Η παγκόσμια ναυτιλία βρίσκεται για ακόμη μία φορά αντιμέτωπη με ένα νέο κύμα αβεβαιότητας, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις σε κρίσιμες θαλάσσιες περιοχές οδηγούν τις ασφαλιστικές εταιρείες σε δραστικές αναπροσαρμογές των όρων κάλυψης. Οι ασφαλίσεις πολεμικού κινδύνου, που αποτελούν βασικό πυλώνα προστασίας για πλοιοκτήτες, ναυλωτές και εμπόρους, γίνονται πλέον ολοένα και πιο ακριβές, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις περιορίζονται σημαντικά.
Η ασφάλιση πολεμικού κινδύνου δεν σταματά – αλλά γίνεται πολύ ακριβότερη
Παρά τις πολεμικές συγκρούσεις που επηρεάζουν τις θαλάσσιες μεταφορές, οι ασφαλιστικές εταιρείες σπάνια αποχωρούν πλήρως από την αγορά. Αντίθετα, η συνήθης πρακτική είναι να αυξάνουν δραστικά τα ασφάλιστρα και να επανεκτιμούν το επίπεδο κινδύνου ανά θαλάσσια περιοχή.
Όταν η ένταση σε μία περιοχή αυξάνεται, τα ασφάλιστρα μπορούν να πολλαπλασιαστούν μέσα σε λίγες ημέρες ή εβδομάδες. Η τελική τιμή εξαρτάται κυρίως από τη σοβαρότητα των συγκρούσεων, την πιθανότητα επιθέσεων σε εμπορικά πλοία και τη στρατηγική σημασία των θαλάσσιων διαδρόμων.
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα καταγράφηκε μετά την έναρξη του πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Τότε τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου για τα πλοία εκτοξεύθηκαν από περίπου 0,025% της αξίας του κύτους σε επίπεδα που έφτασαν ακόμη και το 1% έως 5%.
Η Ερυθρά Θάλασσα και τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο
Αντίστοιχη εικόνα παρατηρήθηκε και στις πρόσφατες εντάσεις στην Ερυθρά Θάλασσα. Εκεί, το ασφάλιστρο πολεμικού κινδύνου για το κύτος πλοίων αυξήθηκε από περίπου 0,1% σε ποσοστά που άγγιξαν ακόμη και το 1% για κάθε διέλευση από την περιοχή.
Παρόμοιες ανησυχίες υπάρχουν και για τα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους πιο σημαντικούς ενεργειακούς διαύλους στον κόσμο. Πριν την κλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων, το ασφάλιστρο κινδύνου για πλοία που διέρχονταν από την περιοχή υπολογιζόταν περίπου στο 0,25% της αξίας του κύτους.
Ωστόσο, σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης, οι εκτιμήσεις της αγοράς δείχνουν ότι το ποσοστό αυτό μπορεί να ξεπεράσει το 0,5% για κάθε διέλευση, γεγονός που αυξάνει σημαντικά το λειτουργικό κόστος για τις ναυτιλιακές εταιρείες.
Σε ακραίες περιπτώσεις, εάν το επίπεδο κινδύνου γίνει αδύνατο να υπολογιστεί αξιόπιστα, οι ασφαλιστικές εταιρείες ενδέχεται να προχωρήσουν ακόμη και σε προσωρινή διακοπή ασφαλιστικής κάλυψης για συγκεκριμένες θαλάσσιες περιοχές.
Ακύρωση 21 ασφαλιστικών καλύψεων από μεγάλους ναυτασφαλιστές
Μέσα σε αυτό το κλίμα αυξανόμενης αβεβαιότητας, τέσσερις μεγάλες εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην ασφάλιση πολεμικού κινδύνου στη ναυτιλία ανακοίνωσαν την ακύρωση σειράς ασφαλιστικών καλύψεων.
Οι εταιρείες που προχώρησαν στην απόφαση είναι:
Gard P&I (Bermuda) Ltd
Assuranceforeningen Gard – Gjensidig
Gard Marine & Energy Limited
Gard Marine & Energy Insurance (Europe) AS
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, συνολικά 21 διαφορετικές ασφαλιστικές καλύψεις παύουν να ισχύουν, με ημερομηνία εφαρμογής την 5η Μαρτίου 2026 στις 00:00 GMT.
