Το ελληνικό ελαιόλαδο, ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα προϊόντα της χώρας μας διεθνώς, φαίνεται πως μπαίνει σε μια ακόμη δύσκολη περίοδο. Οι επόμενοι μήνες προμηνύονται “καυτοί” για την αγορά, καθώς οι τιμές αναμένεται να κινηθούν ανοδικά, δημιουργώντας πίεση τόσο στους παραγωγούς όσο και στους καταναλωτές.
Οι λόγοι πίσω από τη νέα αυτή ανατίμηση είναι πολλοί και συνδέονται άμεσα με τις συνθήκες παραγωγής. Όπως αναφέρουν γεωπόνοι και αγροτικοί συνεταιρισμοί, η φετινή χρονιά χαρακτηρίζεται από χαμηλότερη σοδειά, έντονη παρουσία του δάκου, αυξημένο κόστος συγκομιδής και σοβαρή έλλειψη εργατικών χεριών. Όλοι αυτοί οι παράγοντες δημιουργούν ένα “εκρηκτικό κοκτέιλ” που ωθεί την τιμή του ελαιολάδου στα ύψη.
Πτώση παραγωγής και πιέσεις στην αγορά
Οι εκτιμήσεις για τη συνολική παραγωγή ελαιολάδου το 2025 είναι απογοητευτικές. Οι συνεταιρισμοί υπολογίζουν ότι η παραγωγή στη χώρα δεν θα ξεπεράσει τους 200.000 τόνους, σημαντικά μειωμένη σε σχέση με προηγούμενα χρόνια. Η πτώση αυτή οφείλεται σε μια σειρά από αρνητικούς παράγοντες: το ήπιο χειμώνα που επηρέασε την ανθοφορία, τις προσβολές από έντομα και ασθένειες, αλλά και τη φυσική εναλλαγή καρποφορίας που χαρακτηρίζει τα ελαιόδεντρα.
Η Κρήτη, που αποτελεί τη “ναυαρχίδα” της ελληνικής παραγωγής, φαίνεται πως φέτος περνάει μια πιο δύσκολη χρονιά. Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι αποδόσεις είναι χαμηλότερες σε σχέση με πέρυσι, όταν η παραγωγή ήταν σε υψηλά επίπεδα. «Η ελιά δεν μπορεί να δώσει μεγάλες σοδειές δύο χρονιές στη σειρά», εξηγεί ο πρόεδρος της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Ελαιολάδου, Μανώλης Γιαννούλης. Οι κλιματικές συνθήκες, όπως οι χαμηλές θερμοκρασίες και οι περιορισμένες βροχοπτώσεις, επηρέασαν αρνητικά τη φετινή καρποφορία.
Οι τιμές στα ύψη
Οι πρώτες ενδείξεις από την αγορά δείχνουν πως το ελαιόλαδο θα συνεχίσει να πωλείται ακριβά. Οι τιμές παραγωγού κινούνται ήδη γύρω στα 4 με 5 ευρώ το κιλό, ενώ στα ράφια των σούπερ μάρκετ η τιμή για τον καταναλωτή αγγίζει τα 7 έως 8 ευρώ το κιλό. Παρά τη σταθερότητα των τελευταίων εβδομάδων, οι παράγοντες της αγοράς προειδοποιούν πως αν συνεχιστεί η πίεση στην παραγωγή, οι τιμές μπορεί να αυξηθούν περαιτέρω μέσα στον χειμώνα.
Η πρώτη επίσημη τιμή για τη νέα εσοδεία 2025–2026 ανακοινώθηκε ήδη: ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Αγίων Αποστόλων πώλησε δύο βυτία εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου ποικιλίας “Αθηνολιά” στα 7,85 ευρώ το κιλό — ένα επίπεδο που δείχνει τις τάσεις της αγοράς για το επόμενο διάστημα.
️ Μεγάλες αποκλίσεις ανά περιοχή
Η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε όλη τη χώρα. Σε κάποιες περιοχές της Πελοποννήσου και της Στερεάς Ελλάδας, η παραγωγή φαίνεται ελαφρώς βελτιωμένη, ενώ σε άλλες –όπως η Κρήτη και τμήματα της Λέσβου– καταγράφεται πτώση έως και 30%. Αυτό αποδίδεται τόσο στις διαφορετικές καιρικές συνθήκες όσο και στο φαινόμενο της εναλλαγής καρποφορίας: όταν μια χρονιά η ελιά “ξεκουράζεται”, η επόμενη μπορεί να είναι πιο παραγωγική, και το αντίστροφο.
Επιπλέον, η απουσία επίσημων μηχανισμών καταγραφής της παραγωγής δημιουργεί ασάφεια στην αγορά. Όπως επισημαίνει ο κ. Γιαννούλης, «στην Ελλάδα δεν υπάρχουν επίσημα δεδομένα για την παραγωγή· οι αριθμοί βασίζονται κυρίως σε εκτιμήσεις». Αυτό σημαίνει ότι η αγορά κινείται με βάση την αίσθηση της προσφοράς και της ζήτησης, κάτι που εντείνει τις διακυμάνσεις των τιμών.
Ο αγρότης στο “κόκκινο”
Για τους ελαιοπαραγωγούς, η κατάσταση δεν είναι καθόλου εύκολη. Το κόστος συγκομιδής έχει εκτοξευθεί, κυρίως λόγω της έλλειψης εργατικών χεριών και των αυξημένων εξόδων μεταφοράς και συντήρησης. Πολλοί παραγωγοί αναγκάζονται να καθυστερήσουν τη συγκομιδή ή να μειώσουν τον όγκο παραγωγής τους, με κίνδυνο να χάσουν μέρος της σοδειάς.
Η αυξανόμενη τιμή του προϊόντος δεν σημαίνει απαραίτητα μεγαλύτερο εισόδημα για τον παραγωγό. Οι περισσότεροι βλέπουν το όφελος να “ροκανίζεται” από τα αυξημένα κόστη και τις απώλειες από τις ασθένειες. Η εικόνα θυμίζει το “τέλειο κύμα” που απειλεί να χτυπήσει τη βιωσιμότητα πολλών μικρών αγροτικών μονάδων.
Και τώρα τι;
Παρά τα σύννεφα που μαζεύονται πάνω από τον ελαιοπαραγωγικό κλάδο, οι ειδικοί εμφανίζονται συγκρατημένα αισιόδοξοι. Υπάρχει επάρκεια προϊόντος στην αγορά και, αν δεν υπάρξουν ακραία καιρικά φαινόμενα ή επιπλέον απώλειες στη σοδειά, οι τιμές ενδέχεται να σταθεροποιηθούν τους πρώτους μήνες του 2026.
Ωστόσο, το ελαιόλαδο δύσκολα θα επιστρέψει σύντομα στα επίπεδα τιμών του παρελθόντος. Ο “πράσινος χρυσός” της Μεσογείου παραμένει πολύτιμος, όχι μόνο για τη γεύση και τα θρεπτικά του συστατικά, αλλά και για την αντοχή του στις κρίσεις.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι, για ακόμη μια χρονιά, το ελληνικό ελαιόλαδο θα κρατήσει πρωταγωνιστικό ρόλο στα νοικοκυριά — και δυστυχώς, στο πορτοφόλι των καταναλωτών.
