Μεγάλες αλλαγές στις λαϊκές αγορές με τον νέο νόμο 5297/2026. Τι αλλάζει σε άδειες, μεταβιβάσεις, οφειλές, βοηθούς και αλλαγές θέσεων για παραγωγούς και επαγγελματίες πωλητές.
Η μεγαλύτερη αλλαγή των τελευταίων ετών στις λαϊκές αγορές είναι πλέον γεγονός. Ο νέος νόμος 5297/2026 φέρνει ένα εντελώς διαφορετικό πλαίσιο λειτουργίας για χιλιάδες παραγωγούς και επαγγελματίες πωλητές σε όλη τη χώρα, καταργώντας διαδικασίες που προκαλούσαν γραφειοκρατία και δίνοντας νέες δυνατότητες σε όσους δραστηριοποιούνται στον κλάδο.
Η Παναττική Ομοσπονδία Σωματείων Πωλητών Λαϊκών Αγορών (ΠΟΣΠΛΑ) χαρακτηρίζει τη νέα νομοθεσία ως «σημείο καμπής» για τις λαϊκές αγορές, υποστηρίζοντας ότι για πρώτη φορά επιχειρείται να μπει τάξη σε χρόνια προβλήματα που ταλαιπωρούσαν τους επαγγελματίες.
Σύμφωνα με την ομοσπονδία, το νέο θεσμικό πλαίσιο διαμορφώθηκε μετά από μακρά περίοδο επαφών με το υπουργείο Ανάπτυξης και υπηρεσιακούς παράγοντες, με βασικό στόχο να δημιουργηθεί ένα πιο σταθερό, λειτουργικό και ξεκάθαρο σύστημα για τη λειτουργία των αγορών.
Τέλος στις ανανεώσεις αδειών
Ανάμεσα στις σημαντικότερες αλλαγές που προβλέπει ο νέος νόμος είναι η κατάργηση της διαδικασίας ανανέωσης αδειών, κάτι που αποτελούσε πάγιο αίτημα πολλών πωλητών.
Η συγκεκριμένη αλλαγή αναμένεται να μειώσει αισθητά τη γραφειοκρατία και την ταλαιπωρία για χιλιάδες επαγγελματίες και παραγωγούς, οι οποίοι μέχρι σήμερα έπρεπε να περνούν από χρονοβόρες διαδικασίες για τη διατήρηση της άδειάς τους.
Παράλληλα, όλες οι αρμοδιότητες που αφορούν ίδρυση, μεταφορά, επέκταση ή ακόμη και κατάργηση λαϊκών αγορών περνούν αποκλειστικά στον φορέα λειτουργίας των αγορών, με στόχο –όπως αναφέρεται– να υπάρχει πιο ενιαία διαχείριση και λιγότερες καθυστερήσεις.
Νέα δεδομένα για αλλαγές αγορών και θέσεων
Ο νέος νόμος εισάγει επίσης το σύστημα των «κορμών», μέσω του οποίου οργανώνονται πλέον οι λαϊκές αγορές ανά γεωγραφική περιοχή, όπως Α’ Αθηνών, Β’ Πειραιά, Γ’ Πειραιά κ.ά.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, δίνεται η δυνατότητα στους πωλητές να αλλάζουν αγορές εντός του ίδιου κορμού, ενώ επιτρέπονται και αμοιβαίες αλλαγές μεταξύ επαγγελματιών.
Πρόκειται για μία ρύθμιση που, σύμφωνα με ανθρώπους του κλάδου, μπορεί να διευκολύνει σημαντικά την καθημερινότητα των πωλητών και να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στην επαγγελματική τους δραστηριότητα.
Ταυτόχρονα, τα σωματεία καλούνται μέσα σε τέσσερις μήνες να ολοκληρώσουν τη διαγράμμιση και καταγραφή των κενών θέσεων, αλλά και να συγκεντρώσουν προτάσεις και αιτήματα βελτίωσης από τους ίδιους τους πωλητές.
