Μπορεί να πέρασαν δύο χρόνια από το καταστροφικό πέρασμα των ακραίων καιρικών φαινομένων Daniel και Elias το 2023, όμως οι πληγές τους παραμένουν ανοιχτές. Και όχι μόνο στα χωράφια και στα κοπάδια, αλλά –όπως φαίνεται– και στις τσέπες των παραγωγών. Ο ΕΛΓΑ ανακοίνωσε επίσημα ότι ολοκληρώθηκαν οι διαδικασίες για τα οριστικά ποσά που δικαιούνται οι πληγέντες, με αποτέλεσμα να προκύπτουν… δυσάρεστες εκπλήξεις για αρκετούς.
Συγκεκριμένα, τον Σεπτέμβριο του 2027 (!) θα γίνει η επιστροφή των ποσών που θεωρούνται «αχρειαστήτως καταβληθέντα». Με απλά λόγια: αν πήρες περισσότερα λεφτά απ’ όσα τελικά σου αναλογούν, θα κληθείς να τα γυρίσεις πίσω. Ναι, καλά διάβασες.
Χιλιάδες οι ενισχύσεις – μερικές χιλιάδες οι επιστροφές
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, συνολικά 38.405 παραγωγοί σε όλη τη χώρα είχαν λάβει προκαταβολές ως ενίσχυση μετά το πέρασμα των καταστροφών. Όμως, μετά την τελική διασταύρωση των στοιχείων, 2.645 από αυτούς ενημερώθηκαν από τον ΕΛΓΑ ότι η διαφορά που προκύπτει μεταξύ προκαταβολών και οριστικών πορισμάτων δεν είναι υπέρ τους.
Τα μηνύματα έφτασαν κατευθείαν στα κινητά τους τηλέφωνα, προκαλώντας αναστάτωση και αγωνία. Άνθρωποι που είδαν τις περιουσίες τους να βυθίζονται στη λάσπη, τώρα καλούνται να δώσουν πίσω κομμάτι από την οικονομική ανάσα που είχαν πάρει.
Πώς φτάσαμε εδώ;
Ο ΕΛΓΑ εξηγεί ότι οι προκαταβολές είχαν δοθεί με ταχύρρυθμες διαδικασίες, την ώρα που γεωπόνοι και κτηνίατροι του Οργανισμού έτρεχαν από περιοχή σε περιοχή για να κάνουν εξατομικευμένες εκτιμήσεις. Εκείνη τη στιγμή, προφανώς δεν υπήρχε χρόνος για πλήρη εικόνα των ζημιών. Έτσι, τα τελικά πορίσματα –που εκδόθηκαν και αναρτήθηκαν μέσα στο 2024 στις Τοπικές Κοινότητες– κατέγραψαν πιο ακριβείς αποτιμήσεις.
Το αποτέλεσμα; Για αρκετούς παραγωγούς η ζημιά «κόπηκε» μικρότερη απ’ ό,τι αρχικά είχε υπολογιστεί, πράγμα που σημαίνει ότι η προκαταβολή που έλαβαν ήταν μεγαλύτερη από την πραγματική τους αποζημίωση. Και αυτή η διαφορά τώρα πρέπει να επιστραφεί.
Τι μπορούν να κάνουν οι αγρότες που διαφωνούν
Βέβαια, δεν είναι όλα τελεσίδικα. Ο οργανισμός επισημαίνει ότι οι ασφαλισμένοι αγρότες που διαφωνούν με το περιεχόμενο του πορίσματος έχουν δικαίωμα να καταθέσουν Τεκμηριωμένη Αίτηση Θεραπείας. Η προθεσμία λήγει τον Οκτώβριο του 2025 και οι αιτήσεις θα υποβληθούν στα κατά τόπους υποκαταστήματα του ΕΛΓΑ. Εκεί, ειδικές υπηρεσίες θα εξετάσουν τις ενστάσεις και θα αποφασίσουν αν υπάρχει χώρος για αλλαγές.
Με λίγα λόγια, αν θεωρείς ότι το τελικό πόρισμα «σε αδικεί», έχεις ακόμα μια ευκαιρία να το παλέψεις.
Τι σημαίνει αυτό για τον αγροτικό κόσμο
Η είδηση προκαλεί αντιδράσεις στον αγροτικό κόσμο, καθώς οι πληρωμές που έγιναν μετά τις θεομηνίες του 2023 είχαν παρουσιαστεί τότε ως «ένεση ρευστότητας» για να σταθούν όρθιοι οι πληγέντες. Τώρα, τέσσερα χρόνια μετά, πολλοί βλέπουν ότι η ένεση… μετατρέπεται σε χρέος.
Για τους περισσότερους η διαφορά μπορεί να είναι μικρή, για κάποιους όμως το ποσό δεν είναι αμελητέο. Και το κυριότερο: μιλάμε για ανθρώπους που ακόμα παλεύουν με την ακρίβεια, το αυξημένο κόστος παραγωγής και τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.
Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί μιλούν για «διπλή τιμωρία»: πρώτα τους χτύπησε η θεομηνία και μετά η γραφειοκρατία.
Και τώρα τι;
Το μεγάλο ερώτημα είναι αν μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2027 θα έχουν βρεθεί λύσεις ή διευκολύνσεις, ώστε οι παραγωγοί να μην βρεθούν μπροστά σε νέα οικονομικά αδιέξοδα. Ο ΕΛΓΑ κρατάει κλειστά τα χαρτιά του για το πώς ακριβώς θα γίνει η επιστροφή των χρημάτων και με τι διαδικασία.
Όμως το σίγουρο είναι ότι η συζήτηση θα «ανάψει», ειδικά καθώς πλησιάζει η ημερομηνία για τις αιτήσεις θεραπείας. Ήδη αγροτικοί φορείς ετοιμάζονται να ζητήσουν περισσότερη ευελιξία, καθώς θεωρούν άδικο να πληρώνουν οι αγρότες λάθη που έγιναν σε μια περίοδο χάους και έκτακτης ανάγκης.
✅ Συμπέρασμα: Οι πληγέντες από τον Daniel και τον Elias βρίσκονται ξανά σε αναμμένα κάρβουνα. Όσοι βγήκαν «ζημιωμένοι» από τα τελικά πορίσματα του ΕΛΓΑ καλούνται να επιστρέψουν χρήματα, με το 2027 να φαντάζει ήδη ως νέα… καταιγίδα για τον αγροτικό κόσμο.
