Παρά τις έντονες πιέσεις από επαγγελματικούς φορείς, επιμελητήρια και οργανώσεις της αγοράς για αύξηση του ορίου προστασίας στους τραπεζικούς λογαριασμούς, η κυβέρνηση δεν φαίνεται να σχεδιάζει προς το παρόν καμία αλλαγή στο καθεστώς του ακατάσχετου. Το όριο παραμένει σταθερό στα 1.250 ευρώ, γεγονός που σημαίνει ότι χιλιάδες πολίτες πρέπει να γνωρίζουν ακριβώς τι ισχύει ώστε να αποφύγουν δυσάρεστες εκπλήξεις σε περίπτωση κατάσχεσης.
Το ζήτημα έχει τεθεί επανειλημμένα προς το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, καθώς πολλοί παραγωγικοί και κοινωνικοί φορείς ζητούν αναπροσαρμογή του ποσού προστασίας. Ωστόσο, σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει στο τραπέζι κάποια άμεση νομοθετική πρωτοβουλία για αλλαγή του ισχύοντος πλαισίου.
Οι προτάσεις που κατατέθηκαν για αύξηση του ορίου
Τους τελευταίους μήνες έχουν διατυπωθεί αρκετές προτάσεις για την αναμόρφωση του ακατάσχετου λογαριασμού. Μεταξύ αυτών, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόταση για αύξηση του ορίου από τα 1.250 ευρώ στα 1.700 ευρώ, με στόχο να ανταποκρίνεται περισσότερο στις σημερινές οικονομικές συνθήκες.
Παράλληλα, έχει συζητηθεί και ένα διαφορετικό μοντέλο: η σύνδεση του ακατάσχετου με τον κατώτατο μισθό. Σύμφωνα με αυτή τη λογική, το όριο θα μπορούσε να προσαρμόζεται αυτόματα κάθε φορά που αυξάνεται ο κατώτατος μισθός, ώστε να διατηρείται σταθερή η πραγματική προστασία των πολιτών.
Παρόλα αυτά, όπως προκύπτει από τις μέχρι τώρα δηλώσεις αρμόδιων παραγόντων του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, τέτοιες αλλαγές δεν βρίσκονται αυτή τη στιγμή στον σχεδιασμό της κυβέρνησης.
Το βασικό όριο παραμένει στα 1.250 ευρώ
Με βάση τα δεδομένα που ισχύουν για το 2026, το βασικό όριο προστασίας για έναν ακατάσχετο τραπεζικό λογαριασμό φυσικού προσώπου διατηρείται στα 1.250 ευρώ μηνιαίως.
Το συγκεκριμένο ποσό αποτελεί το ανώτατο όριο χρημάτων που μπορεί να προστατευτεί από κατασχέσεις λόγω οφειλών προς το Δημόσιο ή άλλους πιστωτές, εφόσον φυσικά έχει προηγηθεί η σχετική δήλωση.
Αυτό είναι ένα σημείο που συχνά δημιουργεί προβλήματα στους πολίτες. Σε πολλές περιπτώσεις κατασχέσεων διαπιστώνεται ότι ο λογαριασμός δεν είχε δηλωθεί ως ακατάσχετος, με αποτέλεσμα τα χρήματα να δεσμεύονται κανονικά.
Με άλλα λόγια, η προστασία δεν ενεργοποιείται αυτόματα. Ο φορολογούμενος πρέπει να έχει δηλώσει εγκαίρως τον λογαριασμό του στο σύστημα.
Πώς δηλώνεται ο ακατάσχετος λογαριασμός
Η διαδικασία για τη δήλωση του ακατάσχετου λογαριασμού γίνεται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας της ΑΑΔΕ και είναι σχετικά απλή.
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ολοκληρώσουν τη διαδικασία ακολουθώντας τα εξής βήματα:
-
Επισκέπτονται την πλατφόρμα myAADE.
-
Επιλέγουν την ενότητα «Εφαρμογές».
