Μια νέα ερμηνεία των συνταξιοδοτικών διατάξεων προκαλεί έντονη αναστάτωση σε χιλιάδες δημοσίους υπαλλήλους που σχεδίαζαν την έξοδό τους στη σύνταξη με βάση ευνοϊκές ρυθμίσεις για γονείς με ανήλικα παιδιά. Σύμφωνα με πρόσφατες αποφάσεις υπηρεσιών του ΕΦΚΑ, αρκετοί ασφαλισμένοι ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με σημαντική αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης, φτάνοντας ακόμη και τα 67 έτη αντί για τα 60 που υπολόγιζαν.
Η εξέλιξη αυτή αφορά κυρίως υπαλλήλους του Δημοσίου που είχαν συμπληρώσει 25 έτη ασφάλισης έως το 2011 ή το 2012, αλλά απέκτησαν παιδί μετά το 2013. Παρότι μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν ότι διατηρούν δικαίωμα πρόωρης εξόδου με τις διατάξεις για γονείς ανήλικων τέκνων, η νέα πρακτική ερμηνείας φαίνεται να ανατρέπει αυτή τη δυνατότητα.
Τι άλλαξε στις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης
Μετά τις μεγάλες μεταρρυθμίσεις στο ασφαλιστικό σύστημα και ειδικά τις αλλαγές που εφαρμόστηκαν από τον Αύγουστο του 2015, καθορίστηκαν νέα όρια ηλικίας για τη συνταξιοδότηση των δημοσίων υπαλλήλων. Οι κανόνες αυτοί εξειδικεύτηκαν με την εγκύκλιο 920 που εκδόθηκε το 2016 από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους.
Η συγκεκριμένη εγκύκλιος προέβλεπε ότι δημόσιοι υπάλληλοι που είχαν συμπληρώσει 25ετία το 2011 ή το 2012 μπορούσαν να αξιοποιήσουν ευνοϊκότερα όρια ηλικίας, εφόσον είχαν ή αποκτούσαν ανήλικο παιδί. Το σημαντικό στοιχείο ήταν ότι η ιδιότητα του γονέα μπορούσε να αποκτηθεί και μετά τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
Με απλά λόγια, κάποιος που είχε συμπληρώσει 25 χρόνια υπηρεσίας το 2011 αλλά απέκτησε παιδί το 2013 θεωρούνταν ότι εξακολουθεί να εμπίπτει στις διατάξεις για γονείς ανηλίκων. Έτσι μπορούσε να αποχωρήσει νωρίτερα από τα γενικά όρια ηλικίας.
Η νέα ερμηνεία που προκαλεί ανατροπή
Τους τελευταίους μήνες όμως, σύμφωνα με έγγραφα και απαντήσεις υπηρεσιών του ΕΦΚΑ, φαίνεται να εφαρμόζεται διαφορετική προσέγγιση.
Συγκεκριμένα, ορισμένα αρμόδια τμήματα απορρίπτουν αιτήσεις συνταξιοδότησης από δημοσίους υπαλλήλους που επικαλούνται τις διατάξεις για ανήλικο τέκνο, όταν το παιδί αποκτήθηκε μετά το 2013. Η αιτιολογία που δίνεται είναι ότι το δικαίωμα σύνταξης ως γονέα με ανήλικο τέκνο πρέπει να θεμελιώνεται την ίδια χρονιά που συντρέχουν ταυτόχρονα δύο προϋποθέσεις:
-
η συμπλήρωση 25ετίας
-
η ύπαρξη ανήλικου παιδιού
Με βάση αυτή τη λογική, αν κάποιος είχε 25ετία το 2011 αλλά το παιδί γεννήθηκε αργότερα, θεωρείται ότι δεν πληροί τα κριτήρια για τις ευνοϊκές ρυθμίσεις.
Η πρακτική αυτή βρίσκεται σε εμφανή αντίθεση με το πνεύμα της εγκυκλίου του 2016, η οποία επέτρεπε την απόκτηση της ιδιότητας του γονέα και μετά τη θεμελίωση του δικαιώματος.
