Σημαντικές ανησυχίες έχουν προκαλέσει στους κόλπους των ευρωπαίων αγροτών οι πρόσφατες προτάσεις για ριζική αναμόρφωση του τρόπου χρηματοδότησης της γεωργίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η πρόταση για τη συγκέντρωση των πόρων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) σε ένα ενιαίο ταμείο έχει εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με το μέλλον της ευρωπαϊκής αγροτικής παραγωγής, καθώς και την ικανότητα της ΕΕ να εξασφαλίσει τη διατροφική της επάρκεια και να στηρίξει τις αγροτικές κοινότητες.
Η συζήτηση για την κατάργηση των δύο διακριτών πυλώνων της ΚΑΠ –του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ) και του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ)– υπέρ ενός ενοποιημένου χρηματοδοτικού σχήματος, έχει φέρει σε κατάσταση συναγερμού τους εκπροσώπους του αγροτικού κόσμου. Ο φόβος για απώλεια των θεμελίων πάνω στα οποία στηρίζεται η αγροτική πολιτική της ΕΕ είναι διάχυτος, ενώ οι επιπτώσεις αυτής της προοπτικής αγγίζουν τόσο την παραγωγική βάση όσο και την κοινωνική συνοχή στην ύπαιθρο.
Αμφισβήτηση της ΚΑΠ και κίνδυνος κατακερματισμού
Το μοντέλο που προτείνεται απομακρύνεται από τον κοινό χαρακτήρα της ΚΑΠ και προτείνει τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων σχεδιασμού και χρηματοδότησης σε εθνικό επίπεδο. Μια τέτοια κίνηση, όμως, θα οδηγούσε στον κατακερματισμό της ενιαίας αγοράς και στην υπονόμευση της κοινής ευρωπαϊκής στρατηγικής στον αγροτικό τομέα. Η ύπαρξη ενιαίων κανόνων και μηχανισμών διασφαλίζει μέχρι σήμερα τη σταθερότητα, την ομοιογένεια στην πολιτική και την ισότιμη στήριξη στους παραγωγούς, ανεξαρτήτως κράτους μέλους.
Οι Copa – Cogeca, οι μεγαλύτερες αγροτικές και συνεταιριστικές οργανώσεις της Ευρώπης, σε μια πρόσφατη πανευρωπαϊκή συνάντηση με τη συμμετοχή άνω των 100 εκπροσώπων του τομέα, εξέφρασαν την έντονη δυσαρέσκειά τους. Επισήμαναν ότι η πρόταση αυτή θα αποσταθεροποιήσει την αγροτική παραγωγή και θα επιτείνει τον οικονομικό και κοινωνικό μαρασμό των αγροτικών περιοχών.
Επιπρόσθετες πιέσεις επιδεινώνουν την κατάσταση
Δεν είναι μόνο το θεσμικό πλαίσιο που προβληματίζει τους παραγωγούς. Το γενικότερο περιβάλλον για τη γεωργία στην Ευρώπη είναι εξαιρετικά επιβαρυμένο. Η αύξηση του κόστους παραγωγής, οι έντονες επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης, οι αυστηρότεροι περιβαλλοντικοί περιορισμοί και οι αθέμιτες εμπορικές πρακτικές εκτός και εντός ΕΕ, συνθέτουν ένα εκρηκτικό μείγμα για τους αγρότες.
Η ικανότητα των παραγωγών να διατηρούν τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεών τους, αλλά και να παραμένουν ανταγωνιστικοί στις αγορές, έχει πληγεί σημαντικά. Πολλοί βρίσκονται στο χείλος της οικονομικής εξάντλησης, ενώ ο κίνδυνος εγκατάλειψης της γεωργίας από νεότερες γενιές είναι ορατός.
ΚΑΠ
Η τέλεια καταιγίδα
Η τρέχουσα κατάσταση περιγράφεται από τους εκπροσώπους του αγροτικού τομέα ως μια «τέλεια καταιγίδα», αποτέλεσμα της συνισταμένης διαφόρων παραγόντων: της γεωπολιτικής αβεβαιότητας, των διαταραχών στο παγκόσμιο εμπόριο, της αύξησης του κόστους ζωής και των απαιτήσεων συμμόρφωσης με αυστηρότερους κανονισμούς.
