Η πρόσφατη έκθεση του Ταμείου Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων (ΤΕΚΕ) φωτίζει το έντονο χάσμα που έχει διαμορφωθεί στον τραπεζικό πλούτο της χώρας. Τα στοιχεία αποκαλύπτουν ότι ένα εξαιρετικά μικρό ποσοστό καταθετών συγκεντρώνει σχεδόν το μισό των καταθέσεων, αφήνοντας τη μεσαία τάξη σε θέση αδυναμίας.
Οι πλούσιοι κατέχουν το 44% των καταθέσεων
Σύμφωνα με την απολογιστική έκθεση του ΤΕΚΕ για το 2024, οι καταθέσεις άνω των 100.000 ευρώ συγκεντρώνουν το 44,3% του συνολικού τραπεζικού πλούτου, δηλαδή περίπου 92,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Το εντυπωσιακό είναι ότι αυτό το τεράστιο ποσό ανήκει μόλις στο 0,8% των καταθετών, δηλαδή σε περίπου 250.000 φυσικά και νομικά πρόσωπα.
Ενίσχυση της οικονομικής συγκέντρωσης
Ανησυχητική είναι η συνεχιζόμενη αύξηση της συγκέντρωσης πλούτου. Το ποσοστό αυτό αυξήθηκε κατά 2 μονάδες σε σχέση με το 2023, όταν βρισκόταν στο 42,5%. Αυτό αποκαλύπτει την πίεση που δέχεται η μεσαία και κατώτερη οικονομική τάξη, οι οποίες δυσκολεύονται να διατηρήσουν αποταμιεύσεις.
Η συνολική εικόνα των καταθέσεων
Το σύνολο των επιλέξιμων καταθέσεων που καταγράφονται στην έκθεση ανέρχεται σε 208,6 δισεκατομμύρια ευρώ, με περίπου 150 δισ. να προέρχονται από ιδιώτες και ελεύθερους επαγγελματίες. Συνολικά, οι καταθέτες φτάνουν τους 31,8 εκατομμύρια λογαριασμούς, με τον μέσο Έλληνα ή επιχείρηση να διατηρεί 3 τραπεζικούς λογαριασμούς. Στην πράξη, το 45% των συνολικών χρημάτων ανήκει μόλις σε 85.000 ΑΦΜ.
Οι μικροκαταθέτες χωρίς δυνατότητα αποταμίευσης
Στον αντίποδα, το 71% των καταθετών έχει υπόλοιπα μικρότερα από 1.000 ευρώ, ποσό που συνολικά αντιστοιχεί μόλις στο 1,3% των καταθέσεων (περίπου 2,7 δισ. ευρώ). Πολλοί από αυτούς τους λογαριασμούς είναι ανενεργοί ή περιέχουν ελάχιστα ποσά, γεγονός που αποτυπώνει την αδυναμία αποταμίευσης για μεγάλο μέρος του πληθυσμού.
Η μεσαία τάξη σε συνεχή συρρίκνωση
Οι καταθέσεις μεταξύ 1.000 και 50.000 ευρώ – που θεωρούνται δείκτης της οικονομικής κατάστασης της μεσαίας τάξης – σημειώνουν πτώση. Οι καταθέτες με 1.000 έως 5.000 ευρώ μειώθηκαν στο 13% από 13,3% το 2023, ενώ τα ποσά τους αντιστοιχούν πλέον στο 4,8% των καταθέσεων, από 5,2% πέρυσι. Στους λογαριασμούς 5.000 έως 50.000 ευρώ, το ποσοστό παραμένει στο 13,7%, αλλά τα ποσά υποχώρησαν στο 34,1% από 35,3% το 2023.
Οι λόγοι πίσω από την ανισότητα
Η συνεχιζόμενη άνοδος του πληθωρισμού και η ακρίβεια στα βασικά αγαθά έχουν πλήξει κυρίως τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, τα οποία αδυνατούν να διατηρήσουν αποταμιεύσεις. Αντίθετα, οι οικονομικά ισχυροί, που έχουν τη δυνατότητα να αποταμιεύουν μεγαλύτερο ποσοστό των εισοδημάτων τους, συνεχίζουν να ενισχύουν τη θέση τους.
Ανοδική πορεία των συνολικών καταθέσεων
Παρά το γεγονός ότι το χρήμα συγκεντρώνεται σε λίγα χέρια, το συνολικό ύψος των καταθέσεων αυξήθηκε κατά 9 δισ. ευρώ μέσα σε έναν χρόνο, από τα 199,8 δισ. ευρώ του 2023. Από το 2019, η αύξηση φτάνει το 46%, αφού τότε οι συνολικές καταθέσεις ήταν περίπου 143 δισ. ευρώ. Το ποσό των εγγυημένων καταθέσεων (έως 100.000 ευρώ ανά λογαριασμό) ανέρχεται πλέον στα 142,9 δισ. ευρώ.
