Το υπουργείο Εργασίας και η διοίκηση του ΕΦΚΑ επεξεργάζονται ένα φιλόδοξο σχέδιο που στοχεύει στην απόδοση μέρους των χρημάτων που θα εισπραχθούν από παλαιές οφειλές, πίσω στους συνταξιούχους. Με άλλα λόγια, εξετάζεται η δυνατότητα να μοιραστεί στους πολίτες το πλεόνασμα που θα δημιουργηθεί από την ανακτημένη ασφαλιστική οφειλή.
Ιδιωτικές εταιρείες θα αναλάβουν την ανάκτηση οφειλών
Σύμφωνα με το σχέδιο, ιδιωτικές εταιρείες με εμπειρία στη διαχείριση απαιτήσεων θα ενταχθούν στη διαδικασία είσπραξης. Η επιλογή τους θα γίνει μέσω διεθνούς διαγωνισμού, ενώ θα λειτουργούν με συμβουλευτικό και οργανωτικό χαρακτήρα. Θα επικουρούν το Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ) στον διαχωρισμό των χρεών σε κατηγορίες – π.χ. “εισπράξιμα”, “αμφίβολης είσπραξης” και “ανεπίδεκτα είσπραξης”.
Στοχευμένη διαχείριση των αρχείων οφειλών
Η συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα θα εστιάζει στην οργάνωση του τεράστιου όγκου δεδομένων, με τα συνολικά χρέη να ξεπερνούν τα 50 δισεκατομμύρια ευρώ. Από αυτά, τα 32 δισεκατομμύρια αφορούν πρωτογενείς οφειλές, και το υπόλοιπο προσαυξήσεις, τόκους και πρόστιμα.
Απόδοση του πλεονάσματος μέσω κοινωνικής επιστροφής
Τα χρήματα που θα εισπραχθούν με τη βοήθεια των ιδιωτών, θα αξιοποιηθούν για την ελάφρυνση των πολιτών, και συγκεκριμένα των συνταξιούχων. Η επιστροφή του πλεονάσματος αναμένεται να πάρει τη μορφή άρσης μνημονιακών περικοπών, αυξήσεων σε επιδόματα ή άλλων κοινωνικών ενισχύσεων.
Για παράδειγμα, αν από το σύνολο των εισπράξεων το ΚΕΑΟ συγκεντρώσει 2 δισ. ευρώ και οι ιδιώτες άλλα 1 δισ., το επιπλέον αυτό ποσό θα αξιοποιηθεί για την ενίσχυση συνταξιούχων και ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.
Κριτήρια ρύθμισης με βάση το προφίλ του οφειλέτη
Πέρα από τη διαδικασία είσπραξης, προωθείται και νέο πλαίσιο εξατομικευμένων ρυθμίσεων για τους ασφαλισμένους που έχουν ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις. Η παλαιά λογική των ενιαίων όρων θα αντικατασταθεί από ένα «έξυπνο» μοντέλο αξιολόγησης, που θα λαμβάνει υπόψη παράγοντες όπως:
– Ηλικία και προσδόκιμο ζωής
– Οικογενειακή και οικονομική κατάσταση
– Ιδιοκτησία και περιουσιακά στοιχεία
– Εξέλιξη και ύψος των προσαυξήσεων
Έτσι, κάθε πολίτης θα μπορεί να λάβει πρόταση ρύθμισης προσαρμοσμένη στις δυνατότητές του, προκειμένου να αυξηθούν τα ποσοστά εξυπηρέτησης των οφειλών.
Οι προκλήσεις στις υφιστάμενες ρυθμίσεις
Η δυσκολία εξυπηρέτησης των υπαρχουσών ρυθμίσεων είναι εμφανής. Οι περισσότεροι πολίτες δηλώνουν αδυναμία να ανταποκριθούν, κυρίως λόγω:
– Του υψηλού επιτοκίου που φτάνει το 5,5% στις ρυθμίσεις
– Των υπέρογκων προσαυξήσεων, με ετήσιο τόκο 8,5%
– Της ταυτόχρονης ανάγκης πληρωμής τρεχουσών εισφορών
Αξίζει να σημειωθεί ότι μόλις 4,62 δισ. ευρώ από το σύνολο των 50 δισ. έχουν ενταχθεί σε ρύθμιση – δηλαδή ποσοστό μικρότερο του 10%.
Τα ανεπίδεκτα είσπραξης χρέη
Το ΚΕΑΟ εκτιμά ότι τουλάχιστον 10,1 δισ. ευρώ από τα χρέη θεωρούνται “ανεπίδεκτα είσπραξης”, δηλαδή έχουν μικρές ή μηδενικές πιθανότητες ανάκτησης. Υπηρεσιακά στελέχη, ωστόσο, θεωρούν ότι το πραγματικό ποσό είναι πολύ μεγαλύτερο – ίσως και πάνω από 17 δισ. ευρώ.
Σε αυτό το πεδίο, η συνδρομή των ιδιωτικών εταιρειών αναμένεται να είναι καθοριστική. Μέσω εργαλείων ανάλυσης κινδύνου και τεχνογνωσίας, θα εντοπίζουν τις πιο πιθανές για ανάκτηση περιπτώσεις και θα επιταχύνουν τη διαδικασία είσπραξης.
Επιτακτική ανάγκη για νέα εργαλεία
Η αύξηση του χρέους κατά 1,7 δισ. ευρώ μέσα σε έναν χρόνο επιβεβαιώνει την ανάγκη για παρεμβάσεις. Χρειάζονται νέες λύσεις που θα επιτρέπουν στο ασφαλιστικό σύστημα να αναπνεύσει και παράλληλα να επιβραβεύονται οι συνταξιούχοι που στηρίζουν διαχρονικά το σύστημα.
Το σχέδιο του υπουργείου Εργασίας κινείται προς αυτήν την κατεύθυνση: επιστροφή πλεονάσματος, στοχευμένες ρυθμίσεις και καλύτερη αξιοποίηση του εισπρακτικού μηχανισμού με τη βοήθεια της τεχνογνωσίας του ιδιωτικού τομέα.
