Ένα νέο κύμα επιβαρύνσεων για εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων φέρνει το υπό διαβούλευση σχέδιο για τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, προκαλώντας ήδη έντονες αντιδράσεις στην αγορά ακινήτων και στους φορείς των ιδιοκτητών. Το σχέδιο προβλέπει την κατάργηση του γνωστού Τέλους Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ), αλλά στη θέση του έρχονται δύο νέα τέλη που αναμένεται να αλλάξουν πλήρως τον χάρτη της φορολόγησης των ακινήτων από το 2027 και μετά.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις του νομοσχεδίου, τα νέα βάρη θα ενσωματώνονται απευθείας στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, δημιουργώντας μια πρόσθετη οικονομική πίεση για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, σε μια περίοδο όπου το κόστος διαβίωσης παραμένει ήδη υψηλό.
Τα δύο νέα τέλη που αλλάζουν τα πάντα
Το νέο πλαίσιο εισάγει:
- το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης (ΤΤΑ)
- και το Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΤΠΑ)
Τα ποσά θα υπολογίζονται με βάση την αξία της ακίνητης περιουσίας και όχι απλώς τα τετραγωνικά μέτρα, όπως συνέβαινε σε αρκετές περιπτώσεις μέχρι σήμερα. Αυτό σημαίνει ότι ιδιοκτήτες με ακίνητα σε περιοχές υψηλής αντικειμενικής αξίας ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με σημαντικά αυξημένες χρεώσεις.
Το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης θα αποτελεί έσοδο των δήμων και θα μπορεί να κυμαίνεται από 0,3‰ έως 0,7‰ επί της αξίας του ακινήτου, ενώ το Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης θα επιβάλλεται επιπλέον με συντελεστές από 0,15‰ έως 0,35‰.
Στην πράξη, η συνολική επιβάρυνση μπορεί να φτάσει έως και το 1,05‰ της αξίας ενός ακινήτου κάθε χρόνο, με αποτέλεσμα σε ορισμένες περιπτώσεις οι χρεώσεις να είναι έως και τρεις φορές υψηλότερες από το σημερινό ΤΑΠ.
Γιατί μιλούν για νέο «Αυτοδιοικητικό ΕΝΦΙΑ»
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ) έχει ήδη εκφράσει σοβαρές επιφυλάξεις για το σχέδιο, υποστηρίζοντας ότι δημιουργείται ουσιαστικά ένας δεύτερος ΕΝΦΙΑ, ο οποίος θα λειτουργεί παράλληλα με τον ήδη υπάρχοντα φόρο ακινήτων.
Οι αντιδράσεις επικεντρώνονται κυρίως στο γεγονός ότι οι νέες επιβαρύνσεις δεν αντικαθιστούν απλώς τα παλιά τέλη, αλλά οδηγούν σε ακόμη μεγαλύτερο συνολικό κόστος για τους πολίτες.
Παράλληλα, οι δήμοι και οι περιφέρειες αποκτούν τη δυνατότητα να καθορίζουν τους συντελεστές εντός συγκεκριμένων ορίων, κάτι που σημαίνει ότι οι χρεώσεις ενδέχεται να διαφέρουν σημαντικά από περιοχή σε περιοχή.
Ποια ακίνητα θα επιβαρύνονται
Τα νέα τέλη θα αφορούν:
- ακίνητα εντός σχεδίου πόλης
- κατοικίες σε οικισμούς προ του 1923
- περιοχές κάτω των 2.000 κατοίκων
- κτίσματα εκτός σχεδίου
- ακόμη και δικαιώματα υψούν («αέρα») όταν περιλαμβάνονται σε συμβόλαια μεταβίβασης.
Για τον υπολογισμό θα λαμβάνονται υπόψη:
- τα τετραγωνικά μέτρα
- η τιμή ζώνης
- η παλαιότητα
- καθώς και στοιχεία της φορολογικής διοίκησης για περιοχές εκτός αντικειμενικού συστήματος.
Μάλιστα, στα εκτός σχεδίου ακίνητα θα συνυπολογίζεται και η αξία γης που αντιστοιχεί σε έκταση διπλάσια από εκείνη που καλύπτουν τα κτίσματα.
Ποιοι εξαιρούνται από τις νέες χρεώσεις
Το νομοσχέδιο προβλέπει εξαιρέσεις για:
- ακίνητα του Δημοσίου
- ναούς και μονές
- κοινωφελή ιδρύματα
- αθλητικά σωματεία
- διατηρητέα χωρίς εισόδημα
- κοινόχρηστους χώρους πολυκατοικιών
- στάβλους σε αγροτικές περιοχές
- ακίνητα με πολεοδομικές ή αρχαιολογικές δεσμεύσεις.
Επιπλέον, προβλέπεται επταετής απαλλαγή από το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης για νέες οικοδομές, αρκεί να μην χρησιμοποιούνται ή εκμισθώνονται κατά το διάστημα αυτό.
«Καμπανάκι» για όσους δεν πληρώνουν
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί και η πρόβλεψη για την είσπραξη των νέων τελών μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος. Το σχέδιο αναφέρει ότι σε περίπτωση μη εξόφλησης τριών συνεχόμενων λογαριασμών, θα μπορεί να διακόπτεται η ηλεκτροδότηση μέχρι να τακτοποιηθούν οι οφειλές.
Η συγκεκριμένη πρόβλεψη έχει ήδη ανοίξει νέα συζήτηση για το κατά πόσο είναι δίκαιο να συνδέεται η παροχή ηλεκτρικής ενέργειας με φορολογικές και αυτοδιοικητικές επιβαρύνσεις.
Τι αλλάζει και στον ΕΝΦΙΑ
Την ίδια ώρα, το οικονομικό επιτελείο σχεδιάζει και αλλαγές στον ΕΝΦΙΑ για συγκεκριμένες κατηγορίες ιδιοκτητών.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις, πλήρης απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για τα έτη 2026 και 2027 θα ισχύσει για ακίνητα που βρίσκονται σε περιοχές οι οποίες επλήγησαν από φυσικές καταστροφές, όπως πυρκαγιές και σεισμούς.
Παράλληλα, συνεχίζεται η έκπτωση 50% για κύριες κατοικίες σε μικρούς οικισμούς έως 1.500 κατοίκους, με ειδικές προβλέψεις για παραμεθόριες περιοχές.
«Παγώνουν» οι αντικειμενικές αξίες έως το 2027
Στο ίδιο πλαίσιο, η κυβέρνηση φαίνεται να επιλέγει τη διατήρηση των αντικειμενικών αξιών στα σημερινά επίπεδα έως και το 2027, επιδιώκοντας να αποφύγει νέες αυξήσεις σε φόρους και τέλη που συνδέονται με την ακίνητη περιουσία.
Αυτό σημαίνει ότι δεν αναμένονται μεταβολές:
- στον φόρο μεταβίβασης
- στις γονικές παροχές
- στις δωρεές
- στα τεκμήρια κατοικιών
- αλλά ούτε και στον βασικό ΕΝΦΙΑ.
Ωστόσο, παρά το «πάγωμα» των αντικειμενικών αξιών, οι νέες αυτοδιοικητικές επιβαρύνσεις αναμένεται να επηρεάσουν αισθητά το τελικό κόστος κατοχής ακινήτων για χιλιάδες ιδιοκτήτες σε ολόκληρη τη χώρα.
