Ένα νέο κύμα οικονομικών επιβαρύνσεων φαίνεται να πλησιάζει για τους ιδιοκτήτες ακινήτων, καθώς το υπουργείο Εσωτερικών σχεδιάζει την καθιέρωση ενός εντελώς νέου δημοτικού τέλους που, σύμφωνα με την ΠΟΜΙΔΑ, μπορεί να μετατραπεί σε έναν «δημοτικό ΕΝΦΙΑ». Το προτεινόμενο «Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης» (ΤΤΑ) ενσωματώνει υφιστάμενες χρεώσεις και φέρνει μια σειρά αλλαγών που προκαλούν έντονη ανησυχία στους κατόχους ακίνητης περιουσίας.
Με την κατάρτιση του νέου «Κώδικα Αυτοδιοίκησης», το υπουργείο Εσωτερικών στέλνει στην ΚΕΔΕ ένα πλαίσιο που ανατρέπει τον τρόπο υπολογισμού και είσπραξης επιβαρύνσεων στα δημοτικά ακίνητα. Η ΠΟΜΙΔΑ, παρεμβαίνοντας δημόσια, προειδοποιεί ότι η συγχώνευση του ΤΑΠ και του δημοτικού Φόρου Ηλεκτροδοτουμένων Χώρων σε ένα ενιαίο τέλος δημιουργεί προϋποθέσεις για μια δραστική αύξηση του βάρους στους πολίτες. Σύμφωνα με την ομοσπονδία, το ΤΤΑ δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική ενοποίηση, αλλά μια νέα «υπερ-χρέωση» που μπορεί να επιβαρύνει σημαντικά τους ιδιοκτήτες.
Ένα «ενισχυμένο» τέλος με μεγαλύτερο κόστος
Ένα από τα πιο ανησυχητικά σημεία, όπως επισημαίνει η ΠΟΜΙΔΑ, είναι ότι ο συντελεστής του νέου τέλους θα είναι μεσοσταθμικά τριπλάσιος από τον αντίστοιχο του σημερινού ΤΑΠ. Επιπλέον, εντός του ΤΤΑ εντάσσεται ο ΦΗΧ, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο το συνολικό ύψος των δημοτικών εσόδων από τα ακίνητα. Με αυτόν τον τρόπο, οι δήμοι αποκτούν ένα νέο, σημαντικά ισχυρότερο δημοσιονομικό εργαλείο, αλλά η πλευρά των ιδιοκτητών βλέπει νέα βάρη χωρίς αντίστοιχες εγγυήσεις για δίκαιη κατανομή ή έλεγχο.
Τέλος στις απαλλαγές για τα κενά ακίνητα
Ένα ακόμη σημείο που προκαλεί αντιδράσεις είναι η αλλαγή στο καθεστώς των δημοτικών τελών για τα ακατοίκητα και μη ηλεκτροδοτούμενα ακίνητα. Μέχρι σήμερα, οι ιδιοκτήτες μπορούσαν να εξασφαλίσουν πλήρη απαλλαγή, εφόσον τα ακίνητα παρέμεναν κενά. Με το νέο σχέδιο, η απαλλαγή μετατρέπεται σε μείωση των τελών στο 10%, γεγονός που ουσιαστικά καταργεί το προνόμιο της πλήρους μηδενικής επιβάρυνσης.
Ακόμη πιο έντονος είναι ο προβληματισμός που αφορά την κατάργηση της υποχρέωσης δήλωσης των κενών ακινήτων στους δήμους. Η ΠΟΜΙΔΑ υποστηρίζει ότι αυτή η αλλαγή, σε συνδυασμό με το χαμηλό αλλά υπαρκτό τέλος, δημιουργεί ένα πλαίσιο αβεβαιότητας και πιθανών παρερμηνειών, αφήνοντας τους ιδιοκτήτες εκτεθειμένους.
