Μεγαλώνει η αγανάκτηση γύρω από το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ», καθώς χιλιάδες πολίτες που πίστεψαν ότι θα αποκτήσουν τη δική τους κατοικία βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με καθυστερήσεις, αδιέξοδα και σοβαρές οικονομικές απώλειες. Το κυβερνητικό σχέδιο που παρουσιάστηκε ως η μεγάλη στεγαστική ανάσα για νέους και οικογένειες εξελίσσεται, σύμφωνα με καταγγελίες δικαιούχων και στελεχών της αγοράς, σε μια διαδικασία γεμάτη εμπόδια, ανατροπές και τεράστια αβεβαιότητα.
Παρά τις χιλιάδες αιτήσεις που κατατέθηκαν και τη μεγάλη δημοσιότητα που δόθηκε στο πρόγραμμα, τα πραγματικά αποτελέσματα φαίνεται να απέχουν σημαντικά από τις αρχικές προσδοκίες. Πολίτες που προχώρησαν σε προεγκρίσεις δανείων, βρήκαν κατοικίες και κατέβαλαν χρήματα για προκαταβολές, νομικούς ελέγχους, μηχανικούς και συμβολαιογράφους, βλέπουν τώρα τις διαδικασίες να «παγώνουν» ή να ακυρώνονται κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή.
Η μεγαλύτερη ανησυχία αφορά χιλιάδες νέους που κινδυνεύουν να χάσουν όχι μόνο την ευκαιρία αγοράς κατοικίας, αλλά και χρήματα που ήδη έχουν δώσει, σε μια περίοδο όπου η στεγαστική κρίση και η ακρίβεια πιέζουν ασφυκτικά τα νοικοκυριά.
Προεγκρίσεις χωρίς αντίκρισμα και ακίνητα που απορρίπτονται
Σύμφωνα με τις καταγγελίες που πληθαίνουν καθημερινά, πολλοί ενδιαφερόμενοι έλαβαν αρχικά θετική προέγκριση από τις τράπεζες, ωστόσο στην πορεία βρέθηκαν αντιμέτωποι με αλλεπάλληλους τεχνικούς και νομικούς ελέγχους που μπλόκαραν τη διαδικασία.
Σε αρκετές περιπτώσεις, ακίνητα απορρίφθηκαν λόγω αυθαιρεσιών, εκκρεμοτήτων στα συμβόλαια, ενεργειακών ζητημάτων ή πολεοδομικών προβλημάτων που εντοπίστηκαν αργότερα. Το αποτέλεσμα ήταν οι αγοραπωλησίες να τιναχτούν στον αέρα, με τους υποψήφιους δικαιούχους να έχουν ήδη πληρώσει σημαντικά ποσά.
Παράλληλα, πολλοί πολίτες κάνουν λόγο για συνεχώς μεταβαλλόμενες οδηγίες από τις τράπεζες, καθυστερήσεις στην αξιολόγηση φακέλων και διαφορετικές ερμηνείες των όρων του προγράμματος, γεγονός που δημιούργησε ένα κλίμα απόλυτης ανασφάλειας στην αγορά.
Λιγότερο από το 10% πήρε τελικά χρηματοδότηση
Το στοιχείο που προκαλεί τις μεγαλύτερες αντιδράσεις είναι το τεράστιο χάσμα ανάμεσα στις αιτήσεις και στις πραγματικές εκταμιεύσεις δανείων.
Παρότι το πρόγραμμα παρουσιάστηκε ως μια μεγάλη στεγαστική παρέμβαση για δεκάδες χιλιάδες πολίτες, τελικά εγκρίθηκε μόνο ένα μικρό ποσοστό των αιτήσεων που κατατέθηκαν. Από περίπου 125.000 ενδιαφερόμενους, χρηματοδοτήθηκε λιγότερο από το 10%, προκαλώντας έντονη δυσαρέσκεια σε όσους έμειναν εκτός μετά από μήνες αναμονής και εξόδων.
Παράγοντες της αγοράς ακινήτων υποστηρίζουν ότι το πρόγραμμα δεν είχε εξαρχής τη δυνατότητα να καλύψει τη ζήτηση που δημιουργήθηκε. Όπως επισημαίνουν, η τεράστια προβολή του «Σπίτι μου ΙΙ» κινητοποίησε χιλιάδες πολίτες, χωρίς όμως να υπάρχουν επαρκείς διαθέσιμοι πόροι για να καλυφθούν οι πραγματικές ανάγκες.
