Σε μια απόφαση που προκαλεί σεισμό στον κόσμο των ελεύθερων επαγγελματιών, το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) έδωσε το «πράσινο φως» στην εφαρμογή τεκμαρτής φορολόγησης – ενός συστήματος που επιβάλλει ελάχιστο εισόδημα, ανεξάρτητα από το τι δηλώνει κάποιος στην εφορία. Με άλλα λόγια, αν δηλώσεις πολύ λίγα, το κράτος μπορεί να σε φορολογήσει σαν να είχες βγάλει περισσότερα!
Η απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ, που λήφθηκε σε κεκλεισμένη συνεδρίαση, έρχεται να νομιμοποιήσει την αμφιλεγόμενη τακτική της ΑΑΔΕ να επιβάλλει τεκμαρτό φορολογητέο εισόδημα στους επαγγελματίες που ασκούν ατομική δραστηριότητα, κρίνοντας πως δεν παραβιάζεται το Σύνταγμα.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη;
Εάν κάποιος επαγγελματίας δηλώσει εισόδημα που φαίνεται “απίθανα” χαμηλό για τη φύση της δουλειάς του, τότε ενεργοποιείται το νέο μοντέλο ελέγχου. Η εφορία έχει τη δυνατότητα να του προσάψει «ελάχιστο εισόδημα», θεωρώντας πως υποκρύπτει φορολογητέα ύλη.
Προσοχή όμως: δεν πρόκειται απλά για ένα αυθαίρετο νούμερο. Υπάρχει πλέον διαδικασία, και μάλιστα αυστηρή. Ο διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής, έχει ορίσει με ακρίβεια τη διαδικασία αμφισβήτησης του ποσού μέσω ειδικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας. Χωρίς να ακολουθηθεί αυτή η διαδικασία, δεν μπορεί να γίνει δεκτή καμία ένσταση ή προσφυγή.
Δυνατότητα προσφυγής, αλλά με “όρους”
Οι επαγγελματίες διατηρούν το δικαίωμα να απευθυνθούν στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) ή στα διοικητικά δικαστήρια, εφόσον θεωρούν υπερβολικό τον προσδιορισμένο φόρο. Ωστόσο, οποιαδήποτε προσπάθεια πλήρους ακύρωσης του τεκμαρτού εισοδήματος χωρίς την τήρηση των διαδικασιών που προβλέπονται, θα πέσει στο κενό.
Η ΔΕΔ, σύμφωνα με την απόφαση του ΣτΕ, δεσμεύεται από τον υφιστάμενο νομικό πλαίσιο. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι μόνο διορθώσεις ή μειώσεις του φόρου μπορούν να γίνουν, εφόσον ο φορολογούμενος αποδείξει με στοιχεία ότι τα δηλωθέντα του είναι ορθά.
Επαγγελματίες στο στόχαστρο – Τα νούμερα σοκάρουν
Η απόφαση του ΣτΕ βασίστηκε, εν μέρει, και σε δεδομένα που συγκέντρωσε η ΑΑΔΕ. Σύμφωνα με αυτά, επτά στους δέκα ελεύθερους επαγγελματίες δηλώνουν ετήσια εισοδήματα κάτω των 5.000 ευρώ, ποσά που τους επιτρέπουν να λαμβάνουν και κρατικά επιδόματα. Αυτό από μόνο του γεννά έντονες υποψίες για εκτεταμένη φοροδιαφυγή.
Το 2023, μεγάλο ποσοστό επαγγελματικών ομάδων – από κομμωτήρια μέχρι κτηνιάτρους – δήλωσαν μηδενικά ή ζημιογόνα εισοδήματα. Πιο συγκεκριμένα:
-
60% των ιδιοκτητών μπαρ και κομμωτηρίων δήλωσαν ζημίες
-
47% των επιχειρήσεων εστίασης και συνεργείων
-
43% των κτηνιάτρων
-
22% των οδηγών ταξί
Το κράτος υποψιάζεται ότι τέτοιες δηλώσεις δεν αντανακλούν την πραγματικότητα. Έτσι, ενεργοποιήθηκε το τεκμαρτό σύστημα όχι μόνο για όσους εμφάνισαν ζημίες, αλλά και για όσους δήλωσαν «ύποπτα» χαμηλά κέρδη.
Απότομη αύξηση φόρου – και τώρα;
Το 2024, οι επιβαρύνσεις εκτοξεύτηκαν. Ο μέσος φόρος για όσους εντάχθηκαν στο τεκμαρτό καθεστώς έφτασε τα 1.733 ευρώ – υπερτριπλάσιος σε σχέση με το 2023 (548 ευρώ).
Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, περίπου το 40% των κομμωτών που δήλωσαν κέρδη εμφάνισαν ετήσιο καθαρό εισόδημα κάτω από 4.300 ευρώ – κάτι λιγότερο από το επίδομα ανεργίας!
Η Κυβέρνηση απαντά: “Τέρμα τα τεκμήρια – όταν έρθει η ώρα”
Το υπουργείο Οικονομικών υπερασπίζεται το σύστημα, με τον αρμόδιο υπουργό να δηλώνει πως όσο προχωρά η ψηφιοποίηση και ενισχύεται η διασταύρωση των στοιχείων, τόσο θα περιορίζεται η ανάγκη για «τεκμήρια». Η τεχνολογία, λέει, θα καταφέρει να αποκαλύψει τους πραγματικούς φορολογούμενους και να ξεχωρίσει εκείνους που όντως δυσκολεύονται από εκείνους που «μαγειρεύουν» τα νούμερα.
Αντιδράσεις: “Μας αντιμετωπίζουν σαν εγκληματίες”
Συνδικαλιστικές οργανώσεις και επαγγελματικοί φορείς κάνουν λόγο για κατάφωρη αδικία. Υποστηρίζουν πως το νέο σύστημα αντιμετωπίζει όλους τους επαγγελματίες με καχυποψία, τιμωρώντας αδιάκριτα ακόμα και εκείνους που πασχίζουν να τα βγάλουν πέρα με νόμιμο τρόπο.
Ιδιαίτερα επισημαίνουν το γεγονός ότι δε λαμβάνονται υπόψη σημαντικές ελαφρύνσεις, όπως οι ασφαλιστικές εισφορές και τα έξοδα ανατροφής παιδιών, τα οποία αφαιρούνται από τους φόρους στους μισθωτούς αλλά όχι στους αυτοαπασχολούμενους.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