«Απαράγραπτες» δημοτικές οφειλές
Σε ένα άλλο σημείο του σχεδίου νόμου προβλέπεται ότι οι οφειλές προς τους δήμους θα αποκτήσουν μια σχεδόν «άκαμπτη» μορφή, καθώς θα μπορούν να διεκδικούνται ακόμη και δέκα χρόνια μετά τη δημιουργία τους. Η πρόβλεψη αυτή ουσιαστικά λειτουργεί ως ένα είδος «απαράγραπτου», επιτρέποντας στις τοπικές αρχές να αναζητούν χρέη για μεγάλο διάστημα. Η ΠΟΜΙΔΑ θεωρεί ότι η επέκταση της δυνατότητας είσπραξης δημοτικών οφειλών επιβαρύνει δυσανάλογα τους πολίτες, ενώ δημιουργεί ένα περιβάλλον αβεβαιότητας για όσους ιδιοκτήτες ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με παλιές, ξεχασμένες χρεώσεις.
Αναγκαστικές μισθώσεις με μακροχρόνια διάρκεια
Ένα άλλο κεφάλαιο του σχεδίου αφορά τις μισθώσεις ιδιωτικών ακινήτων προς τους δήμους. Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι τέτοιου είδους μισθώσεις θα έχουν υποχρεωτική διάρκεια 24 ετών, με δυνατότητα παράτασης μέχρι και το διπλάσιο αυτού του χρόνου — δηλαδή 36 ή ακόμη και 48 χρόνια. Η ρύθμιση αυτή δημιουργεί ερωτήματα για το κατά πόσο διασφαλίζονται τα δικαιώματα των ιδιοκτητών, ιδίως σε περιπτώσεις μεταβολής των οικονομικών συνθηκών ή ανάγκης αξιοποίησης του ακινήτου για άλλον σκοπό.
Ακόμη πιο αμφιλεγόμενη είναι η διάταξη που προβλέπει τριετή υποχρεωτική παράταση των ήδη υφιστάμενων μισθώσεων, χωρίς δυνατότητα αύξησης ενοικίου. Η ΠΟΜΙΔΑ τονίζει ότι αυτό μπορεί να οδηγήσει σε στρεβλώσεις της αγοράς, καθιστώντας τους ιδιοκτήτες «δεσμευμένους» σε συμβάσεις που δεν αντικατοπτρίζουν πλέον τις τρέχουσες οικονομικές πραγματικότητες.
Απαλλοτριώσεις με «fast track» διαδικασίες
Το σχέδιο νόμου περιλαμβάνει και ρυθμίσεις για απαλλοτριώσεις και παρεμβάσεις σε ιδιωτική περιουσία, οι οποίες χαρακτηρίζονται από «επιταχυμένες διαδικασίες». Οι προθεσμίες προσφυγής συρρικνώνονται, κάτι που κατά την ΠΟΜΙΔΑ μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τα δικαιώματα των πολιτών να υπερασπιστούν αποτελεσματικά την περιουσία τους. Η ομοσπονδία υποστηρίζει πως τέτοιου είδους ρυθμίσεις παραβλέπουν ουσιώδεις εγγυήσεις που μέχρι σήμερα προστάτευαν την ακίνητη περιουσία από αυθαίρετες ή υπερβολικά γρήγορες επεμβάσεις.
Ο μεγάλος στόχος: αύξηση δημοτικών εσόδων
Παρά τις επιμέρους αλλαγές, το γενικό συμπέρασμα που προκύπτει από την ανακοίνωση της ΠΟΜΙΔΑ είναι ότι ο κεντρικός στόχος του νέου ΤΤΑ είναι η σημαντική ενίσχυση των εσόδων των δήμων. Με την αναδιάρθρωση των τελών και την αύξηση των συντελεστών, οι ΟΤΑ φαίνεται ότι αποκτούν μια πιο σταθερή και διευρυμένη οικονομική βάση. Αυτό, όμως, έρχεται σε αντίθεση με τις ανησυχίες των ιδιοκτητών, που βλέπουν τις νέες προβλέψεις ως ένα ακόμη βήμα προς την υπερφορολόγηση της ακίνητης περιουσίας.