Εκτόξευση τιμών στην κτηματαγορά
Την ίδια στιγμή, η αγορά κατοικίας δέχθηκε τεράστια πίεση μέσα σε λίγους μήνες. Η μαζική αναζήτηση ακινήτων συγκεκριμένων χαρακτηριστικών προκάλεσε μεγάλη αύξηση τιμών, με αποτέλεσμα πολλές κατοικίες να πωλούνται πλέον σε υπερβολικά υψηλά ποσά.
Μεσίτες και ιδιοκτήτες προσαρμόστηκαν γρήγορα στη νέα πραγματικότητα, γνωρίζοντας ότι οι ενδιαφερόμενοι διέθεταν κρατικά επιδοτούμενη χρηματοδότηση. Έτσι, ακόμη και παλαιά διαμερίσματα με σοβαρές φθορές ή νομικά προβλήματα βγήκαν στην αγορά με ιδιαίτερα αυξημένες απαιτήσεις.
Στελέχη της κτηματαγοράς υποστηρίζουν ότι το πρόγραμμα λειτούργησε τελικά ως μηχανισμός τεχνητής αύξησης της ζήτησης, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο μια ήδη δύσκολη στεγαστική κατάσταση για τους νέους.
Σοκ με τη νέα προθεσμία
Το κλίμα έγινε ακόμη πιο βαρύ μετά την αιφνιδιαστική απόφαση για επίσπευση της ολοκλήρωσης του προγράμματος.
Η νέα καταληκτική ημερομηνία για τη συμβασιοποίηση των δανείων ορίστηκε στις 2 Ιουνίου, αντί για το τέλος Αυγούστου που ίσχυε αρχικά. Η αλλαγή αυτή έφερε πανικό σε χιλιάδες ενδιαφερόμενους, οι οποίοι καλούνται μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα να ολοκληρώσουν όλες τις απαιτούμενες διαδικασίες.
Για όσους βρίσκονται ακόμη σε στάδιο τεχνικών ελέγχων, τακτοποιήσεων αυθαιρεσιών ή έκδοσης πιστοποιητικών, η πιθανότητα να προλάβουν θεωρείται εξαιρετικά μικρή. Αντίθετα, περισσότερες πιθανότητες φαίνεται να έχουν μόνο όσοι έχουν ήδη καταθέσει υπογεγραμμένο προσύμφωνο στις τράπεζες.
Αγωνία για όσους έδωσαν ήδη προκαταβολές
Ιδιαίτερη ανησυχία επικρατεί για τους πολίτες που έχουν ήδη καταβάλει προκαταβολές στους πωλητές, οι οποίες σε αρκετές περιπτώσεις φτάνουν ακόμη και το 10% της αξίας του ακινήτου.
Πολλοί φοβούνται πλέον ότι, αν δεν ολοκληρωθεί έγκαιρα η διαδικασία, θα βρεθούν χωρίς χρηματοδότηση και χωρίς δυνατότητα αγοράς, ενώ ταυτόχρονα κινδυνεύουν να χάσουν και τα χρήματα που έχουν ήδη δώσει.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, έχουν εγκριθεί 13.461 δάνεια συνολικού ύψους 1,62 δισ. ευρώ, ενώ απομένουν περίπου 380 εκατ. ευρώ διαθέσιμα, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 3.150 ακόμη δάνεια. Ωστόσο, οι αιτήσεις που βρίσκονται ήδη σε διαδικασία αξιολόγησης ξεπερνούν σημαντικά τα διαθέσιμα κονδύλια.
Σενάρια για «Σπίτι μου ΙΙΙ»
Στο παρασκήνιο έχουν ήδη ξεκινήσει συζητήσεις για ένα πιθανό νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ» μετά τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης. Προς το παρόν όμως δεν υπάρχει καμία επίσημη δέσμευση για τους όρους, τον προϋπολογισμό ή το πότε θα μπορούσε να ξεκινήσει.
Μέχρι τότε, χιλιάδες νέοι και οικογένειες παραμένουν εγκλωβισμένοι σε ένα καθεστώς αβεβαιότητας, βλέποντας το όνειρο της απόκτησης κατοικίας να απομακρύνεται όλο και περισσότερο.
