Η μάχη κατά της φοροδιαφυγής μπαίνει σε νέα φάση το 2025, με την ΑΑΔΕ να εξαπολύει ένα εκτεταμένο πλέγμα ελέγχων που στοχεύει κυρίως στον πιο «ευαίσθητο» τομέα: τον ΦΠΑ. Οι απώλειες που προκαλούν κάθε χρόνο τα κυκλώματα απάτης, οι εικονικές συναλλαγές και οι εξαφανισμένοι έμποροι φτάνουν σε επίπεδα δισεκατομμυρίων ευρώ, πλήττοντας όχι μόνο τα κρατικά έσοδα αλλά και τον υγιή ανταγωνισμό μεταξύ των επιχειρήσεων. Έτσι, το νέο Επιχειρησιακό Σχέδιο της ΑΑΔΕ έρχεται με αυστηρότερους και πιο στοχευμένους ελέγχους, οι οποίοι υπόσχονται να φέρουν στο φως κρυμμένη φορολογητέα ύλη και να περιορίσουν τις πιο σύνθετες μορφές απάτης.
Το «σαφάρι» στον ΦΠΑ
Η υπηρεσία σχεδιάζει τόσο προληπτικούς όσο και κατασταλτικούς ελέγχους, με το βάρος να πέφτει στις μεγάλες υποθέσεις φοροδιαφυγής και ειδικά στα κυκλώματα τύπου «καρουζέλ». Πρόκειται για οργανωμένα σχήματα που εκμεταλλεύονται την ενδοκοινοτική νομοθεσία για να εμφανίζουν ανύπαρκτες συναλλαγές, κλέβοντας ΦΠΑ τεράστιων ποσών. Στόχος είναι επίσης οι λεγόμενοι «εξαφανισμένοι έμποροι», δηλαδή επιχειρήσεις που μετά από λίγες συναλλαγές εξαφανίζονται αφήνοντας πίσω τους ανείσπρακτους φόρους.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της ΑΑΔΕ, το μέσο ποσό που χάνεται από κάθε τέτοιο «εξαφανισμένο» φτάνει περίπου τις 280.000 ευρώ. Με πιο γρήγορη ταυτοποίηση και απενεργοποίηση των ΑΦΜ τους, η υπηρεσία ευελπιστεί να περιορίσει το πρόβλημα πριν πάρει διαστάσεις χιονοστιβάδας.
Οι βασικές κινήσεις
Το επιχειρησιακό σχέδιο του 2025 περιλαμβάνει συγκεκριμένους στόχους:
-
Εντοπισμός αποκρυβείσας φορολογητέας ύλης άνω των 500 εκατ. ευρώ. Με εξειδικευμένες έρευνες φοροδιαφυγής, θα επιδιωχθεί η ανάδειξη εισοδημάτων και δραστηριοτήτων που μένουν «στο σκοτάδι».
-
Ανακάλυψη διαφυγόντων εσόδων και προστίμων πάνω από 200 εκατ. ευρώ. Ελέγχους όχι μόνο σε μεγάλες εταιρείες αλλά και σε μικρότερα σχήματα που αξιοποιούν παραθυράκια.
-
Τουλάχιστον 155 υποθέσεις απάτης στον ενδοκοινοτικό ΦΠΑ. Οι έρευνες θα εστιάσουν στα δίκτυα που κινούνται εντός Ε.Ε. και επιχειρούν να εξαπατήσουν μέσω εικονικών συναλλαγών.
-
Απενεργοποίηση τουλάχιστον 115 ΑΦΜ εξαφανισμένων εμπόρων. Παρά το γεγονός ότι το ΣτΕ έκρινε αντισυνταγματική τη μαζική απενεργοποίηση, η ΑΑΔΕ αναζητά νομικά ασφαλείς τρόπους να συνεχίσει.
-
Διασταύρωση δηλώσεων ΦΠΑ. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί σε όσους δηλώνουν μηδενικές συναλλαγές, ενώ στην πραγματικότητα έχουν δραστηριότητα.
-
Σύνταξη νέων ελεγκτικών διαδικασιών. Ο έλεγχος θα γίνεται πλέον σε μικρότερες περιόδους (μήνες ή τρίμηνα), ώστε να υπάρχει ταχύτερη ανταπόκριση και αποτελεσματικότητα.
Στενή συνεργασία με την Ευρώπη
Ένα ακόμη «όπλο» στη φαρέτρα της ΑΑΔΕ είναι η ενίσχυση της συνεργασίας με τις αντίστοιχες φορολογικές αρχές των κρατών-μελών της Ε.Ε. Τα αιτήματα διοικητικής συνδρομής και κοινοποίησης θα επεξεργάζονται πλέον με ταχύτατους ρυθμούς, σε διάστημα μόλις δέκα εργάσιμων ημερών. Ο στόχος είναι το 95% αυτών να διεκπεραιώνεται εγκαίρως, ώστε να μην υπάρχουν «παράθυρα» για τους επιτήδειους.
Η αμοιβαία ανταλλαγή πληροφοριών αναμένεται να λειτουργήσει αποτρεπτικά για όσους θεωρούσαν ότι μπορούν να κρύβονται πίσω από τα σύνορα και να ξεφεύγουν από τον έλεγχο.
Το μεγάλο στοίχημα
Πέρα από τα νούμερα και τα ποσοστά, το μεγάλο ζητούμενο είναι να περιοριστεί το διαβόητο «κενό ΦΠΑ», δηλαδή η διαφορά ανάμεσα στον φόρο που θα έπρεπε να εισπράττει το κράτος και σε αυτόν που τελικά καταλήγει στα ταμεία του. Στην Ελλάδα, το κενό αυτό παραμένει υψηλό, γεγονός που εκθέτει τη χώρα τόσο σε οικονομικό επίπεδο όσο και απέναντι στους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Η ΑΑΔΕ σχεδιάζει εναλλακτικές μεθόδους για να μετρά με ακρίβεια το μέγεθος της ζημιάς, ειδικά από τους εξαφανισμένους εμπόρους. Έτσι, θα μπορεί να παρεμβαίνει πιο γρήγορα και στοχευμένα.
Γιατί αφορά όλους μας
Η φοροδιαφυγή στον ΦΠΑ δεν είναι απλώς ένα ζήτημα που απασχολεί τις αρχές και τους οικονομολόγους. Στην πραγματικότητα, αφορά κάθε πολίτη, καθώς τα δισεκατομμύρια που χάνονται θα μπορούσαν να κατευθυνθούν σε σχολεία, νοσοκομεία, δρόμους και κοινωνικές παροχές. Επιπλέον, δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού: όσοι φοροδιαφεύγουν κερδίζουν παράνομα πλεονέκτημα εις βάρος των συνεπών επιχειρήσεων.
Με το νέο «σαφάρι» ελέγχων, η ΑΑΔΕ φιλοδοξεί να αποκαταστήσει τη δικαιοσύνη στην αγορά, να ενισχύσει τα δημόσια έσοδα και να στείλει ένα ξεκάθαρο μήνυμα: ότι η εποχή της ατιμωρησίας τελειώνει.