Η προσθήκη ενός νέου στοιχείου, όπως η συγχώνευση των ταμείων της ΚΑΠ σε ένα γενικό ταμείο, εντείνει την αστάθεια και προκαλεί αβεβαιότητα για την επόμενη μέρα. Η συγκεκριμένη πρόταση δεν θεωρείται μόνο τεχνική αλλαγή, αλλά πολιτική μεταβολή που θίγει θεμελιώδεις αρχές της ευρωπαϊκής πολιτικής.
Ιστορικό λάθος;
Σε επιστολή προς την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, οι Copa – Cogeca εκφράζουν την ανησυχία τους ότι αυτή η πρωτοβουλία ίσως αποδειχθεί ένα «ιστορικό λάθος». Υποστηρίζουν ότι η εγκατάλειψη του διπλού πυλώνα και η μετάβαση σε ένα μοντέλο με εθνικό προγραμματισμό θα εξασθενίσει την κοινή ευρωπαϊκή ταυτότητα της γεωργικής πολιτικής.
Επιπλέον, προειδοποιούν ότι κάτι τέτοιο θα έχει σοβαρές συνέπειες τόσο για την επισιτιστική ασφάλεια όσο και για την οικονομική και κοινωνική ανθεκτικότητα των αγροτικών περιοχών. Τονίζουν ότι η προστιθέμενη αξία των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων μέσω της ΚΑΠ είναι αδιαμφισβήτητη και πρέπει να διατηρηθεί ως σταθερός πυλώνας εντός της Ένωσης.
ΚΑΠ
Διασφάλιση του προϋπολογισμού της ΚΑΠ
Εν μέσω όλων αυτών των αναταράξεων, η ανάγκη για διατήρηση και ενίσχυση του προϋπολογισμού της ΚΑΠ προβάλλει ως απαραίτητη συνθήκη για την επιβίωση του τομέα. Οι αγροτικοί εκπρόσωποι ζητούν ρητά να υπάρξει αύξηση του διαθέσιμου προϋπολογισμού, προσαρμοσμένη στις πληθωριστικές πιέσεις και τις νέες προκλήσεις.
Όπως επισημαίνουν, το ζήτημα του προϋπολογισμού δεν είναι απλώς λογιστικό. Είναι ζήτημα πολιτικής βούλησης και στρατηγικής επιλογής. Η επένδυση στη γεωργία δεν είναι προσωρινή ανάγκη αλλά μακροπρόθεσμη στρατηγική για την ευημερία και τη σταθερότητα της ΕΕ.
Η Copa και η Cogeca, μαζί με άλλους 28 φορείς από τον αγροδιατροφικό τομέα, έχουν απευθύνει κοινό κάλεσμα προς την ηγεσία της ΕΕ, ζητώντας αναγνώριση της σημασίας της γεωργίας όχι μόνο ως παραγωγικής δραστηριότητας, αλλά ως θεμελίου του ευρωπαϊκού οικοδομήματος.
Επόμενες κινήσεις και πιέσεις προς την Επιτροπή
Οι ευρωπαϊκές αγροτικές οργανώσεις έχουν ήδη ζητήσει επίσημη συνάντηση με την Πρόεδρο της Επιτροπής, προκειμένου να μεταφέρουν άμεσα τις θέσεις και τις ανησυχίες τους. Παράλληλα, έχουν δρομολογήσει δυναμικές κινητοποιήσεις, δηλώνοντας ότι το ζήτημα της ΚΑΠ θα είναι καθοριστικό για την πορεία της νέας Επιτροπής.
Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε ο πρόεδρος της Copa, Massimiliano Giansanti, «οι πολιτικές δεσμεύσεις δεν πρέπει να παραμείνουν λόγια. Πρέπει να αποτυπωθούν στον προϋπολογισμό της ΚΑΠ και να αντανακλούν τις πραγματικές ανάγκες του τομέα».
Αντίστοιχα, ο πρόεδρος της Cogeca, Lennart Nilsson, υπογράμμισε ότι οι συνεταιρισμοί και οι γεωργοί έχουν ανάγκη από σταθερότητα, ξεκάθαρους κανόνες και προβλέψιμο περιβάλλον. Χωρίς επαρκή και συνεχή χρηματοδότηση, δεν μπορούν να επιτευχθούν οι απαιτούμενες μεταβάσεις για ένα πιο πράσινο, βιώσιμο και αποδοτικό γεωργικό μοντέλο.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
