Έρχονται χιλιάδες διασταυρώσεις σε μεταβιβάσεις ακινήτων, δωρεές και απαλλαγές πρώτης κατοικίας – Τι πρέπει να προσέξουν οι φορολογούμενοι
Αυξημένο ενδιαφέρον καταγράφεται στην ελληνική αγορά ακινήτων, καθώς οι αγοραπωλησίες, οι γονικές παροχές και οι δωρεές συνεχίζουν να κινούνται σε υψηλά επίπεδα. Την ίδια στιγμή, η φορολογική διοίκηση εντείνει τους ελέγχους, βάζοντας στο μικροσκόπιο χιλιάδες υποθέσεις που σχετίζονται με μεταβιβάσεις περιουσιακών στοιχείων και αφορολόγητες παροχές.
Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι η κινητικότητα στην κτηματαγορά παραμένει ισχυρή, γεγονός που αποτυπώνεται και στα φορολογικά έσοδα του Δημοσίου. Ωστόσο, η αύξηση των συναλλαγών συνοδεύεται και από αυξημένο ενδιαφέρον των ελεγκτικών μηχανισμών, οι οποίοι επιχειρούν να εντοπίσουν περιπτώσεις καταστρατήγησης της νομοθεσίας.
Ρεκόρ εσόδων από μεταβιβάσεις ακινήτων
Σημαντική ενίσχυση παρουσίασαν τα έσοδα από τον φόρο μεταβίβασης ακινήτων κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι εισπράξεις από αγοραπωλησίες κατοικιών, οικοπέδων και αγροτεμαχίων ξεπέρασαν τα 149 εκατομμύρια ευρώ.
Η επίδοση αυτή μεταφράζεται σε αύξηση άνω του 14% σε σύγκριση με το αντίστοιχο χρονικό διάστημα του 2025, επιβεβαιώνοντας ότι η αγορά ακινήτων εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους πιο ενεργούς τομείς της οικονομίας.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή ήταν η εικόνα τον Μάρτιο, όταν τα έσοδα από φόρους μεταβίβασης άγγιξαν τα 53 εκατομμύρια ευρώ, σημειώνοντας άνοδο περίπου 20% σε σχέση με τον ίδιο μήνα πέρυσι.
Αύξηση και στις γονικές παροχές
Ανοδική πορεία παρουσιάζουν και οι γονικές παροχές, οι δωρεές και οι κληρονομιές. Τα σχετικά φορολογικά έσοδα κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους διαμορφώθηκαν σε περισσότερα από 60 εκατομμύρια ευρώ, καταγράφοντας αύξηση περίπου 6% σε ετήσια βάση.
Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στη δυνατότητα μεταβίβασης σημαντικών περιουσιακών στοιχείων χωρίς φορολογική επιβάρυνση μεταξύ συγγενών πρώτου βαθμού, γεγονός που έχει οδηγήσει πολλούς πολίτες στην αξιοποίηση του συγκεκριμένου πλαισίου.
Το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ παραμένει σε ισχύ
Σήμερα εξακολουθεί να ισχύει το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ για γονικές παροχές και δωρεές που πραγματοποιούνται μεταξύ γονέων και παιδιών, συζύγων, καθώς και μεταξύ παππούδων ή γιαγιάδων προς εγγόνια.
Η συγκεκριμένη ρύθμιση θεωρείται μία από τις σημαντικότερες φορολογικές διευκολύνσεις των τελευταίων ετών, καθώς επιτρέπει τη μεταβίβαση μεγάλων περιουσιών χωρίς την επιβολή φόρου υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Ωστόσο, η ΑΑΔΕ εκτιμά ότι σε ορισμένες περιπτώσεις το μέτρο ενδέχεται να χρησιμοποιείται με τρόπους που ξεφεύγουν από τον αρχικό σκοπό της νομοθεσίας.
