Σε μια αιφνιδιαστική κίνηση που αγγίζει χιλιάδες οικογένειες δημοσίων υπαλλήλων και στρατιωτικών, η κυβέρνηση προχωρά στη θεσμοθέτηση σύνταξης για τους γονείς άγαμων και άτεκνων λειτουργών που έχασαν τη ζωή τους κατά την εκτέλεση διατεταγμένων καθηκόντων. Και όλα αυτά με αναδρομική ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2023!
Η συγκεκριμένη ρύθμιση, που περιλαμβάνεται σε νομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών υπό την ηγεσία του Κυριάκου Πιερρακάκη, αλλάζει ριζικά τα δεδομένα για τις οικογένειες που βρίσκονται αντιμέτωπες με την απώλεια παιδιού εν ώρα υπηρεσίας.
Τι προβλέπει η νέα πρόβλεψη
Σύμφωνα με τη νομοθετική πρόβλεψη, οι γονείς υπαλλήλων ή στρατιωτικών οι οποίοι:
-
Ήταν άγαμοι και χωρίς παιδιά,
-
Είχαν ενταχθεί στο Δημόσιο μετά την 1η Ιανουαρίου 1993,
-
Δεν είχαν καμία προηγούμενη κύρια ασφάλιση μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 1992,
-
Και έχασαν τη ζωή τους λόγω επικίνδυνης διατεταγμένης υπηρεσίας,
μπορούν πλέον, αντί να λάβουν το συνηθισμένο εφάπαξ επίδομα, να αιτηθούν και να λάβουν μηνιαία σύνταξη που αντιστοιχεί στο 50% της σύνταξης που θα έπαιρνε το παιδί τους εάν ζούσε.
Από πότε ισχύει και πώς λειτουργεί
Η σύνταξη αυτή τίθεται σε ισχύ την αμέσως επόμενη ημέρα του θανάτου του υπαλλήλου ή στρατιωτικού και καταβάλλεται από το Δημόσιο σε ίσα ποσοστά στους δύο γονείς. Σε περίπτωση που ο ένας εξ αυτών έχει αποβιώσει, το ποσοστό του μεταφέρεται εξ ολοκλήρου στον εναπομείναντα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η καταβολή της σύνταξης δεν επηρεάζεται από άλλες παροχές, είτε αυτές είναι άλλες συντάξεις είτε μισθοί. Επίσης, δεν είναι μεταβιβάσιμη.
Υποχρεωτική δήλωση – Μόνο μία επιλογή
Για να προχωρήσει η καταβολή της σύνταξης, οι γονείς πρέπει να υποβάλουν υπεύθυνη δήλωση, αμετάκλητη, με την οποία επιλέγουν το συνταξιοδοτικό δικαίωμα έναντι του εφάπαξ οικονομικού βοηθήματος. Η δήλωση κατατίθεται τόσο στη Διεύθυνση Εισοδηματικής Πολιτικής του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους όσο και στην υπηρεσία του εκλιπόντος.
Αν δεν συμφωνούν οι γονείς;
Σε περίπτωση που οι δύο γονείς κάνουν διαφορετική επιλογή –δηλαδή ο ένας ζητά σύνταξη και ο άλλος το εφάπαξ– το ποσό του βοηθήματος μειώνεται κατά 50%, και η σύνταξη περιορίζεται στο 25% της προβλεπόμενης για τον θανόντα.
Τι γίνεται με τα αδέρφια;
Αν οι γονείς έχουν ήδη αποβιώσει, τότε το εφάπαξ επίδομα αποδίδεται στους αδελφούς του αποβιώσαντος, υπό την προϋπόθεση ότι δεν έχουν ξεπεράσει το 24ο έτος της ηλικίας τους.
Αναδρομική εφαρμογή και επιστροφές
Σε περιπτώσεις όπου έχει ήδη καταβληθεί το εφάπαξ πριν την εφαρμογή του νέου καθεστώτος, αλλά οι γονείς επιλέξουν εκ των υστέρων τη μηνιαία σύνταξη, τότε προβλέπεται παρακράτηση 20% από το ποσό της σύνταξης μέχρι την πλήρη εξόφληση της διαφοράς που προκύπτει.
Και άλλη κρίσιμη ρύθμιση για στρατιωτικούς
Το ίδιο νομοσχέδιο περιλαμβάνει ακόμα μία σημαντική διάταξη, που αφορά όσους στρατιωτικούς αποχωρούν από την υπηρεσία λόγω τραύματος ή ασθένειας προκληθείσας κατά την ειρηνική περίοδο. Στις περιπτώσεις αυτές, η σύνταξη που λαμβάνουν δεν μπορεί να είναι μικρότερη από το 85% εκείνης που θα ελάμβανε συνάδελφός τους, ο οποίος τραυματίστηκε ή αρρώστησε υπό πολεμικές συνθήκες.
Όσοι λάμβαναν χαμηλότερες αποδοχές έως τις 31.12.2022 (σε ποσοστό 90% της πλήρους σύνταξης) δεν υποχρεούνται να επιστρέψουν τη διαφορά.
Γιατί αυτή η αλλαγή είναι τόσο σημαντική;
Η νέα αυτή διάταξη αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η απώλεια ενός άγαμου και άτεκνου δημόσιου λειτουργού ή στρατιωτικού. Πέρα από το οικονομικό σκέλος, αποτελεί και αναγνώριση της θυσίας και του κινδύνου που συνεπάγεται η διατεταγμένη υπηρεσία.
Η δυνατότητα καταβολής μηνιαίας σύνταξης στους γονείς που χάνουν το μοναδικό τους παιδί, σηματοδοτεί μια ουσιαστική κοινωνική αποκατάσταση, προσφέροντας ένα ελάχιστο δίχτυ προστασίας σε μια από τις πιο τραγικές ανθρώπινες απώλειες.
