Σε κατάσταση αβεβαιότητας βρίσκεται ολόκληρη η αλυσίδα παραγωγής και εξαγωγής της ελληνικής επιτραπέζιας ελιάς, καθώς η πιθανότητα επιβολής επιπλέον δασμών από τις Ηνωμένες Πολιτείες έχει προκαλέσει έντονη αναστάτωση σε αγρότες, συνεταιρισμούς, μεταποιητικές επιχειρήσεις και εξαγωγείς. Όλοι τους κρατούν την ανάσα τους, αναμένοντας τις τελικές αποφάσεις που θα διαμορφώσουν το μέλλον ενός εκ των σημαντικότερων εξαγώγιμων αγροτικών προϊόντων της χώρας.
Η παρουσία της ελληνικής επιτραπέζιας ελιάς στην αμερικανική αγορά δεν είναι απλώς αξιοσημείωτη – είναι στρατηγική. Με εξαγωγές που αγγίζουν τα 214 εκατομμύρια ευρώ, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 28% του συνόλου των ελληνικών εξαγωγών ελιάς, η οποιαδήποτε αναταραχή σε αυτή την αγορά έχει άμεσες και σοβαρές συνέπειες. Η επερχόμενη επιβολή δασμών – είτε 10%, είτε 20% – δεν αποτελεί απλώς τεχνικό εμπόδιο. Πρόκειται για οικονομικό σεισμό, ικανό να αποσταθεροποιήσει ολόκληρο τον κλάδο.
Οι ανησυχίες δεν αφορούν μόνο το ενδεχόμενο αύξησης του κόστους, αλλά και την επιδείνωση της ανταγωνιστικότητας του ελληνικού προϊόντος. Ήδη χώρες όπως η Ισπανία και η Ιταλία, με ισχυρότερη παρουσία και διαπραγματευτική δύναμη στις ΗΠΑ, προσπαθούν να εξασφαλίσουν ευνοϊκότερους όρους. Παράλληλα, Τυνησία και Τουρκία παραμονεύουν, προσφέροντας φθηνότερες ελιές, απειλώντας ευθέως το ελληνικό μερίδιο στην αγορά.
Σύμφωνα με τον Ανέστη Μαυροειδή, πρόεδρο της ΠΕΑΣΟΕΠΕ, η αναστάτωση στις τάξεις των παραγωγών είναι έκδηλη. Παρά το γεγονός ότι οι πωλήσεις συνεχίζονται προς το παρόν χωρίς προβλήματα, η αβεβαιότητα παραμένει διάχυτη. «Το χειρότερο σενάριο θα είναι να μειωθούν οι τιμές λόγω χαμηλής ζήτησης ή αύξησης κόστους. Κανένας παραγωγός δεν μπορεί να αντέξει τέτοια πίεση», δηλώνει χαρακτηριστικά.
Την ίδια αγωνία εκφράζει και ο Νίκος Ανοιξάς, εκπρόσωπος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Αγίου Μάμμα Χαλκιδικής. Ο ίδιος βλέπει τον κίνδυνο η Ελλάδα να μείνει πίσω, ενώ οι ανταγωνιστές της κερδίζουν προνομιακή μεταχείριση στις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ. «Δεν αντέχουμε ούτε ένα λεπτό μείωση στην τιμή. Το κόστος παραγωγής είναι ήδη πολύ υψηλό και κάθε υποχώρηση θα μας εξοντώσει», σημειώνει.
Ο Στέλιος Μιχαλούτσος, από τον Συνεταιρισμό Γερακίου Λακωνίας, τονίζει ότι οι συνέπειες της κρίσης δεν θα πλήξουν μόνο τον παραγωγό, αλλά και ολόκληρη την αλυσίδα αξίας – από τον εργάτη στον ελαιώνα μέχρι τις εξαγωγικές επιχειρήσεις. Ο ίδιος ανησυχεί ότι μια μείωση στο εμπορικό κέρδος θα καταστήσει τη δουλειά του αγρότη ασύμφορη. «Αν το περιθώριο κέρδους πέσει κάτω από 10%, κανείς δεν θα θελήσει να συνεχίσει την καλλιέργεια», προειδοποιεί.
Αλλά και οι μεταποιητές βρίσκονται σε κατάσταση συναγερμού. Σύμφωνα με την ΠΕΜΕΤΕ, η γενικότερη οικονομική αβεβαιότητα, η υποτίμηση του δολαρίου και η μείωση της κατανάλωσης στις ΗΠΑ λόγω πληθωριστικών πιέσεων, δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα. Οι επιτραπέζιες ελιές κινδυνεύουν να γίνουν «πολυτελές είδος» για τον μέσο Αμερικανό καταναλωτή, κάτι που θα πλήξει τη ζήτηση περαιτέρω.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι μεταποιητικές και εξαγωγικές επιχειρήσεις δηλώνουν έτοιμες να απορροφήσουν – κατά το δυνατόν – μέρος του κόστους, προκειμένου να διατηρήσουν την παρουσία τους στην αγορά. Την ίδια στιγμή, κάνουν έκκληση για ουσιαστική κρατική παρέμβαση, ζητώντας μέτρα στήριξης ανάλογα με αυτά που έχουν ήδη προωθήσει άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Το στοίχημα είναι τεράστιο: πάνω από 5.000 εργαζόμενοι και περισσότερες από 50.000 αγροτικές οικογένειες εξαρτώνται άμεσα από την επιτραπέζια ελιά. Η παραμικρή απώλεια στην εξαγωγική δραστηριότητα θα μετατραπεί σε κοινωνικό και οικονομικό σοκ για ολόκληρες περιοχές της ελληνικής υπαίθρου.
Μέσα σε αυτό το κλίμα αβεβαιότητας, οι εκπρόσωποι του κλάδου κρατούν χαμηλούς τόνους αλλά παραμένουν σε διαρκή επαγρύπνηση. Το μέλλον της ελληνικής επιτραπέζιας ελιάς – ενός προϊόντος-πρεσβευτή της ελληνικής γης – κρέμεται από μια κλωστή που ενώνει πολιτικές αποφάσεις, γεωπολιτικές ισορροπίες και την ανθεκτικότητα ενός ιστορικού κλάδου.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
