Μια εξέλιξη που αλλάζει πλήρως τα δεδομένα στο μέτωπο των αναδρομικών φέρνει πιο κοντά από ποτέ τις πληρωμές σε δεκάδες χιλιάδες συνταξιούχους, σύμφωνα με τον “Ελεύθερο Τύπο”. Ο ΕΦΚΑ, χωρίς τυμπανοκρουσίες αλλά με σαφή νομική στρατηγική, κάνει πίσω στις δικαστικές αντιπαραθέσεις και ανοίγει τον δρόμο για ταχεία καταβολή ποσών που φτάνουν έως και τις 5.700 ευρώ.
Η ανατροπή έγκειται στο γεγονός ότι ο ασφαλιστικός φορέας δεν περιορίζεται απλώς στο να μην ασκεί νέα ένδικα μέσα, αλλά προχωρά ακόμη πιο μακριά: αποσύρει εφέσεις που είχαν ήδη κατατεθεί, αποδεχόμενος επί της ουσίας ότι οι περικοπές του επίμαχου 11μήνου ήταν αντισυνταγματικές και ότι οι συνταξιούχοι δικαιώνονται ορθά από τα δικαστήρια.
Τι αλλάζει πρακτικά για τους συνταξιούχους
Μέχρι σήμερα, ακόμη και όταν ένας συνταξιούχος κέρδιζε πρωτόδικα τη μάχη για τα αναδρομικά του, ακολουθούσε ένας μακρύς κύκλος καθυστερήσεων: εφέσεις, νέες δίκες, αναμονή ετών μέχρι την τελική εκκαθάριση. Πλέον, αυτός ο κύκλος σπάει.
Με την επιλογή του ΕΦΚΑ να παραιτηθεί από τις εφέσεις, η διαδικασία περιορίζεται σε δύο μόνο στάδια:
την επίδοση της δικαστικής απόφασης στον φορέα και
την πληρωμή των ποσών εντός τριών μηνών.
Με απλά λόγια, όσες υποθέσεις βρίσκονται σε εκκρεμότητα μπορούν να κλείσουν πολύ πιο γρήγορα, χωρίς νέες δικαστικές εμπλοκές.
Το έγγραφο που «ξεκλείδωσε» τις πληρωμές
Ιδιαίτερη σημασία έχει εσωτερικό νομικό έγγραφο, στο οποίο ο ΕΦΚΑ δηλώνει ρητά ότι αποσύρει έφεση κατά απόφασης Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών που επιδίκασε αναδρομικά σε ομάδα συνταξιούχων. Στο ίδιο έγγραφο γίνεται σαφής αναφορά ότι το δικαστήριο ορθώς υποχρέωσε τον φορέα να καταβάλει τα ποσά, αναγνώριση που πρακτικά «κλείνει» κάθε περιθώριο αμφισβήτησης.
Η εξέλιξη αυτή δεν είναι μεμονωμένη. Αντίθετα, εντάσσεται σε μια συνολική αλλαγή στάσης, η οποία βασίζεται στο δεδομένο ότι η αντισυνταγματικότητα των περικοπών του 11μήνου (Ιούνιος 2015 – Μάιος 2016) δεν έχει αμφισβητηθεί ποτέ ουσιαστικά σε ανώτατο δικαστικό επίπεδο.
Ποιες περικοπές επιστρέφονται
Τα ποσά που επιδικάζονται αφορούν τρεις βασικές κατηγορίες:
τις μειώσεις στις επικουρικές συντάξεις βάσει του νόμου 4051/2012,
τις περικοπές που επιβλήθηκαν με τον νόμο 4093/2012 στο άθροισμα κύριας και επικουρικής σύνταξης,
καθώς και την πλήρη κατάργηση των Δώρων σε κύριες και επικουρικές συντάξεις.
Το Συμβούλιο της Επικρατείας έχει κρίνει ότι οι περικοπές αυτές ήταν αντισυνταγματικές για το συγκεκριμένο 11μηνο, γεγονός που αποτελεί τη νομική βάση όλων των δικαστικών αποφάσεων.
Γιατί πληρώθηκαν μόνο τα μισά το 2020
Υπενθυμίζεται ότι τον Οκτώβριο του 2020 η Πολιτεία κατέβαλε αναδρομικά μόνο για τις κύριες συντάξεις, αφήνοντας εκτός τις επικουρικές και τα Δώρα. Παράλληλα, θεσπίστηκε περιορισμός στις νέες προσφυγές, με εξαίρεση όσους είχαν ήδη κινηθεί δικαστικά έως τον Ιούλιο του ίδιου έτους.
Αποτέλεσμα ήταν περίπου 400.000 συνταξιούχοι να παραμείνουν σε πολυετή αναμονή, παρότι οι περικοπές είχαν κριθεί παράνομες.
Τα ποσά που βγάζουν τα δικαστήρια
Οι αποφάσεις που εκδίδονται σήμερα επιδικάζουν αναδρομικά που – μαζί με τους τόκους – ξεκινούν από περίπου 1.400 ευρώ και φτάνουν έως και τα 5.763 ευρώ καθαρά.
Σε πολλές περιπτώσεις, οι τόκοι αυξάνουν σημαντικά το τελικό ποσό, καθώς υπολογίζονται από την ημερομηνία κατάθεσης της αγωγής (συνήθως το 2018) έως και την εξόφληση. Με μέσο επιτόκιο κοντά στο 4,5%, οι τόκοι φτάνουν πλέον τα 6 ή και 7 έτη.
Οι κρατήσεις που μειώνουν το τελικό ποσό
Παρά τα υψηλά μικτά ποσά, οι τελικές πληρωμές μειώνονται από πέντε βασικές κρατήσεις:
εισφορά ασθένειας 6% στα αναδρομικά,
αυτοτελή φορολόγηση 20%,
φόρο 15% στους τόκους,
χαρτόσημο 3% στους τόκους,
εισφορά 0,6% υπέρ ΟΓΑ.
Έτσι, ένας συνταξιούχος μπορεί να δει κρατήσεις που ξεπερνούν το 25% του συνολικού ποσού, γεγονός που καθιστά κρίσιμη τη σωστή εκκαθάριση.
Τι σημαίνει η νέα στάση του ΕΦΚΑ
Η απόφαση να αποσυρθούν οι εφέσεις δεν είναι απλώς μια τυπική νομική κίνηση. Αποτελεί έμμεση παραδοχή ότι η συνέχιση των δικαστικών συγκρούσεων δεν έχει πλέον ουσιαστικό έρεισμα και ότι η καθυστέρηση επιβαρύνει τελικά και τον ίδιο τον φορέα μέσω τόκων.
Για τους συνταξιούχους, η αλλαγή αυτή μεταφράζεται σε ταχύτερες πληρωμές, λιγότερη ταλαιπωρία και μεγαλύτερη βεβαιότητα ότι τα χρήματα που δικαιούνται θα καταβληθούν χωρίς νέα εμπόδια.
Με λίγα λόγια, το πολυετές θρίλερ των αναδρομικών μπαίνει σε νέα φάση — και αυτή τη φορά, το τέλος φαίνεται πιο κοντά από ποτέ.