Παράδειγμα που δείχνει τη μεγάλη διαφορά
Η αλλαγή αυτή δεν είναι απλώς τυπική, αλλά μπορεί να μεταφραστεί σε τεράστια καθυστέρηση στη συνταξιοδότηση.
Για παράδειγμα:
-
Δημόσιος υπάλληλος με 25ετία το 2011
-
παιδί που γεννήθηκε το 2013
-
ηλικία 52 ετών το 2018
Με το προηγούμενο καθεστώς θα μπορούσε να λάβει πλήρη σύνταξη περίπου στα 60 έτη και 2 μήνες.
Με τη νέα ερμηνεία όμως οι επιλογές περιορίζονται δραματικά:
-
πλήρης σύνταξη στα 67 έτη, ή
-
μειωμένη σύνταξη στα 62, ή
-
πλήρης σύνταξη στα 62 μόνο εφόσον συμπληρωθούν 40 χρόνια ασφάλισης.
Στην πράξη δηλαδή η διαφορά μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 7 επιπλέον χρόνια εργασίας.
Ζημιωμένοι όσοι αναγνώρισαν πλασματικά έτη
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο περίπλοκη για όσους δημόσιους υπαλλήλους είχαν προχωρήσει σε αναγνώριση πλασματικών χρόνων ασφάλισης.
Πολλοί ασφαλισμένοι είχαν πληρώσει για να αναγνωρίσουν επιπλέον έτη ώστε να συμπληρώσουν 25ετία το 2011 ή το 2012. Ο στόχος ήταν να «κλειδώσουν» τα ευνοϊκά όρια ηλικίας για γονείς ανηλίκων.
Αν τελικά ισχύσει η αυστηρότερη ερμηνεία, αυτοί οι εργαζόμενοι:
-
χάνουν το δικαίωμα πρόωρης συνταξιοδότησης με τις διατάξεις ανηλίκου
-
έχουν ήδη επιβαρυνθεί οικονομικά με το κόστος των πλασματικών ετών
Το αποτέλεσμα είναι διπλή ζημιά: οικονομική και ασφαλιστική.
Χιλιάδες δημόσιοι υπάλληλοι σε αβεβαιότητα
Το ζήτημα έχει προκαλέσει μεγάλη ανησυχία στον δημόσιο τομέα, καθώς αφορά μια μεγάλη κατηγορία εργαζομένων που είχαν βασίσει τον προγραμματισμό τους στους κανόνες που ίσχυαν τα προηγούμενα χρόνια.
Από το 2015 και μετά, αρκετοί δημόσιοι υπάλληλοι που είχαν 25ετία το 2011 ή το 2012 και απέκτησαν παιδί αργότερα είχαν ήδη συνταξιοδοτηθεί με βάση την ευνοϊκή ερμηνεία της εγκυκλίου. Αυτό δημιουργεί ακόμη μεγαλύτερη σύγχυση, καθώς δύο εργαζόμενοι με τα ίδια χαρακτηριστικά ενδέχεται να αντιμετωπίζονται διαφορετικά.
Αναμένεται παρέμβαση του υπουργείου
Το θέμα έχει τεθεί ήδη στο υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, καθώς η αντίφαση μεταξύ εγκυκλίων και ερμηνειών δημιουργεί σοβαρά προβλήματα εφαρμογής.
Πιθανές λύσεις που εξετάζονται είναι:
-
η έκδοση νέας διευκρινιστικής εγκυκλίου
-
η επαναβεβαίωση της ισχύος της εγκυκλίου του 2016
-
ή ακόμη και νομοθετική παρέμβαση για να ξεκαθαρίσει το πλαίσιο
Μέχρι να υπάρξει επίσημη τοποθέτηση, ωστόσο, χιλιάδες δημόσιοι υπάλληλοι βρίσκονται σε καθεστώς αβεβαιότητας για το πότε θα μπορέσουν τελικά να αποχωρήσουν από την εργασία τους.