Γιατί η ΑΑΔΕ ανοίγει φάκελο στις γονικές παροχές
Οι φορολογικές αρχές εξετάζουν ήδη σειρά υποθέσεων στις οποίες υπάρχουν ενδείξεις ότι το αφορολόγητο όριο αξιοποιήθηκε μέσω σύνθετων κινήσεων μεταφοράς χρημάτων ή περιουσιακών στοιχείων.
Στόχος των ελέγχων είναι να διαπιστωθεί εάν πραγματοποιήθηκαν διαδοχικές μεταβιβάσεις με τελικό αποδέκτη πρόσωπα που δεν ανήκουν στις κατηγορίες συγγενών που δικαιούνται την πλήρη φορολογική απαλλαγή.
Οι ελεγκτές θα προχωρήσουν σε διασταυρώσεις τραπεζικών στοιχείων, δηλώσεων περιουσιακής κατάστασης και φορολογικών δεδομένων προκειμένου να εντοπίσουν τυχόν παρατυπίες.
Πάνω από 5.900 υποθέσεις στο μικροσκόπιο
Το επιχειρησιακό σχέδιο της ΑΑΔΕ για το 2026 προβλέπει εκτεταμένους ελέγχους σε συνολικά 5.900 υποθέσεις που σχετίζονται με μεταβιβάσεις ακινήτων, δωρεές, κληρονομιές, γονικές παροχές και τροποποιήσεις στοιχείων ακινήτων.
Πρόκειται για έναν από τους μεγαλύτερους κύκλους ελέγχων των τελευταίων ετών στον τομέα της ακίνητης περιουσίας, με στόχο τη διασφάλιση της ορθής εφαρμογής της φορολογικής νομοθεσίας.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από έλεγχο
Ιδιαίτερο βάρος θα δοθεί σε δύο μεγάλες κατηγορίες υποθέσεων.
Η πρώτη αφορά περίπου 2.000 περιπτώσεις φορολογουμένων που έλαβαν απαλλαγή πρώτης κατοικίας και θα εξεταστεί εάν πληρούνταν όλες οι προϋποθέσεις για τη χορήγηση του ευεργετήματος.
Η δεύτερη περιλαμβάνει 1.080 αφορολόγητες γονικές παροχές και δωρεές χρηματικών ποσών που αξιοποίησαν το όριο των 800.000 ευρώ, οι οποίες θα ελεγχθούν εξονυχιστικά.
Στο στόχαστρο και οι δηλώσεις Ε9
Παράλληλα, η ΑΑΔΕ θα ερευνήσει εκατοντάδες τροποποιητικές δηλώσεις Ε9 που οδήγησαν σε επιστροφή ΕΝΦΙΑ στους φορολογουμένους.
Συγκεκριμένα, έχουν προγραμματιστεί έλεγχοι σε 320 υποθέσεις όπου κρίθηκε απαραίτητη η επανεξέταση των στοιχείων που δηλώθηκαν.
Επιπλέον, θα ελεγχθούν 2.500 δηλώσεις μεταβιβάσεων, δωρεών και κληρονομιών που αφορούν ακίνητα σε περιοχές εκτός αντικειμενικού συστήματος, καθώς στις περιπτώσεις αυτές η αποτίμηση της πραγματικής αξίας παρουσιάζει αυξημένο βαθμό δυσκολίας.
Τι πρέπει να κάνουν οι φορολογούμενοι
Οι ειδικοί συνιστούν στους πολίτες που έχουν προχωρήσει σε μεταβιβάσεις ακινήτων ή χρηματικών ποσών να διατηρούν πλήρη φάκελο με όλα τα δικαιολογητικά και τα τραπεζικά παραστατικά.
Η σωστή τεκμηρίωση κάθε συναλλαγής αποτελεί την καλύτερη άμυνα σε περίπτωση φορολογικού ελέγχου, καθώς η ΑΑΔΕ εμφανίζεται αποφασισμένη να εντοπίσει περιπτώσεις φοροαποφυγής και καταστρατήγησης των ευνοϊκών διατάξεων που ισχύουν σήμερα.