Τι αλλάζει σε συγγενείς, βοηθούς και μεταβιβάσεις
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι αλλαγές που αφορούν την αναπλήρωση και τη βοήθεια από συγγενικά πρόσωπα.
Με το νέο πλαίσιο δίνεται δυνατότητα αναπλήρωσης από συγγενείς πρώτου βαθμού για χρονικό διάστημα έως ενός έτους, ενώ επιτρέπεται και η υποβοήθηση από συγγενείς πρώτου και δεύτερου βαθμού επίσης για διάστημα ενός έτους.
Αντίθετα, η δυνατότητα αναπλήρωσης αποκλειστικά από δηλωμένο βοηθό περιορίζεται πλέον στους τρεις μήνες.
Σημαντική θεωρείται και η πρόβλεψη για μοριοδότηση των βοηθών στις νέες προκηρύξεις αδειών, καθώς προβλέπονται 30 μόρια για όσους έχουν εργαστεί ως βοηθοί σε λαϊκές αγορές.
Αλλαγές υπάρχουν και στις μεταβιβάσεις αδειών λόγω θανάτου, καθώς το χρονικό περιθώριο αυξάνεται από έξι σε δώδεκα μήνες, δίνοντας περισσότερο χρόνο στις οικογένειες να ολοκληρώσουν τις απαραίτητες διαδικασίες.
Ρύθμιση οφειλών και νέες άδειες
Ο νέος νόμος περιλαμβάνει και οικονομικές διευκολύνσεις, καθώς παρέχεται δυνατότητα ρύθμισης οφειλών έως και σε 36 δόσεις, κάτι που αναμένεται να βοηθήσει αρκετούς επαγγελματίες που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες.
Την ίδια στιγμή, στις νέες προκηρύξεις αδειών καθιερώνεται αναλογία 50%-50% ανάμεσα σε επαγγελματικές και παραγωγικές άδειες, επιχειρώντας –όπως αναφέρουν παράγοντες της αγοράς– να διατηρηθεί ισορροπία μεταξύ των δύο κατηγοριών πωλητών.
Παράλληλα, οι αγορές που λειτουργούν αποκλειστικά με παραγωγούς θα μπορούν να ιδρύονται μόνο μέσω του αρμόδιου φορέα λειτουργίας λαϊκών αγορών.
Η μεγάλη αλλαγή που αφορά χιλιάδες πωλητές
Μία από τις πιο πολυσυζητημένες ρυθμίσεις του νέου πλαισίου αφορά τη δυνατότητα μετατροπής άδειας από παραγωγική σε επαγγελματική.
Με ειδική πρόβλεψη του υπουργείου Ανάπτυξης, δίνεται πλέον η δυνατότητα σε παραγωγούς σε όλη τη χώρα να προχωρήσουν σε αλλαγή της άδειάς τους χωρίς πρόσθετα κριτήρια, για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα τεσσάρων μηνών.
Η ρύθμιση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς δίνει μεγαλύτερη ευελιξία στους επαγγελματίες ώστε να προσαρμόσουν τη δραστηριότητά τους ανάλογα με τις ανάγκες της αγοράς και της προσωπικής τους πορείας.
«Νέος καταστατικός χάρτης» για τις λαϊκές αγορές
Η ΠΟΣΠΛΑ υποστηρίζει ότι ο νόμος 5297/2026 επιχειρεί να αντιμετωπίσει χρόνιες δυσλειτουργίες που παρέμεναν άλυτες επί σειρά ετών και κάνει λόγο για ένα νέο «καταστατικό πλαίσιο» για τον κλάδο.
Ωστόσο, η ομοσπονδία επισημαίνει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν ζητήματα που απαιτούν περαιτέρω παρεμβάσεις και βελτιώσεις, τονίζοντας ότι η εφαρμογή του νέου νόμου στην πράξη θα δείξει αν τελικά οι αλλαγές θα οδηγήσουν σε ουσιαστική αναβάθμιση της λειτουργίας των λαϊκών αγορών στην Ελλάδα.
