Τι ισχύει το 2026 για την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ); Γιατί συνεχίζεται η «διπλή επιβάρυνση» στις συντάξεις και τι αλλάζει με τα νέα όρια μετά την αύξηση 2,4%.

Συντάξεις 2026: Γιατί χιλιάδες συνταξιούχοι πληρώνουν ακόμη “διπλό χαράτσι” – Τι αλλάζει πραγματικά με την ΕΑΣ

Το ζήτημα των κρατήσεων στις συντάξεις συνεχίζει να προκαλεί έντονη συζήτηση και το 2026. Παρότι τα τελευταία χρόνια έγιναν ορισμένες παρεμβάσεις στο σύστημα, πολλοί συνταξιούχοι εξακολουθούν να βλέπουν δύο διαφορετικές επιβαρύνσεις στο ίδιο εισόδημα: τον φόρο εισοδήματος και την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ).

Η κατάσταση αυτή συχνά περιγράφεται ως «διπλή φορολόγηση» των συντάξεων, κάτι που έχει επανειλημμένα τεθεί στο δημόσιο διάλογο. Ωστόσο, η πραγματικότητα για το 2026 δείχνει ότι η ΕΑΣ όχι μόνο παραμένει σε ισχύ, αλλά εξακολουθεί να αποτελεί βασικό μηχανισμό χρηματοδότησης του ασφαλιστικού συστήματος.

Η ΕΑΣ παραμένει – δεν καταργήθηκε

Παρά τις συζητήσεις που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια για πιθανή κατάργηση ή σημαντική μείωση της εισφοράς, η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων εξακολουθεί να εφαρμόζεται στις κύριες συντάξεις.

Η εισφορά επιβάλλεται κυρίως σε συντάξεις που ξεπερνούν συγκεκριμένα όρια και λειτουργεί παράλληλα με τη φορολόγηση που γίνεται μέσω της κλίμακας φόρου εισοδήματος. Αυτό σημαίνει ότι οι συνταξιούχοι που εμπίπτουν σε αυτές τις κατηγορίες βλέπουν δύο διαφορετικές κρατήσεις στο ίδιο ποσό.

Ακριβώς αυτό το στοιχείο είναι που συντηρεί τη συζήτηση γύρω από τη λεγόμενη «διπλή επιβάρυνση», ειδικά για όσους λαμβάνουν μεσαίες ή υψηλότερες συντάξεις.

Η βασική αλλαγή: τα όρια της ΕΑΣ αυξάνονται κάθε χρόνο

Αν και η εισφορά δεν καταργήθηκε, τα τελευταία χρόνια έγινε μια σημαντική τροποποίηση στον τρόπο εφαρμογής της.

Συγκεκριμένα, με το άρθρο 14 του νόμου 5162/2024 θεσπίστηκε ένας νέος μηχανισμός προσαρμογής των ορίων της ΕΑΣ. Πλέον τα όρια των κλιμακίων αυξάνονται κάθε χρόνο με τον ίδιο συντελεστή που αυξάνονται και οι συντάξεις.

Η αλλαγή αυτή είχε ως στόχο να διορθώσει ένα πρόβλημα που είχε εμφανιστεί στο παρελθόν. Σε αρκετές περιπτώσεις, μια μικρή αύξηση στη σύνταξη μπορούσε να οδηγήσει έναν συνταξιούχο σε υψηλότερο κλιμάκιο της ΕΑΣ, με αποτέλεσμα το τελικό καθαρό ποσό που λάμβανε να είναι μικρότερο από πριν.

Με τη νέα ρύθμιση, τα όρια προσαρμόζονται αυτόματα, μειώνοντας τον κίνδυνο τέτοιων στρεβλώσεων.

Τι ισχύει για το 2026

Για το 2026, οι συντάξεις αυξάνονται κατά 2,4%. Η αύξηση αυτή εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου μέσω των αποφάσεων του e-ΕΦΚΑ.

Ακριβώς επειδή τα όρια της ΕΑΣ συνδέονται πλέον με τις αυξήσεις των συντάξεων, το ίδιο ποσοστό προσαρμογής εφαρμόζεται και στα κλιμάκια της εισφοράς.

Με απλά λόγια, τα όρια μετακινούνται προς τα πάνω κατά 2,4%. Έτσι, αρκετοί συνταξιούχοι που βρίσκονταν οριακά κοντά σε κάποιο επόμενο κλιμάκιο δεν θα μεταφερθούν αυτόματα σε υψηλότερη κατηγορία μόνο και μόνο λόγω της ετήσιας αύξησης.

Τι βελτιώνεται και τι όχι

Η τιμαριθμοποίηση των ορίων θεωρείται μια σημαντική τεχνική βελτίωση στο σύστημα. Πρακτικά μειώνει τις περιπτώσεις όπου μια μικρή αύξηση οδηγούσε τελικά σε μείωση του καθαρού ποσού της σύνταξης.

Παρόλα αυτά, η βασική δομή του συστήματος δεν έχει αλλάξει. Η ΕΑΣ συνεχίζει να παρακρατείται κανονικά, ανεξάρτητα από τον φόρο εισοδήματος.

Αυτό σημαίνει ότι για πολλούς συνταξιούχους εξακολουθούν να υπάρχουν δύο διαφορετικές κρατήσεις στο ίδιο εισόδημα:

• η φορολογία μέσω της κλίμακας εισοδήματος

• και η εισφορά αλληλεγγύης συνταξιούχων

Για τον λόγο αυτό, το θέμα παραμένει ανοικτό στον δημόσιο διάλογο, ιδιαίτερα σε σχέση με τις συντάξεις μεσαίου και υψηλότερου ύψους.

Η ΕΑΣ ως βασικό έσοδο του ασφαλιστικού

Ένας από τους βασικούς λόγους που η εισφορά δεν έχει καταργηθεί είναι ο σημαντικός ρόλος της στη χρηματοδότηση του ασφαλιστικού συστήματος.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Κρατικού Προϋπολογισμού για το 2026, τα έσοδα από την ΕΑΣ στις κύριες συντάξεις αναμένεται να φτάσουν περίπου τα 721 εκατομμύρια ευρώ.

Παράλληλα, επιπλέον 167 εκατομμύρια ευρώ υπολογίζεται ότι θα προέλθουν από την αντίστοιχη εισφορά στις επικουρικές συντάξεις.

Τα ποσά αυτά κατευθύνονται στο ΑΚΑΓΕ, το αποθεματικό ταμείο που δημιουργήθηκε για να στηρίζει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος.

Το πραγματικό συμπέρασμα για τους συνταξιούχους

Το βασικό συμπέρασμα για το 2026 είναι σχετικά ξεκάθαρο. Δεν υπάρχει κατάργηση της ΕΑΣ, αλλά μια πιο ομαλή εφαρμογή της μέσω της ετήσιας αναπροσαρμογής των ορίων.

Η αλλαγή αυτή περιορίζει τις αδικίες που προέκυπταν όταν μια μικρή αύξηση οδηγούσε σε μεγαλύτερη συνολική κράτηση. Ωστόσο, δεν αλλάζει τη βασική εικόνα: η εισφορά εξακολουθεί να εφαρμόζεται παράλληλα με τον φόρο εισοδήματος.

Έτσι, για πολλούς συνταξιούχους η συζήτηση για τη λεγόμενη «διπλή επιβάρυνση» παραμένει ζωντανή, καθώς δύο διαφορετικοί μηχανισμοί κρατήσεων συνεχίζουν να εφαρμόζονται στο ίδιο εισόδημα.