Η απόφαση αυτή προήλθε έπειτα από σχετική ειδοποίηση των αντασφαλιστών, οι οποίοι διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των κινδύνων που μπορούν να αναλάβουν οι πρωτογενείς ασφαλιστές.
Σημειώνεται ότι από την ακύρωση εξαιρούνται οι καλύψεις τύπου excess of loss, δηλαδή οι καλύψεις υπερβάλλοντος κινδύνου.
Η ενημέρωση προς τις ασφαλιστικές εταιρείες πραγματοποιήθηκε την 1η Μαρτίου 2026.
Ποιες καλύψεις επηρεάζονται
Η λίστα των καλύψεων που καταργούνται είναι εκτεταμένη και αφορά πολλούς διαφορετικούς τομείς της ναυτιλιακής δραστηριότητας.
Μεταξύ άλλων καταργούνται:
-
Καλύψεις P&I για ναυλωτές
-
Καλύψεις P&I για εμπόρους
-
Ολοκληρωμένη γενική αστική ευθύνη για ναυλωτές
-
Εκτεταμένη αστική ευθύνη ναυλωτών
-
Κάλυψη καυσίμων ναυλωτών
-
Ασφάλιση αστικής ευθύνης μεταφορέων
-
Ασφαλιστική κάλυψη για μνημόνια συνεργασίας
-
Κάλυψη πληρώματος με σταθερό ασφάλιστρο
-
Εκτεταμένες καλύψεις πληρωμάτων
-
Αστική ευθύνη επιβατών τουριστικών οργανωτών
-
Κάλυψη σε περιπτώσεις απόκλισης πορείας
-
Κάλυψη δύτη
-
Γενική αστική ευθύνη πλοίων
-
Κάλυψη απώλειας χρήσης ναυλωτή
-
Κάλυψη απώλειας φορτίου ναυλωτή
-
Κάλυψη για περιστατικά κατάσχεσης ναρκωτικών
-
Επιπλέον κόστη ναυλωτών
-
Ασφάλιση συμφερόντων ναυλωτών
-
Ασφάλιση συμφερόντων αγοραστών
Οι συγκεκριμένες αλλαγές αναμένεται να επηρεάσουν σημαντικά τόσο τις ναυτιλιακές εταιρείες όσο και τους εμπλεκόμενους στη διεθνή εφοδιαστική αλυσίδα.
Τι σημαίνει η εξέλιξη για τη διεθνή ναυτιλία
Η νέα ειδοποίηση αντικαθιστά κάθε προηγούμενο όρο που σχετίζεται με τον πολεμικό κίνδυνο στις συγκεκριμένες ασφαλιστικές καλύψεις.
Ωστόσο, οι ασφαλιστές διευκρινίζουν ότι οι αλλαγές αφορούν αποκλειστικά την κάλυψη πολεμικού κινδύνου. Όλοι οι υπόλοιποι όροι των ασφαλιστικών συμβολαίων παραμένουν σε ισχύ.
Την ίδια στιγμή, τα τμήματα αναδοχής κινδύνου των ασφαλιστικών και αντασφαλιστικών εταιρειών προχωρούν σε νέα αξιολόγηση των δεδομένων της αγοράς.
Στο επίκεντρο αυτής της διαδικασίας βρίσκονται:
-
τα επίπεδα ασφαλίστρων πολεμικού κινδύνου
-
τα ανώτατα όρια κάλυψης
-
η δυνατότητα ασφάλισης συγκεκριμένων θαλάσσιων διαδρομών
Εάν οι γεωπολιτικές εντάσεις συνεχιστούν και οι κίνδυνοι καταστούν δυσκολότερο να αποτιμηθούν, δεν αποκλείεται να δούμε ακόμη μεγαλύτερους περιορισμούς στις ασφαλιστικές καλύψεις που είναι διαθέσιμες για τη διεθνή ναυτιλία.
Το αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι αυξημένο κόστος μεταφοράς, μεγαλύτερη αβεβαιότητα στις θαλάσσιες μεταφορές και νέες προκλήσεις για την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα.
