστικά το παράθυρο παραγραφής των συγκεκριμένων υποθέσεων.
