Αλλαγές στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης από το 2027 εξετάζονται λόγω δημογραφικού. Δείτε ποιες κατηγορίες ασφαλισμένων προστατεύονται και ποιοι επηρεάζονται.
Συντάξεις: Στο τραπέζι νέα όρια ηλικίας από το 2027 – Οι πέντε κατηγορίες που δεν επηρεάζονται
Στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης βρίσκεται ξανά το ενδεχόμενο αλλαγών στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης από το 2027 και μετά, καθώς η γήρανση του πληθυσμού και οι δημογραφικές εξελίξεις αυξάνουν την πίεση στη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος.
Παρότι η κυβέρνηση ξεκαθαρίζει ότι δεν υπάρχει σήμερα καμία ειλημμένη απόφαση για αύξηση των ορίων ηλικίας, το ισχύον θεσμικό πλαίσιο προβλέπει ότι από το 2027 θα ενεργοποιηθεί ο μηχανισμός σύνδεσης της ηλικίας συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο ζωής, γεγονός που διατηρεί το θέμα στην κορυφή της ατζέντας.
Πώς θα καθορίζονται τα όρια ηλικίας από το 2027
Με βάση την ισχύουσα νομοθεσία, από το 2027 και μετά τα όρια ηλικίας θα επανεξετάζονται ανάλογα με την εξέλιξη του προσδόκιμου ζωής μετά τα 65 έτη.
Η πρώτη αξιολόγηση θα βασιστεί στα στοιχεία της περιόδου 2016-2026. Εφόσον διαπιστωθεί σημαντική αύξηση του προσδόκιμου ζωής, υπάρχει η δυνατότητα αναπροσαρμογής των ηλικιακών ορίων συνταξιοδότησης.
Προς το παρόν δεν έχει ληφθεί καμία σχετική κυβερνητική απόφαση, ωστόσο οι αναλογιστικές μελέτες και οι διεθνείς οργανισμοί επισημαίνουν ότι το δημογραφικό αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για το ασφαλιστικό σύστημα των επόμενων δεκαετιών.
Οι ασφαλισμένοι που δεν επηρεάζονται
Ακόμη και στην περίπτωση που αποφασιστεί μελλοντικά αύξηση των ορίων ηλικίας, υπάρχουν κατηγορίες ασφαλισμένων που θεωρείται ότι έχουν ήδη κατοχυρώσει τα δικαιώματά τους και δεν αναμένεται να επηρεαστούν.
Συγκεκριμένα προστατεύονται:
- ασφαλισμένοι που έχουν ήδη θεμελιώσει πλήρες ή μειωμένο συνταξιοδοτικό δικαίωμα,
- όσοι συμπληρώνουν τα ισχύοντα όρια ηλικίας μέσα στην επόμενη τριετία,
- ασφαλισμένοι που έχουν κατοχυρώσει 40 έτη ασφάλισης και δικαίωμα πλήρους σύνταξης στα 62,
- εργαζόμενοι στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα (ΒΑΕ) που έχουν ήδη θεμελιώσει δικαίωμα,
- γονείς ανηλίκων, γονείς ή σύζυγοι ατόμων με αναπηρία και όσοι υπάγονται σε ειδικές προστατευτικές διατάξεις, εφόσον έχουν ήδη κατοχυρώσει τις απαιτούμενες προϋποθέσεις.
Ποιοι ασφαλισμένοι κινδυνεύουν να δουν αυξήσεις
Αντίθετα, περισσότερο εκτεθειμένοι θεωρούνται οι νεότεροι ασφαλισμένοι, οι οποίοι δεν έχουν ακόμη θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα.
Σύμφωνα με τα σημερινά δεδομένα:
- Ασφαλισμένοι ηλικίας 50 έως 55 ετών ενδέχεται να αντιμετωπίσουν περισσότερες από μία αναπροσαρμογές, εφόσον δεν κατοχυρώσουν δικαίωμα έως το 2029.
- Οι σημερινοί εργαζόμενοι ηλικίας 35 έως 50 ετών ενδέχεται να δουν δύο ή και τρεις μεταβολές στα όρια ηλικίας κατά τη διάρκεια του εργασιακού τους βίου.
- Οι νεότερες γενιές ασφαλισμένων είναι πιθανό να συνταξιοδοτούνται σε ηλικίες που θα ξεπερνούν τα 64 έτη, ενώ σε ορισμένα σενάρια η αποχώρηση από την εργασία μπορεί να προσεγγίζει ακόμη και τα 70 έτη.
Η εικόνα της Ελλάδας σε σχέση με τις άλλες χώρες
Τα στοιχεία του ΟΟΣΑ δείχνουν ότι η πραγματική ηλικία εξόδου από την αγορά εργασίας στην Ελλάδα παραμένει σχετικά κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Η μέση ηλικία αποχώρησης διαμορφώνεται:
- Ελλάδα: 63,2 έτη για τους άνδρες και 59,7 για τις γυναίκες.
- Μέσος όρος Ε.Ε.: 62,6 έτη για τους άνδρες και 62,3 για τις γυναίκες.
- Μέσος όρος ΟΟΣΑ: 64,4 έτη για τους άνδρες και 63,1 για τις γυναίκες.
Στον αντίποδα, χώρες όπως η Ισλανδία, η Ιαπωνία και η Νέα Ζηλανδία εμφανίζουν από τις υψηλότερες ηλικίες εξόδου από την αγορά εργασίας, ενώ χαμηλότερες ηλικίες καταγράφονται σε χώρες όπως η Γαλλία και το Λουξεμβούργο.
Το μεγάλο «στοίχημα» του ασφαλιστικού
Το δημογραφικό πρόβλημα, η μείωση των γεννήσεων και η αύξηση του προσδόκιμου ζωής αποτελούν τις βασικές προκλήσεις για τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος.
Παρά τις διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης ότι δεν υπάρχει σήμερα σχεδιασμός για άμεση αύξηση των ορίων ηλικίας, η ενεργοποίηση του μηχανισμού σύνδεσης με το προσδόκιμο ζωής από το 2027 σημαίνει ότι οι εξελίξεις θα εξαρτηθούν από τα επίσημα δημογραφικά στοιχεία των επόμενων ετών.