-
Μεταβαίνουν στην κατηγορία «Πολίτες».
-
Επιλέγουν την υπηρεσία «Ακατάσχετος Λογαριασμός».
-
Συνδέονται χρησιμοποιώντας τους προσωπικούς κωδικούς Taxisnet.
-
Καταχωρούν το IBAN του τραπεζικού λογαριασμού που θέλουν να προστατεύσουν.
-
Υποβάλλουν την υπεύθυνη δήλωση και αποθηκεύουν το αποδεικτικό.
Μετά την υποβολή της αίτησης, η αρμόδια υπηρεσία ηλεκτρονικής διακυβέρνησης της ΑΑΔΕ ενημερώνει τις τράπεζες ηλεκτρονικά και ο σχετικός έλεγχος πραγματοποιείται αυθημερόν.
Προσοχή στους κοινούς λογαριασμούς
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε περιπτώσεις κοινών τραπεζικών λογαριασμών. Για να ισχύσει η προστασία του ακατάσχετου ποσού, η δήλωση πρέπει να γίνει από όλους τους συνδικαιούχους.
Αν ακόμη και ένας από τους δικαιούχους δεν προχωρήσει στη σχετική δήλωση, τότε ο λογαριασμός μπορεί να μην καλύπτεται πλήρως από την προστασία, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει σε δέσμευση ποσών.
Επιπλέον, πρέπει να σημειωθεί ότι κάθε φυσικό πρόσωπο έχει τη δυνατότητα να δηλώσει ακατάσχετο λογαριασμό μόνο σε μία τράπεζα.
Τι ισχύει για μισθούς και συντάξεις
Ξεχωριστό πλαίσιο ισχύει για τις κατασχέσεις σε εισοδήματα όπως μισθοί, συντάξεις ή ασφαλιστικά βοηθήματα.
Σύμφωνα με εγκύκλιο της φορολογικής διοίκησης:
-
Μέχρι τα 1.000 ευρώ μηνιαίως το εισόδημα είναι πλήρως ακατάσχετο.
-
Για ποσά από 1.000 έως 1.500 ευρώ, μπορεί να γίνει κατάσχεση στο 50% του ποσού που υπερβαίνει τα 1.000 ευρώ.
-
Για εισοδήματα άνω των 1.500 ευρώ, επιτρέπεται κατάσχεση στο σύνολο του ποσού που ξεπερνά το συγκεκριμένο όριο.
Η γνώση αυτών των κανόνων θεωρείται κρίσιμη για εργαζόμενους και συνταξιούχους που έχουν εκκρεμείς οφειλές, καθώς η εφαρμογή των κατασχέσεων γίνεται πλέον ηλεκτρονικά και πολύ γρήγορα.
Γιατί είναι σημαντικό να γίνει η δήλωση εγκαίρως
Σε ένα περιβάλλον όπου οι φορολογικές και τραπεζικές διαδικασίες είναι πλήρως ψηφιοποιημένες, η δήλωση του ακατάσχετου λογαριασμού αποτελεί ουσιαστικά τη μοναδική ασπίδα προστασίας για ένα βασικό ποσό χρημάτων κάθε μήνα.
Η παράλειψη αυτής της διαδικασίας μπορεί να οδηγήσει σε δέσμευση χρημάτων που διαφορετικά θα προστατεύονταν από τον νόμο.
Γι’ αυτό και οι φορολογικοί σύμβουλοι επισημαίνουν ότι κάθε πολίτης που έχει ή ενδέχεται να αποκτήσει οφειλές προς το Δημόσιο θα πρέπει να ελέγξει άμεσα αν έχει ενεργοποιήσει τον ακατάσχετο λογαριασμό.
Σε διαφορετική περίπτωση, ακόμη και ποσά που προορίζονται για βασικές ανάγκες μπορεί να βρεθούν δεσμευμένα στον τραπεζικό λογαριασμό.
